ગરમીનો કહેર અને વીજળી પડવા જેવી ઘટનાઓને હવે એનડીઆરએફ પ્રોટોકોલ હેઠળ કુદરતી આફતો ગણવામાં આવશે. કેન્દ્ર સરકારે મંગળવારે લોકસભામાં આ જાહેરાત કરી હતી. આ ઘટનાઓથી પ્રભાવિત લોકો અને રાજ્યો હવે સરકારના આપત્તિ રાહત ભંડોળ, એસડીઆરએફ અને એનડીઆરએફ તરફથી નાણાકીય સહાય અને વળતર મેળવી શકશે. અત્યાર સુધી, ગરમીના મોજા અને વીજળી પડવાને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા ન હતા. હવે, તેમના સમાવેશથી પીડિતોને વળતર મેળવવાનું સરળ બનશે.

રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારો આ આફતોનો સામનો કરવા માટે તેમના આપત્તિ રાહત ભંડોળમાંથી ભંડોળનો ઉપયોગ કરી શકશે. બદલાતા હવામાન પેટર્ન અને ગરમી અને વીજળી પડવાની વધતી જતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ૧૬મા નાણા પંચ (૨૦૨૬-૩૧) એ આ યાદીમાં ઉમેરવાની ભલામણ કરી હતી, જેને સ્વીકારવામાં આવી છે. ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે લોકસભામાં સાંસદ અનુપ પ્રધાન વાલ્મીકીના પ્રશ્નોના જવાબ આપતાં આ માહિતી આપી હતી.

રાયે જણાવ્યું હતું કે આ સૂચનોના આધારે, ગૃહ મંત્રાલયે ૨૦૨૬-૩૧ના સમયગાળા માટે એસડીઆરએફ અને એનડીઆરએફ નિયમોમાં હીટ સ્ટ્રોક અને વીજળી પડવાનો સમાવેશ કુદરતી આફતો તરીકે કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે માર્ચ અને જુલાઈ ૨૦૨૬ વચ્ચે, દેશમાં હીટ સ્ટ્રોકના ૪,૮૫૩ કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં આ સમયગાળા દરમિયાન હીટ સ્ટ્રોકને કારણે ૨૦ મૃત્યુ થયા હતા. તેલંગાણામાં સૌથી વધુ કેસ (૯૧૫) નોંધાયા હતા, ત્યારબાદ બંગાળ (૭૩૩) અને છત્તીસગઢ (૬૬૦) આવે છે. SDRF-NDRF દ્વારા રાહત પૂરી પાડવા માટે હવે એક નીતિ વિકસાવવામાં આવી છે.

આ ૧૪ ઘટના હવે સૂચિત આપત્તિઓની યાદીમાં સામેલ

પહેલાં, સૂચિત આપત્તિઓની યાદીમાં ચક્રવાત, દુષ્કાળ, ભૂકંપ, આગ, પૂર, સુનામી, કરા પડવા, ભૂસ્ખલન, હિમપ્રપાત, વાદળ ફાટવા, જંતુઓના હુમલા અને હિમ અને શીત લહેરોનો સમાવેશ થતો હતો. જોકે, હવે ગરમીના મોજા અને વીજળીના કડાકા ભડાકા ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આનાથી રાજ્ય સરકારો ગરમીના મોજા અને વીજળીના કડાકાથી પ્રભાવિત લોકોને મદદ કરવા માટે રાજ્ય આપત્તિ રાહત ભંડોળ ભંડોળનો ઉપયોગ કરી શકશે.