ઘણા પોલિસીધારકો એવું માને છે કે એકવાર હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ (સ્વાસ્થ્ય વીમો) ખરીદી લીધા પછી, હોસ્પિટલમાં ભરતી થતી વખતે બિલની ચુકવણી કેશલેસ સુવિધા દ્વારા આપોઆપ થઈ જશે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે કેશલેસ ક્લેમને મંજૂરી હંમેશા આપોઆપ કે સરળતાથી મળતી નથી. દર વર્ષે એવા અસંખ્ય કિસ્સાઓ સામે આવે છે જ્યાં સમયસર પ્રીમિયમ ભરવા છતાં અને પોલિસી એક્ટિવ હોવા છતાં, કટોકટીના સમયે કેશલેસ ક્લેમ રિજેક્ટ (નામંજૂર) થઈ જાય છે અથવા અંશતઃ મંજૂર થાય છે.આવી સ્થિતિમાં દર્દીના પરિવારજનોએ અચાનક નાણાંની વ્યવસ્થા કરવા દોડધામ કરવી પડે છે. કેશલેસ ક્લેમ અટકવા પાછળના મુખ્ય કારણો અને ઇન્સ્યોરન્સ એક્સપર્ટ્સની સલાહ નીચે મુજબ છે
:૧. વેટિંગ પિરિયડ (પ્રતીક્ષા અવધિ) ના નિયમોઇન્સ્યોરન્સ એક્સપર્ટ્સના જણાવ્યા અનુસાર, કેશલેસ ક્લેમ રિજેક્ટ થવાનું એક મોટું કારણ 'વેટિંગ પિરિયડ' ની મર્યાદાઓ છે. હેલ્થ પોલિસી ખરીદતાની સાથે જ બધી બીમારીઓ કવર થતી નથી. કેટલીક ચોક્કસ તેમજ પહેલાંથી હાજર બીમારીઓ (Pre-existing Diseases) માટે ૨ થી ૪ વર્ષ સુધીનો પ્રતીક્ષા સમયગાળો હોય છે. જો આ સમયગાળો પૂર્ણ થયા પહેલાં જ તે બીમારીની સારવાર માટે ક્લેમ કરવામાં આવે, તો કંપની કેશલેસ સુવિધા આપવાનો ઇનકાર કરી દે છે.
૨. દરેક મેડિકલ ખર્ચ વીમામાં સામેલ નથી હોતો મોટાભાગના ગ્રાહકો એવું માની લે છે કે હોસ્પિટલનું દરેક બિલ વીમા કંપની ચૂકવશે, પરંતુ પોલિસીની શરતોમાં ઘણા પ્રકારના 'બાકાત રાખેલા ખર્ચ' (Exclusions) હોય છે. કેટલીક ચોક્કસ મેડિકલ પ્રક્રિયાઓ, સર્જરી, અથવા હોસ્પિટલના વહીવટી ચાર્જ, કન્ઝ્યુમેબલ આઈટમ્સ (ગ્લોવ્ઝ, માસ્ક વગેરે) પોલિસીના દાયરામાં આવતા નથી. આથી, માત્ર પ્રીમિયમ અને વીમાની રકમ (Sum Insured) જોવાને બદલે પોલિસીના શબ્દો અને તેની શરતો ધ્યાનથી વાંચવી જરૂરી છે.
૩. દસ્તાવેજોમાં ખામી અને માહિતી છુપાવવીકેશલેસ મંજૂરી પોલિસીના સ્ટેટસ કરતાં દસ્તાવેજોની પૂર્તિ અને નિયમો પર વધુ આધાર રાખે છે. જો હોસ્પિટલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા મેડિકલ રિપોર્ટ, ફોર્મ અથવા ડાયગ્નોસિસના કાગળોમાં કોઈ વિસંગતતા કે ખામી જણાય, તો થર્ડ પાર્ટી એડમિનિસ્ટ્રેટર (TPA) કેશલેસ ક્લેમ અટકાવી દે છે. આ સિવાય, પોલિસી લેતી વખતે જૂની બીમારીઓની સાચી માહિતી ન આપી હોય (Non-Disclosure), તો પણ ક્લેમ સીધો રિજેક્ટ થઈ શકે છે.
ક્લેમ રિજેક્ટ થાય ત્યારે શું કરવું?
જો કોઈ કારણસર હોસ્પિટલમાં તમારો કેશલેસ ક્લેમ રિજેક્ટ થઈ જાય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તમને વીમાના પૈસા નહીં મળે.
આવી સ્થિતિમાં હોસ્પિટલનું બિલ જાતે ચૂકવીને ડિસ્ચાર્જ મેળવી લો.હોસ્પિટલમાંથી સારવારના તમામ અસલી કાગળો, બિલ, ડિસ્ચાર્જ સમરી અને પ્રિસ્ક્રિપ્શન એકત્રિત કરો.ત્યારબાદ વીમા કંપનીમાં રીઇમ્બર્સમેન્ટ (Reimbursement Claim) માટે ફાઇલ સબમિટ કરો, યોગ્ય દસ્તાવેજોના આધારે કંપની પૈસા બેંક ખાતામાં પરત જમા કરી દેશે.