દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસુ ભારતમાં ખૂબ જ જોરશોરથી આવી પહોંચ્યું છે, જે કેરળ પહોંચ્યાના થોડા દિવસોમાં જ અનેક રાજ્યોમાં ફેલાઈ ગયું છે. જોકે, હવામાનશાસ્ત્રીઓ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે અલ નિનો તરીકે ઓળખાતી વૈશ્વિક આબોહવા ઘટના વરસાદના પેટર્નને અસર કરી શકે છે અને વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં ખતરનાક હવામાન પરિસ્થિતિઓનું કારણ બની શકે છે. જ્યારે ભારતમાં અલ નિનો વર્ષો દરમિયાન ઘણીવાર સામાન્યથી ઓછા વરસાદનું જોખમ રહે છે, ત્યારે તેની અસર ફક્ત ઉપખંડ સુધી મર્યાદિત નથી. હવામાનશાસ્ત્રીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય હવામાન એજન્સીઓના મતે, અલ નિનો એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, આફ્રિકા, ઉત્તર અમેરિકા અને દક્ષિણ અમેરિકાના દેશોમાં નોંધપાત્ર વિક્ષેપ પેદા કરશે તેવી અપેક્ષા છે.
ઇન્ડોનેશિયા અને ફિલિપાઇન્સને દુષ્કાળનો ગંભીર ખતરો
સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત દેશોમાં ઇન્ડોનેશિયા અને ફિલિપાઇન્સનો સમાવેશ થાય છે. અલ નિનો ઘણીવાર આ દેશોમાં ચોમાસાની પ્રવૃત્તિને નબળી પાડે છે, જેના કારણે લાંબા સમય સુધી દુષ્કાળ પડે છે અને વરસાદમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.
વરસાદનો અભાવ ચોખાના વાવેતર અને અન્ય કૃષિ પ્રવૃત્તિઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જેના કારણે જળાશયો અને પીવાના પાણીના પુરવઠા પર નોંધપાત્ર દબાણ આવે છે. ગંભીર અલ નિનો ઘટનાઓ દરમિયાન, ગ્રામીણ સમુદાયો ઘણીવાર પાણીની અછત અને પાકના ઉત્પાદનમાં ઘટાડોનો સામનો કરે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં ગરમીનું મોજું અને જંગલી આગનું જોખમ
ઓસ્ટ્રેલિયા એ એવા દેશોમાંનો એક છે જે અલ નિનો વર્ષો દરમિયાન નોંધપાત્ર વિક્ષેપ માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ છે. દેશના પૂર્વી અને ઉત્તરીય ભાગોમાં ભારે તાપમાન અને લાંબા દુષ્કાળનો અનુભવ વારંવાર થાય છે. સૂકી વનસ્પતિ અને તીવ્ર ગરમી ભેગા થઈને જંગલમાં આગનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. અગાઉની અલ નિનો ઘટનાઓ દરમિયાન, ઓસ્ટ્રેલિયાએ તેની કેટલીક સૌથી વિનાશક જંગલી આગની ઋતુઓનો અનુભવ કર્યો છે, જેના કારણે અબજો ડોલરનું પર્યાવરણીય અને આર્થિક નુકસાન થયું છે.
પેરુ અને ઇક્વાડોરમાં પૂર
જ્યારે કેટલાક દેશો દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યા છે, ત્યારે પેરુ અને ઇક્વાડોર ઘણીવાર વિપરીત સમસ્યાનો સામનો કરે છે. પેસિફિક કિનારાની નજીક ગરમ સમુદ્રનું તાપમાન ભારે વરસાદનું કારણ બની શકે છે, જેના કારણે રસ્તાઓ, પુલો, ઘરો અને ખેતીની જમીનને નોંધપાત્ર નુકસાન થાય છે.
મધ્ય અમેરિકા અને બ્રાઝિલ માટે ખતરા
અલ નીનો સમયગાળા દરમિયાન હોન્ડુરાસ અને નિકારાગુઆ જેવા દેશોમાં દુષ્કાળ અને પાક નિષ્ફળતાનું જોખમ છે. ઓછો વરસાદ ખોરાકની અછત તરફ દોરી શકે છે અને પહેલાથી જ મર્યાદિત જળ સંસાધનો પર વધારાનું દબાણ લાવી શકે છે.
દરમિયાન, બ્રાઝિલના એમેઝોન વરસાદી જંગલોને પાણીની તીવ્ર અછતનો સામનો કરવો પડી શકે છે. નદીઓનું સ્તર ઓછું અને સૂકા જંગલો મોટા પાયે જંગલોમાં આગ લાગવાની સંભાવનામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે, જે વિશ્વની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમમાંની એક માટે જોખમી છે.
આફ્રિકામાં પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ
એલ નીનો આફ્રિકા પર પ્રદેશના આધારે વિવિધ અસરો ધરાવે છે. દક્ષિણ આફ્રિકન દેશોમાં ઘણીવાર દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિઓ જોવા મળે છે, જે મકાઈ અને અનાજના ઉત્પાદનને નુકસાન પહોંચાડે છે અને ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ ઉભી કરે છે. તેનાથી વિપરીત, પૂર્વ આફ્રિકાના ભાગો, જેમ કે કેન્યા, સોમાલિયા અને તાંઝાનિયામાં વધુ પડતો વરસાદ પડી શકે છે, જેનાથી પૂર, પશુધનના નુકસાન અને કોલેરા અને મેલેરિયા જેવા રોગોનો ફેલાવો થવાનું જોખમ વધી શકે છે.
ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા પર અસરો
દક્ષિણ અમેરિકાના ભાગોમાં અસામાન્ય રીતે ભારે શિયાળાનો વરસાદ પડી શકે છે, જેનાથી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ વધી શકે છે. દક્ષિણ અમેરિકામાં ચિલી અને આર્જેન્ટિના જેવા દેશોમાં પણ વધુ પડતો વરસાદ પડી શકે છે, જે ખેતી અને માળખાગત સુવિધાઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. વધુમાં, ઉત્તર અમેરિકાના કેટલાક વિસ્તારોમાં શિયાળાનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ હોઈ શકે છે.