કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ આઠમા પગાર પંચની ભલામણોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર પંચની ભલામણોને લગભગ એક વર્ષ બાકી છે, પરંતુ તેઓ પહેલાથી જ તેમના નવા પગાર અને ભથ્થાં પર કામ કરી રહ્યા છે. આ માટે અંદાજિત ફિટમેન્ટ ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
હકિકતમાં, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે પ્રાથમિક સંસ્થા, નેશનલ કાઉન્સિલ- જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી એ 8મા પગાર પંચ પાસેથી 3.833ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી છે. જ્યારે કેટલાક નિષ્ણાતો કહે છે કે આ આંકડો ખૂબ ઊંચો છે, ઘણા માને છે કે પગાર પંચ 2.0 અને 2.25ની વચ્ચે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરશે. જો પગાર પંચ 2.25 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરે તો પણ શું આનો અર્થ એ છે કે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના કુલ પગારમાં પ્રમાણસર વધારો થશે?
અગાઉના પેટર્નને ધ્યાનમાં લેતા 7મા પગાર પંચમાં 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હોવા છતાં, કર્મચારીઓના કુલ પગારમાં માત્ર 14.29%નો વધારો થયો છે. બીજી બાજુ, છઠ્ઠા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.86 હતો, પરંતુ કુલ પગારમાં 54% નો વધારો થયો. ચોથા અને પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ કુલ પગાર વધારો અનુક્રમે 27.60% અને 31% હતો.
8મા પગાર પંચ માટે શું અંદાજ છે?
બેંકબજારના અંદાજો સૂચવે છે કે જો 8મા પગાર પંચ 2.0-2.57 ની રેન્જમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરે તો પણ, સ્તર 1-18માં કર્મચારીઓનો કુલ પગાર 31%થી 68% સુધી વધી શકે છે. ચોથાથી 7મા પગાર પંચ સુધીના કુલ પગાર વધારા ડેટા પર નજર કરીએ તો છઠ્ઠા પગાર પંચ હેઠળ સૌથી મોટો વધારો 54% હતો, જેનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.86 હતો. તેનાથી વિપરીત, 7મા પગાર પંચમાં સૌથી ઓછો 14.29% પગાર વધારો જોવા મળ્યો.
હવે પ્રશ્ન એ છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારે હોવા છતાં કુલ પગાર વધારો કેમ ઓછો હોઈ શકે છે? જવાબ હા છે. આ પરિસ્થિતિમાં વર્તમાન DA દર મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. એ નોંધવું જોઈએ કે મૂળભૂત પગાર, DA, HRA અને TPTA એ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીના પગારના મુખ્ય ઘટકો છે, પરંતુ કર્મચારીના કાર્ય, નોકરીની સ્થિતિ, નોકરીનું જોખમ અને પોસ્ટિંગના સ્થળના આધારે અન્ય પગાર ભથ્થાં બદલાઈ શકે છે.
ગયા વર્ષે પગાર પંચનું બંધારણ
જોકે, હવે બધાની નજર આઠમા પગાર પંચની ભલામણો પર છે. સરકારે ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં આઠમા પગાર પંચની રચના કરી હતી. આ પગાર પંચ 2026 માં કાર્યરત થયું. વર્ષના પહેલા ભાગમાં, માત્ર પગાર પંચ પોર્ટલ શરૂ થયું જ નહીં, પરંતુ વિવિધ સ્થળોએ બેઠકો પણ યોજાઈ રહી છે. આ બેઠકો કર્મચારી સંગઠનો અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે યોજાઈ રહી છે.