દેશભરમાં અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્ટ્રોકના કેસોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સ્ટ્રોકથી પીડાતા યુવાનોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. તાજેતરના કેસોમાં, 40 ટકા લોકો 50 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.

નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ ઇન્ફોર્મેટિક્સ એન્ડ રિસર્ચ (એનસીડીઆઈઆર) ના ડેટા અનુસાર, ભારતમાં દર વર્ષે 1.6 મિલિયનથી વધુ નવા સ્ટ્રોકના કેસ નોંધાય છે. આ રોગ, જે એક સમયે વૃદ્ધોનો રોગ હતો, હવે તે યુવા પેઢીને વધુને વધુ અસર કરી રહ્યો છે. આ મુખ્યત્વે જીવનશૈલીના પરિબળોને કારણે છે. બેઠાડુ જીવનશૈલી, ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ, ડાયાબિટીસ, ઉચ્ચ બ્લડ પ્રેશર અને તણાવ મુખ્ય કારણો છે. આહારમાં ફેરફાર, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ, ધૂમ્રપાન અને દારૂનું સેવન સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે સ્ટ્રોક જીવનશૈલીના રોગ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, અને સમયસર સારવાર માટે જોખમી પરિબળો અને લક્ષણો વિશે જાગૃતિ લાવવી જરૂરી છે. ડોકટરો કહે છે કે જો સ્ટ્રોકના લક્ષણો ઓળખાઈ જાય તો તાત્કાલિક સારવારની જરૂર છે. તેના પ્રાથમિક લક્ષણોમાં અચાનક સંતુલન ગુમાવવું, ઝાંખી દ્રષ્ટિ, ચહેરાની એક બાજુ ઝૂકી જવું, એક ખભામાં સુન્નતા અથવા નબળાઈ અને બોલવામાં મુશ્કેલી છે. જો આમાંથી એક પણ લક્ષણ હોય તો ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

અમદાવાદની એપોલો હોસ્પિટલના ન્યુરોલોજીસ્ટ ડૉ. દેવાશીષ વ્યાસ કહે છે કે સ્ટ્રોકની સારવાર કરી શકાય છે, અને જો સારવાર તાત્કાલિક મળે તો તે ખૂબ જ ઝડપથી સ્વસ્થ થઈ શકે છે. સ્ટ્રોક કોઈપણ ઉંમરના કોઈપણ વ્યક્તિને થઈ શકે છે. તેમણે દર્દીઓને સ્ટ્રોકની સારવાર માટે સજ્જ હોસ્પિટલમાં જવાની સલાહ આપી. તેમણે ગોલ્ડન અવરના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે સ્ટ્રોક પછીની પહેલી 60 મિનિટ મહત્વપૂર્ણ છે. આ સમયગાળામાં સારવાર મગજને થતા નુકસાનને ઘટાડી શકે છે. ડૉ. સુચેતા મુદગેરિકરે કહ્યું કે સમય બદલાઈ ગયો છે. હવે મગજના સ્ટ્રોક માટે ખૂબ જ અસરકારક સારવાર ઉપલબ્ધ છે. સ્ટ્રોકના દર્દીઓ માત્ર સ્વસ્થ જ નથી થતા પણ રોજિંદા પ્રવૃત્તિઓમાં પણ પાછા ફરે છે.

અમદાવાદમાં જ 2,724 કેસ

ગુજરાતમાં સ્ટ્રોકના કેસોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. આ વર્ષના માત્ર સાત મહિનામાં, રાજ્યભરમાં 12,784 સ્ટ્રોકના કેસ નોંધાયા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અમદાવાદમાં 2,724 કેસ નોંધાયા છે. ગુજરાત ઇમરજન્સી ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૩ થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ સુધીમાં, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં, રાજ્યભરમાં બ્રેઇન સ્ટ્રોક સંબંધિત કટોકટી માટે ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા ૩૪,૯૫૫ દર્દીઓને હોસ્પિટલોમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. આમાંથી, ૨૦૨૩ માં ૧૨,૦૭૩ દર્દીઓ નોંધાયા હતા, જ્યારે ૨૦૨૪ માં ૧૨,૭૮૪ દર્દીઓ નોંધાયા હતા અને આ વર્ષે ૧ જાન્યુઆરી થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ૧૦,૦૯૮ દર્દીઓ નોંધાયા હતા.