જો તમે કોઈ શહેરમાં ભાડાના મકાનમાં રહો છો અને દર મહિને નોંધપાત્ર રકમનું ભાડું ચૂકવો છો તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણા લોકો નિયમિતપણે ભાડું ચૂકવે છે, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલા કર નિયમોથી અજાણ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, એક નાની બેદરકારી પણ મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે. આવકવેરા વિભાગના નિયમો અનુસાર, જો તમે દર મહિને 50,000 રૂપિયાથી વધુ ભાડું ચૂકવો છો અને જરૂરી કર પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જાઓ છો તો તમને ભારે દંડનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ નિયમ આવકવેરા અધિનિયમ 1961 હેઠળ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જેનો હેતુ કર નિયમોનું યોગ્ય પાલન સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

કલમ ૧૯૪-IBની જોગવાઈ શું છે?

આવકવેરા કાયદાની કલમ ૧૯૪-IB હેઠળ, જો કોઈ વ્યક્તિ અથવા હિન્દુ અવિભાજિત પરિવાર (HUF) દર મહિને ₹૫૦,૦૦૦ થી વધુ ભાડું ચૂકવે છે, તો તેમણે મકાનમાલિકને ચુકવણી કરતા પહેલા TDS કાપવો પડશે. આનો અર્થ એ છે કે ભાડૂઆતે ભાડામાંથી ચોક્કસ ટકાવારી કર કાપીને સરકારમાં જમા કરાવવો પડશે, જ્યારે બાકીની રકમ મકાનમાલિકને ચૂકવવી પડશે. આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ભાડૂઆતની જવાબદારી છે.

TDS ક્યારે અને કેવી રીતે જમા કરવામાં આવે છે?

TDS સામાન્ય રીતે નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા મહિનામાં અથવા ભાડૂઆત ઘર ખાલી કરે ત્યારે કાપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ રકમ જે મહિનાના TDS કાપવામાં આવી હતી તેના ૩૦ દિવસની અંદર સરકારી ખાતામાં જમા કરાવવી પડશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો માર્ચમાં TDS કાપવામાં આવ્યો હોય, તો તે એપ્રિલના અંત સુધીમાં જમા કરાવવો પડશે.

TDS દર શું છે?

સરકારે ૨૦૨૪ ના સામાન્ય બજેટમાં આ નિયમ બદલ્યો હતો. પહેલાં, કલમ 194-IB હેઠળ TDS દર 5% હતો, પરંતુ હવે તે ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. આ નવો દર 1 ઓક્ટોબર, 2024 થી અમલમાં છે. જો કે, જો મકાનમાલિક પાસે PAN કાર્ડ નથી, તો TDS દર વધીને 20% થઈ શકે છે.

જો નિયમોનું પાલન ન કરવામાં આવે તો શું થાય છે?

જો ભાડૂઆત આ નિયમનું પાલન ન કરે, તો આવકવેરા વિભાગ દંડ લાદી શકે છે. બાકી ટેક્સ પર વ્યાજ પણ ચૂકવવાની જરૂર પડી શકે છે અને ભાડૂઆતને ડિફોલ્ટર જાહેર કરી શકાય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, દંડ ₹1 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે.

આ નિયમ શા માટે લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો?

ભાડાની આવકનો કર પ્રણાલીમાં યોગ્ય રીતે હિસાબ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારે આ નિયમ લાગુ કર્યો હતો. ઘણા કિસ્સાઓમાં, ભાડૂઆતોએ અગાઉ HRAનો દાવો કર્યો હતો, પરંતુ મકાનમાલિકો તેમના ટેક્સ રિટર્નમાં આ આવક જાહેર કરતા નહોતા. આ ગેરરીતિને રોકવા માટે આ જોગવાઈ લાગુ કરવામાં આવી હતી.