આજે દેશભરમાં ૭૭મો પ્રજાસત્તાક દિવસ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતનું બંધારણ ૨૬ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૦ ના રોજ લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ભારતને લોકશાહી પ્રજાસત્તાક તરીકે સ્થાપિત કરે છે.

૧૯૫૦ માં બંધારણના અમલીકરણથી ભારતમાં આ દિવસની ઉજવણી કરવાની પરંપરા સ્થાપિત થઈ. રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં રાજપથ (હવે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ) પર દર વર્ષે પરેડ યોજવામાં આવે છે. ભારત પ્રજાસત્તાક બન્યું ત્યારથી આ પરંપરા દર વર્ષે દેશના લોકો માટે ગૌરવ લાવે છે.

ફરજ પર રહેલા ભારતીય સેનાના સૈનિકોની બહાદુરી અને આકાશમાં લડાકુ વિમાનોની ગર્જના વિશ્વને ભારતની શક્તિનો સંદેશ આપે છે. પરેડમાં ભાગ લેનારા રાજ્યોના ટેબ્લો દેશની અનોખી કલા, પરંપરા અને વારસો દર્શાવે છે.

પ્રજાસત્તાક દિવસ પર ખાસ મહેમાનને આમંત્રણ આપવું પણ ભારતમાં એક પરંપરા છે. આ ખાસ પ્રથા ૧૯૫૦ થી જોવા મળે છે.

આ વર્ષે, યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા મુખ્ય અતિથિ તરીકે પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં હાજરી આપી રહ્યા છે.

પ્રજાસત્તાક દિવસ પર આમંત્રિત ખાસ મહેમાન માટેનું સ્થાન રાષ્ટ્રપતિના આસનની બાજુમાં રાખવામાં આવ્યું છે. ૨૬ જાન્યુઆરીએ આ પરેડ જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો ફરજ પર ભેગા થાય છે.

પ્રજાસત્તાક દિવસ માટે મુખ્ય મહેમાન પસંદ કરવાની પ્રક્રિયા વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરવામાં આવે છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, સંરક્ષણ મંત્રાલય સંભવિત મહેમાનોની યાદી તૈયાર કરે છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલય યાદી તૈયાર કર્યા પછી, મુખ્ય મહેમાન અંગે અંતિમ નિર્ણય વડા પ્રધાન કાર્યાલય દ્વારા લેવામાં આવે છે. આ હેતુ માટે પસંદ કરેલા દેશોનો પણ સંપર્ક કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં ઘણો સમય લાગે છે.

દર વર્ષે, વિવિધ દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને અગ્રણી નેતાઓ પ્રજાસત્તાક દિવસ પર ભારતની મુલાકાત લે છે. આ રાષ્ટ્રપ્રમુખોની પસંદગી ભારતના વૈશ્વિક સંબંધોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવે છે.

આ વર્ષે, યુરોપિયન યુનિયનનું એક પ્રતિનિધિમંડળ પ્રજાસત્તાક દિવસે ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યું છે. 27 જાન્યુઆરીએ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેની બેઠક બાદ વેપાર સંબંધો સંબંધિત ઘણી મોટી જાહેરાતો થવાની અપેક્ષા છે.

1950માં જ્યારે ભારતમાં આ પરંપરા શરૂ થઈ, ત્યારે ઇન્ડોનેશિયાના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ સુકર્ણોએ પહેલીવાર પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં હાજરી આપી હતી. તે સમયે, ભારત નવા સ્વતંત્ર દેશો સાથે ગાઢ સંબંધો બનાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યું હતું.