આજે, રવિવાર, 25 ઓક્ટોબર, શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. આ પૂર્ણિમાનું હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ છે. તેને કોજાગરી પૂર્ણિમા, રાસ પૂર્ણિમા અને કૌમુદી વ્રત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી અને ચંદ્ર દેવની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે, ચંદ્ર તેના બધા 16 તબક્કાઓથી પૂર્ણ હોય છે, અને તેની ચાંદનીને અમૃત સમાન માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે આ રાત્રે ખુલ્લા આકાશ નીચે દૂધ અને ચોખામાંથી બનેલી ખીર ચઢાવવાનો રિવાજ છે.
25 ઓક્ટોબરના રોજ પૂર્ણિમાની તિથિ સવારે ૧૧:૫૫ વાગ્યે શરૂ થઈ હતી અને ૨૬ ઓક્ટોબરના રોજ સવારે ૯:૪૧ વાગ્યા સુધી ચાલશે. 25 ઓક્ટોબરના રોજ પૂર્ણિમાની રાત્રિ હોવાથી, આજે શરદ પૂર્ણિમાનો મુખ્ય તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. ચાલો પૂજા માટેનો શુભ સમય, ચંદ્રોદયનો સમય, પૂજાની પદ્ધતિ અને ખીર ચઢાવવાની પરંપરા વિશે જાણીએ.
શરદ પૂર્ણિમા 2026: પૂજા માટે શુભ સમય
શરદ પૂર્ણિમા પર દેવી લક્ષ્મીની પૂજા અને ચંદ્ર જોવાનું ખાસ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે પૂજા માટે આ સમય ધ્યાનમાં રાખો.
- શરદ પૂર્ણિમા: 25 ઓક્ટોબર, 2026, રવિવાર
- પૂર્ણિમા તિથિ શરૂ થાય છે: 25 ઓક્ટોબર, 11:55 AM
- પૂર્ણિમા તિથિ સમાપ્ત થાય છે: 26 ઓક્ટોબર, 9:41 AM
- ચંદ્રોદય: દિલ્હીમાં સાંજે 5 વાગ્યાની આસપાસ
- લક્ષ્મી પૂજા માટે નિશીથ મુહૂર્ત: 26 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 11:40 થી 12:31 AM.
શરદ પૂર્ણિમા પર દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કેવી રીતે કરવી?
શરદ પૂર્ણિમા પર, સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. ત્યારબાદ, ઘરના મંદિરને સાફ કરો અને દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરો. પૂજા દરમિયાન તમે ફૂલો, ફળો, મીઠાઈઓ અને દીવા ચઢાવી શકો છો.
સાંજે, ચંદ્ર ઉદય પછી, ચંદ્ર દેવને પાણી અર્પણ કરો. ત્યારબાદ, દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરો અને સુખ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરો. ઘણા ઘરોમાં આ રાત્રે ભજન, કીર્તન અને જાગરણ પણ થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે દેવી લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરે છે, અને જાગતા અને તેમની પૂજા કરતા ભક્તો પર તેમના આશીર્વાદ વરસાવે છે.
શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચાંદનીમાં ખીર કેમ રાખવામાં આવે છે?
શરદ પૂર્ણિમાની સૌથી ખાસ પરંપરાઓમાંની એક ચાંદનીમાં ખીર રાખવી છે. આ દિવસે, દૂધ, ચોખા અને ખાંડમાંથી ખીર તૈયાર કરવામાં આવે છે. પછી તેને સ્વચ્છ વાસણમાં મૂકીને ચાંદનીમાં મૂકવામાં આવે છે. ઘણા પરિવારો ભગવાનને અર્પણ કર્યા પછી બીજા દિવસે ખીરનો પ્રસાદ તરીકે ઉપયોગ કરે છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચંદ્રના કિરણોથી અમૃતનો વરસાદ થાય છે. આ માન્યતાને કારણે, ચાંદનીમાં રાખવામાં આવેલી ખીરને ખાસ માનવામાં આવે છે. બહાર ખીરનો સંગ્રહ કરતી વખતે, સ્વચ્છતા જાળવો અને ધૂળ અને જંતુઓ તેમાં ન પડે તે માટે તેને ઢાંકીને રાખો.
તેને કોજાગરી પૂર્ણિમા કેમ કહેવામાં આવે છે?
શરદ પૂર્ણિમા કોજાગરી પૂર્ણિમા તરીકે પણ ઓળખાય છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કોજાગરી શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ "કો જાગર્તી" સાથે સંબંધિત છે, જેનો અર્થ "જાગૃત કોણ છે" થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી લક્ષ્મી આ રાત્રે પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરે છે, જે ભક્તો જાગતા રહે છે અને પૂજા કરે છે તેમને આશીર્વાદ આપે છે. આ કારણોસર, ઘણી જગ્યાએ, લોકો આખી રાત જાગરણ કરે છે અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરે છે.