કેન્સર ઘણીવાર ખરાબ જીવનશૈલીની આદતો, તમાકુ, દારૂ અથવા આનુવંશિકતા સાથે સંકળાયેલું હોય છે. જોકે, તાજેતરના વૈશ્વિક તબીબી અભ્યાસે ડોકટરો અને જનતામાં ચિંતા વધારી છે. મેડિકલ જર્નલ "ધ લેન્સેટ ઓન્કોલોજી" માં પ્રકાશિત થયેલા એક નવા અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં દર વર્ષે આશરે 1.9 લાખ નવા કેન્સરના કેસ વિવિધ બેક્ટેરિયલ અને વાયરલ ચેપને કારણે થાય છે. આ અહેવાલ સ્પષ્ટ કરે છે કે કેટલાક સામાન્ય ચેપ જે લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે તે જીવલેણ કેન્સર તરફ દોરી શકે છે.
દેશના કુલ કેન્સરના કેસોનો મોટો હિસ્સો
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO)નો ભાગ, ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર (IARC) ના સંશોધકોએ તેમના અભ્યાસમાં કેટલાક ચોંકાવનારા આંકડા રજૂ કર્યા છે. અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2024 દરમિયાન ભારતમાં કુલ 15.62 લાખથી વધુ નવા કેન્સરના કેસ નોંધાયા હતા.
આશ્ચર્યજનક રીતે, આ કેન્સરના દર્દીઓમાંથી 12 ટકાથી વધુ દર્દીઓ અગાઉના કેટલાક ચેપને કારણે થયા હતા. માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે, આ અટકાવી શકાય તેવા ચેપ કુલ કેન્સરના લગભગ 12 ટકા, અથવા આશરે 2.3 મિલિયન કેસ માટે જવાબદાર છે.
હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) સૌથી મોટો દુશ્મન બને છે
ભારતમાં, હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) ચેપ સંબંધિત કેન્સરના કેસોમાં સૌથી મોટો ફાળો આપનાર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. એકલા આ વાયરસથી દેશમાં 100,000 થી વધુ કેન્સરના કેસ થયા છે. આ વાયરસ મુખ્યત્વે સ્ત્રીઓમાં સર્વાઇકલ કેન્સર માટે જવાબદાર છે. રાહતની વાત એ છે કે સમયસર રસી અપાવીને આ ગંભીર ખતરાને સંપૂર્ણપણે અટકાવી શકાય છે, પરંતુ જાગૃતિના અભાવે, આ આંકડો સતત વધી રહ્યો છે.
આ બેક્ટેરિયા પેટ અને લીવરને નિશાન બનાવી રહ્યા છે
HPV વાયરસ પછી, બીજો સૌથી મોટો ખતરો પેટના ચેપથી સંબંધિત છે. રિપોર્ટ અનુસાર, હેલિકોબેક્ટર પાયલોરી નામનો પેટનો બેક્ટેરિયમ ભારતમાં લગભગ 47,000 કેન્સરના કેસોનું કારણ બને છે, જે આખરે ગેસ્ટ્રિક અથવા પેટના કેન્સરમાં પ્રગતિ કરે છે.
આ ઉપરાંત, યકૃતને નુકસાન પહોંચાડતા હેપેટાઇટિસ બી અને હેપેટાઇટિસ સી વાયરસ પણ દેશ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર ઉભો કરે છે. આ વાયરસ અનુક્રમે યકૃતના કેન્સરના આશરે 10,000 અને 5,300 નવા કેસ માટે જવાબદાર છે. એપ્સટિન-બાર વાયરસ પણ લગભગ 22,000 કેન્સરના કેસ માટે જવાબદાર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ એવા રોગકારક જીવાણુઓ છે જે વર્ષો સુધી શરીરમાં છુપાયેલા રહે છે અને ધીમે ધીમે કોષોમાં કેન્સરનું કારણ બને છે.
રસીકરણ અને સમયસર પરીક્ષણ એ શ્રેષ્ઠ નિવારણ છે
આ અહેવાલ બાદ, આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે જો યોગ્ય રીતે કરવામાં આવે તો આ કેસોને અટકાવી શકાય છે. કારણ કે આ બધા કેસ ચેપ સાથે સંબંધિત છે, સમયસર રસીકરણ, નિયમિત તપાસ અને સમયસર સારવાર કેન્સરનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે.
નાની ઉંમરે છોકરીઓને HPV રસી આપવી અને નવજાત શિશુઓને હેપેટાઇટિસ B સામે રસી આપવી એ આ દિશામાં સૌથી અસરકારક પગલાં સાબિત થઈ શકે છે. વધુમાં, પેટની ક્રોનિક સમસ્યાઓ અથવા ચેપને અવગણવા નહીં અને તાત્કાલિક ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.