પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ક્વાડ નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરવા માટે ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલા પહોંચ્યા છે. આ પહેલાના કાર્યક્રમનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં પીએમ મોદી ભારતીય ત્રિરંગો લહેરાવતા દેખાય છે. ક્વાડ નેતાઓની બેઠક માટે પહોંચ્યા પછી, પીએમ મોદીએ ઓળખ માટે સ્ટેજ પર મૂકવામાં આવેલ ત્રિરંગો ઉપાડ્યો. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમની પીઠ થપથપાવી અને કહ્યું, તેને સુરક્ષિત રાખો. હાજર અન્ય નેતાઓ પણ હસતા જોવા મળ્યા. વ્હાઇટ હાઉસે આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ શેર કર્યો.
આ પહેલા, પીએમ મોદીએ મંગળવારે મનીલામાં 11 દેશોના આસિયાન જૂથના નેતાઓને સંબોધિત કર્યા. તેમણે કહ્યું કે ભારત ખુલ્લા, સમાવિષ્ટ અને નિયમો આધારિત ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં માને છે. તેનું ભવિષ્ય સ્પર્ધા દ્વારા નહીં, સહકાર દ્વારા નક્કી થવું જોઈએ. ઈન્ડો-પેસિફિકમાં ચીનની વધતી જતી લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓ અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે મોદીએ આ ટિપ્પણી કરી. તેમણે કહ્યું કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓનો સામનો કરવા માટે આ ભાગીદારીએ એક નવું પરિમાણ પ્રાપ્ત કર્યું છે. ભારતની એક્ટ ઈસ્ટ નીતિએ બંને પક્ષો વચ્ચેના સંબંધોને નવી ગતિ આપી છે.
ક્વાડ દેશોના નેતાઓ સાથેની બેઠક દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ક્વાડ હવે તેના દરિયાઈ પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ સાથે લશ્કરી કવાયત કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ પગલું તાકાત દ્વારા શાંતિ જાળવવાના પ્રયાસોના ભાગ રૂપે લેવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે નોંધ્યું હતું કે ક્વાડ નૌકાદળે તાજેતરમાં જાપાન નજીક 30મી માલાબાર સંયુક્ત નૌકાદળ કવાયત હાથ ધરી હતી, જેમાં સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ અને દુશ્મન સપાટીના જહાજો સામે દાવપેચનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સબમરીન વિરોધી ક્ષમતાઓ આ દિવસોમાં મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. યુએસ સબમરીનને વિશ્વની સૌથી અદ્યતન ગણાવતા, ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમનો દેશ ઓસ્ટ્રેલિયા અને આ ક્ષેત્રમાં અન્ય સાથી દેશો સાથે નજીકથી કામ કરી રહ્યો છે. તેમણે યુએસ સબમરીનની ટેકનોલોજી અને ક્ષમતાઓને અત્યંત આધુનિક ગણાવી.
ક્વાડ દેશો વિશે જાણો
ક્વાડ એ ભારત, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાનો સમાવેશ કરતું ચાર રાષ્ટ્રોનું વ્યૂહાત્મક જૂથ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવવાનો છે. ચાર દેશોના નેતાઓની એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક મંગળવારે ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલામાં થઈ રહી છે. તેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, જાપાનના વડા પ્રધાન સના તાકાચી અને ઑસ્ટ્રેલિયાના વડા પ્રધાન એન્થોની અલ્બેનીસનો સમાવેશ થાય છે. લગભગ બે વર્ષ પછી થઈ રહેલી આ બેઠકમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, વેપાર, ખનિજ પુરવઠો, નવી ટેકનોલોજી અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા પર સહકાર વધારવાની ચર્ચા થઈ રહી છે. ટ્રમ્પે દરિયાઈ પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ અને AI એક્સિલરેટરના લોન્ચિંગ સહિત સંયુક્ત લશ્કરી કવાયતોની પણ જાહેરાત કરી હતી.
ડિસેમ્બર 2004માં હિંદ મહાસાગરમાં આવેલા વિનાશક સુનામી પછી ચતુર્ભુજ સુરક્ષા સંવાદ (QUAD) શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે, ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઑસ્ટ્રેલિયાએ અસરગ્રસ્ત દેશોને રાહત અને બચાવ સહાય પૂરી પાડવા માટે સાથે મળીને કામ કર્યું હતું. આ સહયોગને આગળ ધપાવતા, ચાર દેશોના અધિકારીઓની પ્રથમ ઔપચારિક બેઠક મે 2007માં ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલામાં યોજાઈ હતી. તત્કાલીન જાપાનના વડા પ્રધાન શિન્ઝો આબેએ આ જૂથને પ્રોત્સાહન આપવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે, ચીનની નારાજગી અને સભ્ય દેશો વચ્ચેના મતભેદોને કારણે, 2008માં તેની પ્રવૃત્તિઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ હતી. લગભગ 10 વર્ષ પછી નવેમ્બર 2017માં તેને ફરીથી સક્રિય કરવામાં આવી હતી.