અરવલ્લીની પર્વતમાળાઓમાં ચાલતા અનિયમિત અને બેફામ ખનન સામે ચાલી રહેલી લડાઈમાં મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે. કુદરતી સંપદાથી સમૃદ્ધ આ પર્વતમાળાના સંરક્ષણ માટે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રચવામાં આવેલી ખાસ કમિટી આજથી બે દિવસના પ્રવાસે સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવી પહોંચી છે. કમિટી દ્વારા ઈડર ગઢ, ખેડબ્રહ્મા અને આસપાસના ડુંગરાળ વિસ્તારોનું પ્રત્યક્ષ સ્થળ નિરીક્ષણ હાથ ધરીને ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા અગાઉ મોટા પહાડોમાં ખનન પર રોક લગાવવામાં આવી હતી અને આ સમગ્ર મામલાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ માટે જ આ ખાસ કમિટીની રચના કરવામાં આવી છે.

અરવલ્લીની ગિરિમાળાઓને પર્યાવરણીય વિનાશથી બચાવવા માટે છેલ્લા ઘણા સમયથી પર્યાવરણવિદો અને સ્થાનિકો 'ગઢ બચાવો સમિતિ'ના નેજા હેઠળ મેદાને ઉતર્યા છે. અંતરિયાળ ગ્રામ્ય વિસ્તારોથી લઈને શહેરો સુધી આ પ્રાકૃતિક વારસાને જાળવી રાખવા માટે વ્યાપક આંદોલનો અને જનજાગૃતિ ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી છે. સ્થાનિકો અને આંદોલનકારીઓની મુખ્ય માંગણી એ છે કે ઐતિહાસિક અને પર્યાવરણીય દ્રષ્ટિએ અત્યંત સંવેદનશીલ એવા આ પહાડોમાં ગેરકાયદેસર અને બેફામ ખનન પ્રવૃત્તિઓ કાયમી ધોરણે સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવે, જેથી આ વિસ્તારની જૈવવિવિધતા અને કુદરતી સૌંદર્ય સુરક્ષિત રહી શકે.

આ તપાસના ભાગરૂપે, સુપ્રીમ કોર્ટની આ કમિટી આગામી બે દિવસ સુધી સાબરકાંઠા જિલ્લાના વિવિધ પહાડી વિસ્તારોની રૂબરૂ મુલાકાત લેશે. કમિટી દ્વારા ઈડરના ઐતિહાસિક ગઢ, ખેડબ્રહ્મા અને અન્ય ગ્રામીણ ડુંગરાળ વિસ્તારોમાં જઈને જમીની વાસ્તવિકતા અને ક્ષતિગ્રસ્ત વિસ્તારોનું બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કમિટી દ્વારા સ્થાનિક રહીશો, 'ગઢ બચાવો સમિતિ'ના સભ્યો, લીઝ ધારકો તેમજ જિલ્લા વહીવટી તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે તબક્કાવાર બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેથી તમામ પક્ષોની રજૂઆતો, દલીલો અને પુરાવાઓ તટસ્થતાથી સાંભળી શકાય.

સ્થાનિક નાગરિકો અને પર્યાવરણપ્રેમીઓ પહાડોના અસ્તિત્વને બચાવવા માટે કાયમી ધોરણે ખનન બંધ કરાવવાની પોતાની માંગ પર મક્કમ છે. સાબરકાંઠા જિલ્લામાં બે દિવસીય પ્રવાસ અને તપાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ આ કમિટી બનાસકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાના સરહદી પહાડી વિસ્તારોની પણ મુલાકાત લેશે. ત્યારબાદ કમિટી રાજસ્થાન સરહદ સુધીના સમગ્ર અરવલ્લી વિસ્તારની મુલાકાત પૂર્ણ કરીને પોતાનો વિગતવાર આખરી અહેવાલ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરશે. આ ઉચ્ચસ્તરીય નિરીક્ષણ અને અહેવાલ બાદ અરવલ્લીના ભવિષ્ય, તેનું અસ્તિત્વ અને ખનન પ્રવૃત્તિઓ અંગે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત દ્વારા કોઈ મોટો અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આવે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.