વૈશ્વિક ધાતુ બજારમાં હાલમાં સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ ધાતુ એલ્યુમિનિયમ છે. તાજેતરના દિવસોમાં એલ્યુમિનિયમના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, લંડન મેટલ એક્સચેન્જ (LME) પર તે ચાર વર્ષની ટોચે છે, જ્યારે ભારતમાં, તેની કિંમત પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ.375ની આસપાસ પહોંચી ગઈ છે. પ્રશ્ન એ છે કે આ ઉછાળા પાછળનું કારણ શું છે અને તેનો ભવિષ્યનો ટ્રેન્ડ શું હોઈ શકે છે?

પહેલા, માંગ વિશે વાત કરીએ. બાંધકામ, ઓટોમોબાઈલ અને પેકેજિંગ ક્ષેત્રોમાં એલ્યુમિનિયમનો વપરાશ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહન (EV) અને નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષેત્રોમાં તેની માંગ વધુ વધી ગઈ છે. વધુમાં, વિશ્વના સૌથી મોટા એલ્યુમિનિયમ ગ્રાહક ચીનમાં, માળખાગત સુવિધાઓ અને ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને કારણે માંગ મજબૂત રહે છે.

બીજી બાજુ, પુરવઠાની સ્થિતિ ઓછી મજબૂત છે. વધતા ઉર્જા ખર્ચ અને કડક પર્યાવરણીય નિયમો ઘણા મુખ્ય ઉત્પાદક દેશોમાં ઉત્પાદન પર દબાણ લાવી રહ્યા છે. એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદન માટે ઘણી વીજળીની જરૂર પડે છે, અને જ્યારે ઉર્જા મોંઘી હોય છે, ત્યારે ઉત્પાદન ખર્ચ વધે છે. આ પુરવઠાને મર્યાદિત કરે છે અને કિંમતો પર ઉપર તરફ દબાણ લાવે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે બજારની અસ્થિરતામાં પણ વધારો થયો છે. આ પ્રદેશ મુખ્ય એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદક ન હોવા છતાં, ત્યાંની પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક વેપાર માર્ગો અને ઉર્જા પુરવઠાને અસર કરે છે. આ રોકાણકારોનો ભય અને અનિશ્ચિતતામાં વધારો કરે છે, જે કિંમતો પરના જોખમ પ્રીમિયમમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. ઉપરાંત, LME અને શાંઘાઈ જેવા બજારોમાં એલ્યુમિનિયમના શેર સતત ઘટી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે વપરાશ વધારે છે અને પુરવઠો ઓછો છે, જેના કારણે કિંમતો ઊંચી રહે છે. રોકાણકારો હવે એલ્યુમિનિયમને સલામત રોકાણ (હેજ) તરીકે પણ જોઈ રહ્યા છે, ખાસ કરીને વધતા ફુગાવાના સમયમાં.

આગળ જોતાં, 2026 સુધી એલ્યુમિનિયમના ભાવ મજબૂત રહી શકે છે. જ્યાં સુધી માંગ ઊંચી રહેશે અને પુરવઠો મર્યાદિત રહેશે, ત્યાં સુધી ભાવ ઘટવાની શક્યતા નથી. જો કે, જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો થાય અથવા ચીનનું અર્થતંત્ર ધીમું પડે, તો ભાવ દબાણ હેઠળ આવી શકે છે. એલ્યુમિનિયમ હાલમાં સંપૂર્ણ તોફાનમાં છે. મજબૂત માંગ, નબળી પુરવઠો અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાએ તેને રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચાડ્યું છે. આગામી મહિનાઓમાં રોકાણકારો અને ઉદ્યોગ બંને માટે ધાતુ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.