ગ્રીનલૅન્ડ પર અમેરિકાનો કબજો હોવો જોઈએ એવી મહિનાઓથી વાત કરતા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે નવા સુરક્ષા કરારને પોતાની એ જ યોજના તરફનું મોટું પગલું ગણાવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલૅન્ડ સાથે થયેલા નવા કરારથી અમેરિકાને ગ્રીનલૅન્ડની સુરક્ષા પર “કાયમી કાબૂ” મળ્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે. જોકે ડેનમાર્કે તરત જ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગ્રીનલૅન્ડની સાર્વભૌમતા કે માલિકી અમેરિકાને સોંપવામાં આવી નથી.ગ્રીનલૅન્ડ અંગે ટ્રમ્પનું વલણ નવું નથી. અમેરિકાએ આ વિશાળ આર્કટિક ટાપુ મેળવી લેવો જોઈએ એવી વાત તેમણે લાંબા સમયથી કરી છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં તેમણે ગ્રીનલૅન્ડ મેળવવા માટે આર્થિક કે લશ્કરી બળનો ઉપયોગ નહીં થાય એવી ખાતરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. માર્ચ ૨૦૨૫માં પણ તેમણે લશ્કરી વિકલ્પ સંપૂર્ણપણે નકાર્યો નહોતો. જુલાઈ ૨૦૨૬માં નાટો બેઠક દરમિયાન તેમણે ફરી કહ્યું હતું કે ગ્રીનલૅન્ડ ડેનમાર્કના નહીં પરંતુ અમેરિકાના નિયંત્રણમાં હોવું જોઈએ.હવે ટ્રમ્પે જાહેર કરેલા નવા કરારને કારણે આ જૂનો વિવાદ ફરી કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પે તેને અનંત સમય સુધી ચાલનારો કરાર ગણાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે અમેરિકાને ગ્રીનલૅન્ડની સુરક્ષા માટે જે જરૂરી લાગે તે કરવાની સંપૂર્ણ ક્ષમતા કાયમ માટે રહેશે. તેમણે ગ્રીનલૅન્ડમાં અમેરિકાની મોટી લશ્કરી હાજરી ઊભી કરવાની પ્રક્રિયા તાત્કાલિક શરૂ કરવાની વાત પણ કરી છે.પરંતુ ટ્રમ્પના “કાયમી કાબૂ”ના અર્થઘટન સાથે ડેનમાર્ક સહમત નથી. ડેનમાર્કના વડાપ્રધાન મેટ ફ્રેડરિકસને કહ્યું છે કે કરાર ગ્રીનલૅન્ડ, ડેનમાર્ક અને અમેરિકાની સંયુક્ત સુરક્ષા મજબૂત કરે છે, પરંતુ તે ડેનમાર્કના રાજ્યની સાર્વભૌમતા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાને સંપૂર્ણ રીતે માન્ય રાખે છે. ગ્રીનલૅન્ડના લોકોને પોતાના ભવિષ્યનો નિર્ણય કરવાનો અધિકાર પણ યથાવત રહેશે.આ રીતે એક જ કરારને વોશિંગ્ટન અને કોપનહેગન અલગ શબ્દોમાં રજૂ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પ તેને અમેરિકાના કાયમી સુરક્ષા નિયંત્રણ તરીકે બતાવી રહ્યા છે, જ્યારે ડેનમાર્કના કહેવા પ્રમાણે અમેરિકાને વધુ લશ્કરી સુવિધા અને સુરક્ષા સહકાર મળશે, ગ્રીનલૅન્ડની માલિકી નહીં.આ કરારનું સૌથી મોટું લશ્કરી મહત્ત્વ ટ્રમ્પની ‘ગોલ્ડન ડોમ’ મિસાઇલ સુરક્ષા યોજના સાથે જોડાયેલું છે. ગોલ્ડન ડોમ અમેરિકાને બેલિસ્ટિક, ક્રૂઝ અને હાઇપરસોનિક મિસાઇલોના હુમલાથી બચાવવા માટે તૈયાર થતી બહુસ્તરીય સુરક્ષા વ્યવસ્થા છે. ટ્રમ્પ તેને જાન્યુઆરી ૨૦૨૯ સુધી સંપૂર્ણ કાર્યરત કરવા માગે છે અને તેની અંદાજિત કિંમત ૧૭૫ બિલિયન ડોલર બતાવવામાં આવી છે.ગ્રીનલૅન્ડનું સ્થાન આ યોજના માટે અસાધારણ મહત્ત્વનું છે. રશિયાથી અમેરિકા તરફ છોડાયેલી લાંબા અંતરની મિસાઇલનો સૌથી ટૂંકો માર્ગ ઉત્તર ધ્રુવ પરથી પસાર થઈ શકે છે. ગ્રીનલૅન્ડ આ માર્ગની નીચે આવે છે. ત્યાં વધુ રડાર, સેન્સર, સંચાર સાધનો અને મિસાઇલ ઇન્ટરસેપ્ટર ગોઠવવામાં આવે તો અમેરિકાને હુમલાની વહેલી જાણ મળી શકે છે અને મિસાઇલને તેના માર્ગના શરૂઆતના તબક્કામાં જ રોકવાની તક વધી શકે છે.