ગુજરાત સરકારના નાણાં વિભાગ દ્વારા પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ પેન્શન મેળવતા રાજ્યના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને ફેમિલી પેન્શનર્સ માટે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. નાણાં વિભાગે આ પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરીને દર વધારવાનો સત્તાવાર ઠરાવ બહાર પાડ્યો છે. આ નિર્ણયથી પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ પેન્શન મેળવતા હજારો નિવૃત્ત સરકારી કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનોને મોટો આર્થિક લાભ થશે.

સરકારના નવા ઠરાવ અનુસાર, મોંઘવારી ભથ્થાનો નવો દર પહેલી જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪થી વધારીને ૪૪૩ ટકા કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ સાથે જ નાણાં વિભાગે ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૧થી લઈને ૩૦ જૂન, ૨૦૨૪ સુધીના વિભિન્ન સમયગાળા દરમિયાન બાકી નીકળતી મોંઘવારી રાહતની તફાવતની રકમ, એટલે કે એરિયર્સની ચૂકવણી કરવા માટે પણ વિશેષ જોગવાઈઓ કરી છે. તંત્રના આ નિર્ણયને કારણે લાંબા સમયથી એરિયર્સની રાહ જોઈ રહેલા પેન્શનર્સમાં આનંદની લહેર ફરી વળી છે.

કોઈપણ પેન્શનરને આ નિર્ણયથી કેટલો આર્થિક ફાયદો થશે તેનો આધાર તેમના મૂળ પેન્શન અને એરિયર્સના સમયગાળા પર રહેશે. ઉદાહરણ તરીકે સમજીએ તો, જો કોઈ પેન્શનરનું મૂળ પેન્શન રૂ.૧૦,૦૦૦ હોય તો અગાઉના ૩૮૧ ટકાના દરે તેમનું મોંઘવારી ભથ્થું રૂ.૩૮,૧૦૦ થતું હતું. પરંતુ હવે નવા ૪૪૩ ટકાના સુધારેલા દર મુજબ આ ભથ્થું વધીને રૂ.૪૪,૩૦૦ થઈ જશે. આ ગણતરી મુજબ, બંને દર વચ્ચે દર મહિને સીધો રૂ.૬,૨૦૦નો આર્થિક તફાવત (વધારો) જોવા મળશે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ પહેલી ઓક્ટોબર, ૨૦૨૪થી મોંઘવારી રાહતનો દર ૩૮૧ ટકા અમલમાં હતો. જ્યારે નવા ઠરાવમાં પહેલી જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪થી ૪૪૩ ટકાનો દર મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે. આ તફાવત માત્ર ૬૨ ટકાનો વધારો નથી, પરંતુ મૂળ પેન્શનના ૬૨ ટકા જેટલી રકમનો મોટો આર્થિક તફાવત દર્શાવે છે. જોકે નાણાં વિભાગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ૪૪૩ ટકાનો આ નવો દર માત્ર પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ આવતા સંબંધિત કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે જ છે, તેથી તેને તમામ સરકારી કર્મચારીઓ કે અન્ય પગાર પંચના પેન્શનર્સ માટે સામાન્ય દર ગણવો નહીં.

નાણાં વિભાગના તાજેતરના આદેશ મુજબ, પહેલી જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪થી ૩૦ જૂન, ૨૦૨૪ સુધીના છ મહિનાના સમયગાળા માટે એરિયર્સની ટકાવારી ૧૩૧ ટકા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ગણતરી પ્રમાણે, જો કોઈ પેન્શનરનું મૂળ પેન્શન રૂ.૧૦,૦૦૦ હોય તો એક મહિનાનો તફાવત રૂ.૧૩,૧૦૦ (રૂ.૧૦,૦૦૦ × ૧૩૧ ટકા) થાય છે. આ હિસાબે છ મહિનાનું કુલ એરિયર્સ રૂ.૭૮,૬૦૦ (રૂ.૧૩,૧૦૦×૬) જેટલું બનશે.

આ ૧૩૧ ટકાની રકમ એ અગાઉ ચૂકવાયેલા મોંઘવારી ભથ્થા અને નવા સુધારેલા દરો વચ્ચેનો તફાવત દર્શાવે છે, જે જૂના દર (૩૧૨ ટકા) પર ગણતરી કરીને પેન્શનર્સને ચૂકવવામાં આવશે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ છ મહિના દરમિયાન પેન્શનર્સને તેમના મૂળ પેન્શન પર ૧૩૧ ટકા રકમ એરિયર્સ પેટે મળશે. આ ઉપરાંત, પહેલી જુલાઈ, ૨૦૨૧થી બાકી રહેલા અગાઉના અન્ય સમયગાળા માટેના મોંઘવારી ભથ્થાના તફાવતની રકમનું ચુકવણું પણ સરકારના નિયમો અનુસાર કરવામાં આવશે.