ભારતમાં દાન અને સમાજસેવાની ભાવના વધુ મજબૂત બની રહી છે. તેનું તાજેતરનું ઉદાહરણ એડલગિવ હુરુન ઇન્ડિયા સમાજસેવાની યાદી 2025 છે, જે દેશના સૌથી ઉદાર વ્યક્તિઓ અને પરિવારોને પ્રકાશિત કરે છે. અહેવાલ મુજબ, ભારતના ટોચના દાનવીરોએ 2025માં કુલ રૂ.10,380 કરોડનું દાન આપ્યું હતું. આ યાદીમાં 191 દાનવીરોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં 12 નવા લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે જેમણે આ પ્રતિષ્ઠિત યાદીમાં પ્રથમ વખત સ્થાન મેળવ્યું છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં, દેશમાં દાનમાં 85%નો વધારો થયો છે, જે ભારતમાં દાનવીરોનીની વધતી જતી સંસ્કૃતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

સતત ચોથા વર્ષે સૌથી ઉદાર

HCL ટેક્નોલોજીસના સ્થાપક શિવ નાદર અને તેમનો પરિવાર ફરી એકવાર યાદીમાં ટોચ પર રહ્યા. તેમણે 2025માં કુલ રૂ.2,708 કરોડનું દાન આપ્યું, જેનાથી તેઓ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ચોથી વખત ભારતના સૌથી ઉદાર દાનવીર બન્યા. આ યોગદાન દરરોજ સરેરાશ રૂ.7.4 કરોડ જેટલું થાય છે. અહેવાલ મુજબ, શિવ નાદરના દાન પાછલા વર્ષ કરતા 26% વધુ છે.

ટોચના 10 દાનવીરોની યાદી

1. શિવ નાદર અને પરિવાર (HCL ટેક્નોલોજીસ)

દાનની રકમ: રૂ.2,708 કરોડ

દાનમાં મોટો હિસ્સો શિવ નાદર ફાઉન્ડેશન દ્વારા શિક્ષણ અને કલા અને સંસ્કૃતિના વિકાસ પર કેન્દ્રિત છે.

વાર્ષિક ધોરણે 26%નો વધારો.

2. મુકેશ અંબાણી અને પરિવાર (રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.626 કરોડ

દાન ક્ષેત્રો: શિક્ષણ, ગ્રામીણ પરિવર્તન, આરોગ્ય, મહિલા સશક્તિકરણ અને વારસો સંરક્ષણ.

૬૮ વર્ષીય અંબાણીનું ફાઉન્ડેશન ભારતમાં સૌથી સક્રિય CSR સંગઠનોમાંનું એક છે.

૩. બજાજ પરિવાર (જમનાલાલ કનીરામ બજાજ ટ્રસ્ટ, કમલનયન જમનાલાલ બજાજ ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૪૪૬ કરોડ (૨૭% વધારો)

ગ્રામીણ ભારતમાં સામાજિક-આર્થિક વિકાસ તરફ કામ કરી રહ્યા છે.

૪. કુમાર મંગલમ બિરલા અને પરિવાર (આદિત્ય બિરલા ગ્રુપ)

દાનની રકમ: રૂ.૪૪૦ કરોડ

લગભગ ૨૦% દાન વ્યક્તિગત ભંડોળમાંથી આવે છે.

શિક્ષણ, આરોગ્ય, મહિલા સશક્તિકરણ અને રમતગમતના ક્ષેત્રોમાં સક્રિય.

૫️. ગૌતમ અદાણી અને પરિવાર (અદાણી ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૩૮૬ કરોડ (૧૭% વધારો)

ધ્યાન: શિક્ષણ, કૌશલ્ય વિકાસ, સમુદાય આરોગ્ય કાર્યક્રમો.

૬. નંદન નીલેકણી (નિલેકણી પરોપકારી)

દાનની રકમ: રૂ.૩૬૫ કરોડ (૧૯% વધારો)

જાહેર સેવાઓમાં નવીનતા અને સામાજિક ઇકોસિસ્ટમના નિર્માણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો.

૭. હિન્દુજા પરિવાર (હિન્દુજા ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૨૯૮ કરોડ

ટોચના ૧૦માં પાછા ફર્યા.

ધ્યાન: આરોગ્ય, શિક્ષણ અને ટકાઉ આજીવિકા.

૮. રોહિણી નીલેકણી (રોહિણી નીલેકણી પરોપકારી, એકસ્ટેપ ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૨૦૪ કરોડ

૬૬ વર્ષીય રોહિણી નીલેકણી ભારતની સૌથી ઉદાર મહિલા દાનવીર બની.

શિક્ષણ અને સામાજિક વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.

૯. સુધીર અને સમીર મહેતા (યુએનએમ ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૧૮૯ કરોડ

પ્રથમ વખત ટોચના ૧૦માં સામેલ.

ધ્યાન: આરોગ્ય, ગ્રામીણ વિકાસ અને શિક્ષણ.

૧૦. સાયરસ પૂનાવાલા અને અદાર પૂનાવાલા (વિલુ પૂનાવાલા ફાઉન્ડેશન)

દાનની રકમ: રૂ.૧૭૩ કરોડ

ધ્યાન: શિક્ષણ અને આરોગ્ય સેવાઓનો વિસ્તરણ.