વર્તમાન વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિ અને યુદ્ધના કારણે ઉભા થયેલા ઊર્જા સંકટને પહોંચી વળવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને રાહતજનક નિર્ણય લીધો છે. દેશમાં રાંધણ ગેસ (LPG) ની સંભવિત અછત અને વધતા ભાવો વચ્ચે, સામાન્ય જનતાને હાલાકી ન પડે તે માટે સરકારે કેરોસીનના વિતરણના નિયમોમાં મોટી છૂટછાટ જાહેર કરી છે.

પેટ્રોલ પંપ પરથી થશે કેરોસીનનું વેચાણ

કેન્દ્ર સરકારના નવા જાહેરનામા મુજબ, હવે દેશના દરેક જિલ્લામાં નિર્ધારિત પેટ્રોલ પંપો પરથી કેરોસીનનું વિતરણ કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી કેરોસીન મુખ્યત્વે રેશનિંગની દુકાનો (PDS) મારફતે જ મળતું હતું, પરંતુ હવે વ્યવસ્થાને વધુ સરળ બનાવવા માટે સરકારે પેટ્રોલ પંપોનો સહયોગ લેવાનું નક્કી કર્યું છે.

નવા નિયમ મુજબ

દરેક જિલ્લામાં ઓછામાં ઓછા બે પેટ્રોલ પંપો પર કેરોસીન વેચવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

દરેક પસંદગી પામેલ પેટ્રોલ પંપ 5,000 લિટર સુધીના કેરોસીનનો સ્ટોક રાખી શકશે.

આ વ્યવસ્થાથી ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ઈંધણની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં સરળતા રહેશે.

કાયદાકીય ફેરફાર અને અમલીકરણ

કેન્દ્ર સરકારે આ નિર્ણય લેવા માટે પોતાની વિશેષ સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો છે. સરકાર દ્વારા પેટ્રોલિયમ અધિનિયમ, 1934 અને પેટ્રોલિયમ નિયમો, 2002 હેઠળ મળેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને નિયમોમાં અસ્થાયી સુધારા કર્યા છે. આ ફેરફાર દેશના 21 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

સરકારનું માનવું છે કે ગેસના પુરવઠામાં આવતા અવરોધોને કારણે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને રસોઈ બનાવવા માટે મુશ્કેલી પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કેરોસીન એક સસ્તો અને અસરકારક વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને સપ્લાય ચેઈનમાં આવેલા વિક્ષેપને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ અને નેચરલ ગેસના ભાવમાં સતત વધઘટ થઈ રહી છે. ઘણા વિસ્તારોમાં ગેસ સિલિન્ડર પહોંચાડવામાં પણ વિલંબ થઈ રહ્યો છે. આ કટોકટીનો સામનો કરવા માટે 'બફર સ્ટોક' તરીકે કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા વધારવી અનિવાર્ય બની હતી.

કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાથી માત્ર ઈંધણની અછત જ દૂર નહીં થાય, પરંતુ કાળાબજાર પર પણ લગામ લાગશે. પેટ્રોલ પંપ પર પારદર્શક રીતે કેરોસીન મળવાને કારણે સામાન્ય નાગરિકોને ઈંધણ માટે ભટકવું નહીં પડે. આગામી દિવસોમાં રાજ્ય સરકારો પોતપોતાના જિલ્લાઓમાં આ સુવિધા શરૂ કરવા માટે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ સાથે સંકલન સાધશે.