સુરેન્દ્રનગર સહિત સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ૧૧ જિલ્લાઓમાં ચાલુ વર્ષે વરસાદની ઘટ અને સિંચાઈ સુવિધાઓના અભાવને કારણે ગંભીર જળસંકટના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે. પ્રાદેશિક સ્તરે જળાશયો, તળાવો, ચેકડેમો અને નર્મદા કેનાલોમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી નીચે જઈ રહ્યું છે, જેના કારણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ચિંતાનું વાતાવરણ છવાયું છે.
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આ વર્ષે સરેરાશ વરસાદમાં આશરે ૨૦ ટકા જેટલી ઘટ નોંધાઈ છે. આ કુદરતી અછતની સાથેસાથે છેલ્લા એક મહિનાથી 'સૌની યોજના'ની પાણીની મુખ્ય લાઇન બંધ હોવાથી વઢવાણ, મુળી, થાનગઢ, સાયલા, ચોટીલા અને ધ્રાંગધ્રા તાલુકાનાં અસંખ્ય ગામોમાં પીવાના પાણીની વિકટ સમસ્યા સર્જાઈ છે.
સિંચાઈ વિભાગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ધોળીધજા ડેમમાં હાલ માત્ર ૧૫ ફૂટ જ પાણી ઉપલબ્ધ છે. આ ડેમ પરથી જ સુરેન્દ્રનગર શહેરની ત્રણ લાખથી વધુ જનસંખ્યાને પીવાનું પાણી પૂરું પાડવામાં આવે છે, જ્યારે બોટાદ બ્રાન્ચ કેનાલમાં દરરોજ ૩०० ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. પાણીના આ મર્યાદિત જથ્થાને કારણે આગામી દિવસોમાં હાલાકી વધુ વધવાની આશંકા છે.
વરસાદની ઘટ અને ડેમમાં ઘટી રહેલા જળસ્તરને કારણે સૌની યોજના હેઠળ ચાલતી પાણી વિતરણ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ છે. આ યોજના દ્વારા દેવભૂમિ દ્વારકા, જામનગર, કચ્છ, બોટાદ, ભાવનગર અને રાજકોટ સહિત સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના કુલ ૧૧ જિલ્લાઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવતું પાણી હાલ બંધ થઈ ગયું છે, જેનાથી ગ્રામીણ જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બન્યું છે.
મુળી તાલુકાના સાડલા ગામના ખેડૂત ગણપત પટેલના જણાવ્યા મુજબ, વિસ્તારના તળાવો સાવ ખાલી થઈ ગયા છે. એક મહિનાથી સૌની યોજના બંધ હોવાથી માત્ર પીવાનું પાણી જ નહીં, પરંતુ મૂંગા પશુઓ માટે પીવાના પાણી અને ઘાસચારાની પણ ભારે અછત ઊભી થઈ છે. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે માલધારીઓએ પોતાના પશુધનને બચાવવા માટે પરિવાર સાથે અન્ય સુરક્ષિત વિસ્તારો તરફ હિજરત શરૂ કરી દીધી છે.
આ ગંભીર જળસંકટને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતો અને ગ્રામજનોએ સરકાર સમક્ષ ઉગ્ર માંગ કરી છે કે સૌની યોજનાની લાઇન તાત્કાલિક ધોરણે ચાલુ કરવામાં આવે. જો નર્મદાનું પાણી ગામડાંનાં ખાલી તળાવો અને ચેકડેમોમાં ભરવામાં આવે, તો આગામી આઠ મહિના દરમિયાન પીવાના પાણી અને પશુઓ માટેના પાણીની સમસ્યામાં નોંધપાત્ર રાહત મળી શકે છે.
વધુમાં, આ અછતગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક અસરથી પશુઓ માટે રાહત છાવણીઓ શરૂ કરવામાં આવે અને પૂરતા પ્રમાણમાં ઘાસચારો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે તેવી પ્રબળ લોકમાગ ઉઠી છે. વરસાદની ઘટ, નીચું જળસ્તર અને પાણી પુરવઠો બંધ રહેવાના સંયુક્ત કાર્યોથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખેતી અને પશુપાલન સાથે જોડાયેલા પરિવારોની મુશ્કેલીઓ દિવસે ને દિવસે વધી રહી છે.