નિવૃત્તિ પછી મળતી ગ્રેચ્યુઇટી કર્મચારીઓની વર્ષોની મહેનતનું પરિણામ છે. જો કે, જો આ રકમ લાંબા સમયથી ચાલતા કાનૂની વિવાદને કારણે વર્ષો સુધી અટવાયેલી રહે છે, તો તે નિવૃત્ત કર્મચારીઓ માટે નોંધપાત્ર સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. આવા જ એક કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (DDA)ના બે નિવૃત્ત કર્મચારીઓને નોંધપાત્ર રાહત આપી હતી. કોર્ટે વ્યાજ સાથે આશરે રૂ.33.95 લાખની ગ્રેચ્યુઇટી મુક્ત કરવાના આદેશને સમર્થન આપ્યું હતું.
16 નવેમ્બરના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે બંને DDA અપીલોને ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ટ્રાયલ કોર્ટે કર્મચારીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા અને તે નિર્ણય પર કોઈ સ્ટે નહોતો, ત્યારે તેમની ગ્રેચ્યુઇટી અનિશ્ચિત સમય માટે રોકી શકાતી નથી કારણ કે આગળની કાનૂની કાર્યવાહી બાકી છે. જો કે, કર્મચારીઓએ લેખિત બાંયધરી આપવી પડશે કે જો આગળની કાનૂની કાર્યવાહીમાં ચુકાદો તેમની વિરુદ્ધ જશે તો તેઓ વ્યાજ સાથે રકમ પરત કરશે.
કયા કર્મચારી માટે કેટલી ગ્રેચ્યુઇટી રોકવામાં આવી હતી?
DDA કર્મચારીઓ રાજેન્દ્ર કુમાર શર્મા અને સતેન્દ્ર પાલ 1984 માં DDA માં જોડાયા. શર્મા 2021 માં નિવૃત્ત થયા, અને પાલ 2018 માં. 2001 માં ભ્રષ્ટાચારના કેસને કારણે તેમની ગ્રેચ્યુઇટી રોકવામાં આવી હતી. આરોપ હતો કે ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓના સર્વેક્ષણમાં ખોટા નામોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
ફેબ્રુઆરી 2017માં, એક ખાસ કોર્ટે બંને કર્મચારીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા. આમ છતાં, દિલ્હી સરકારે આ નિર્ણયને પડકારવા માટે હાઇકોર્ટમાં અરજી કરી. બાકી કાર્યવાહીને ટાંકીને, DDA એ શર્માની 18,52,224 રૂપિયાની ગ્રેચ્યુઇટી અને 15,43,113 રૂપિયાની પાલની ગ્રેચ્યુઇટી રોકી દીધી.
સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય શું હતો?
ગ્રેચ્યુઇટી ન મળ્યા બાદ, બંને કર્મચારીઓએ સેન્ટ્રલ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ટ્રિબ્યુનલ (CAT) નો સંપર્ક કર્યો. જાન્યુઆરી 2026 માં, ટ્રિબ્યુનલે વ્યાજ સાથે રકમ ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો. દિલ્હી હાઈકોર્ટે પણ માર્ચ 2026 માં આ નિર્ણયને માન્ય રાખ્યો હતો. ત્યારબાદ, DDA એ સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો.
16 નવેમ્બરના રોજ, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કર્મચારીઓને ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા હોવાથી અને તે નિર્ણય પર કોઈ સ્ટે ન હોવાથી, તેમની ગ્રેચ્યુઇટી ફક્ત એટલા માટે રોકી શકાય નહીં કારણ કે અપીલ પ્રક્રિયા પેન્ડિંગ હતી.
ચુકવણી માટે શરત શા માટે લાદવામાં આવી?
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કર્મચારીઓએ નિવૃત્તિ પછી બોનસ મેળવવા માટે અનિશ્ચિત સમય સુધી રાહ જોવી ન જોઈએ. જો કે, સરકારી ભંડોળના રક્ષણ માટે, બંને કર્મચારીઓને એક સોગંદનામું આપવું જરૂરી હતું જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જો ભવિષ્યમાં તેમની સામે કાનૂની નિર્ણય લાવવામાં આવે તો તેઓ વ્યાજ સાથે રકમ ચૂકવશે.