વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ, અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલ ટેરિફ યુદ્ધ માત્ર વૈશ્વિક વેપારને જ અસર કરી રહ્યું નથી પરંતુ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ માટે ગંભીર પડકારો પણ ઉભા કરી રહ્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ચીની માલ પર ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવતા, શી જિનપિંગની ચિંતાઓ હવે ફક્ત આર્થિક જ નથી રહી, પરંતુ તેઓ રાજકીય અને લશ્કરી સ્તરે પણ સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. શી જિનપિંગની રાતની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે અને આ ચિંતા પોતાના લશ્કરી દળો અને સામ્યવાદી પક્ષમાં વફાદારી અને ભ્રષ્ટાચારને લગતી છે.

દરમિયાન, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ દિવસોમાં વૈશ્વિક હેડલાઇન્સમાં છે. મિશિગનમાં એક ચૂંટણી રેલીને સંબોધતા, 78 વર્ષીય ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે તેમના વહીવટના પ્રથમ 100 દિવસ યુએસ ઇતિહાસમાં "સૌથી સફળ" રહ્યા છે. તેમણે ચીન પર પોતાનો આર્થિક હુમલો વધુ તીવ્ર બનાવ્યો, અને કહ્યું કે બેઇજિંગ "દર વર્ષે અમને 1 ટ્રિલિયન ડોલર લૂંટી રહ્યું છે, અને અમેરિકા હવે એવું થવા દેશે નહીં. ટ્રમ્પે યુએસ મીડિયાને કહ્યું, "ચીનને કદાચ તે ટેરિફની કિંમત ચૂકવવી પડશે. તેમણે પહેલાની જેમ આપણને લૂંટ્યા, પરંતુ હવે એવું થઈ રહ્યું નથી." ટ્રમ્પની આ ટેરિફ નીતિને અમેરિકામાં આર્થિક શક્તિના પ્રદર્શન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, ત્યારે યુરોપ અને એશિયાના દેશોમાં તેનો પડઘો ભય અને વ્યૂહાત્મક તૈયારી તરીકે અનુભવાઈ રહ્યો છે.

બેઇજિંગમાં આંતરિક કટોકટી વધુ ઘેરી બની

ટ્રમ્પની આક્રમક વિદેશ નીતિ અને વેપાર યુદ્ધ છતાં, ચીનના સર્વોચ્ચ નેતા શી જિનપિંગની સૌથી મોટી ચિંતા ન તો અમેરિકા છે કે ન તો વૈશ્વિક દબાણ. એક અહેવાલ મુજબ, શી જિનપિંગ પોતાની સેના અને પાર્ટીની વિશ્વસનીયતા વિશે સૌથી વધુ ચિંતિત છે.

પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી હાલમાં તેના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી આંતરિક તપાસ અને શુદ્ધિકરણમાંથી પસાર થઈ રહી છે. ઘણા વરિષ્ઠ લશ્કરી અધિકારીઓ ગુમ થયા છે, કેટલાકને દૂર કરવામાં આવ્યા છે, અને ક્ઝીના નજીકના અને વફાદાર ગણાતા અધિકારીઓ પણ આ અભિયાનનો ભોગ બન્યા છે.

મિસાઇલોમાં બળતણને બદલે પાણી ભરાતા જિનપિંગને સેના પર ભરોસો ન રહ્યો

માર્ચમાં, પીએલએના ત્રીજા સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારી અને સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશનના ઉપપ્રમુખ જનરલ હી વેઇડોંગ અચાનક જાહેર જીવનમાંથી ગાયબ થઈ ગયા. તેમણે એપ્રિલમાં મહત્વપૂર્ણ સરકારી કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપી ન હતી. અગાઉ, સંરક્ષણ પ્રધાનો લી શાંગફુ અને વેઈ ફેંગેને પણ દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. રોકેટ ફોર્સના વડાઓને ભ્રષ્ટાચારના આરોપસર દૂર કરવામાં આવ્યા હતા અને કેટલાકની તપાસ ચાલી રહી છે.

એક અહેવાલ મુજબ, કેટલાક મિસાઇલોમાં બળતણને બદલે પાણી ભરવામાં આવ્યું હોવા અને સાયલો બાંધકામ માટે આપવામાં આવેલા ભંડોળની ઉચાપત જેવા ગંભીર આરોપો સામે આવ્યા છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓ માને છે કે આવી કાર્યવાહી પીએલએની લડાઇ ક્ષમતાઓને નબળી બનાવી રહી છે અને સૈન્યમાં મનોબળ ઘટાડી રહી છે.

શાસક પક્ષમાં વધતો અવિશ્વાસ

જાન્યુઆરી 2025માં, શીએ પાર્ટીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને સંબોધિત કરતા કહ્યું કે "બાહ્ય વાતાવરણ અને પાર્ટીની અંદરના ફેરફારો ઘણા સંઘર્ષો અને સમસ્યાઓને જન્મ આપી રહ્યા છે." આ નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે તેમનો આંતરિક યુદ્ધ હજુ પૂરો થયો નથી.હવે આ ઝુંબેશ ફક્ત લશ્કરી પુરવઠા વિભાગ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની રાજકીય અને વૈચારિક શાખાઓને પણ ઘેરી રહી છે. આનો અર્થ સ્પષ્ટ છે - શીને લાગે છે કે સૈન્ય માત્ર વ્યવસ્થિત રીતે જ નહીં પરંતુ વૈચારિક રીતે પણ ભ્રષ્ટ થઈ ગયું છે.

2027ની તૈયારીઓ અને શીની અધીરાઈ

શી જિનપિંગની ચિંતા ફક્ત વર્તમાન પરિસ્થિતિ પૂરતી મર્યાદિત નથી. આગામી કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી કોંગ્રેસ 2027માં યોજાવાની છે, જ્યાં શી ચોથી વખત રાષ્ટ્રપતિ બનવાના છે. આ માટે તેમણે ચીનને એક સ્થિર અને શક્તિશાળી દેશ તરીકે રજૂ કરવું પડશે. પરંતુ સેનામાં અસ્થિરતા અને પક્ષની અંદર ઉભા થતા પ્રશ્નો તેમના લક્ષ્યને મુશ્કેલ બનાવી શકે છે. શીએ હજુ સુધી પોતાના અનુગામીનું નામ જાહેર કર્યું નથી, તેથી પક્ષમાં સત્તા સંઘર્ષ શરૂ થઈ ગયો છે. પરિણામે, વફાદારીના માપદંડો વધુ કડક બની રહ્યા છે અને અસ્થિરતાનું જોખમ વધી રહ્યું છે.

ચીનનો વિકાસ દર 2026 સુધીમાં ઘટીને 3.4% થઈ શકે

ચીનના રાજ્ય મીડિયા હાલમાં પૂરજોશમાં છે, જેમાં ક્ઝીને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના પ્રવાસ પર દર્શાવવામાં આવ્યા છે જ્યાં તેઓ "પ્રાદેશિક આર્થિક એકીકરણ" અને "બહુપક્ષીયતા" ની વાત કરી રહ્યા છે. ચીને જાપાનના વડા પ્રધાન શિગેરુ ઇશિબા દ્વારા સ્થિર વેપાર સંબંધો જાળવવા વિનંતી કરતા મોકલેલા પત્રનો પણ મુખ્ય પ્રચાર કર્યો.જોકે ચીને પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં 5.4% નો વિકાસદર નોંધાવ્યો હતો, અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે આ કામચલાઉ છે. યુબીએસનો અંદાજ છે કે આ દર 2026 સુધીમાં ઘટીને 3.4% થઈ શકે છે. મોર્ગન સ્ટેનલીના સર્વેમાં, 44% શહેરી ચાઇનીઝ લોકોને તેમની નોકરી ગુમાવવાનો ભય હતો - રોગચાળો શરૂ થયો ત્યારથી આ સૌથી વધુ આંકડો છે.

ટ્રમ્પના ટેરિફ અને બાહ્ય દુશ્મનો

ટ્રમ્પે ચીની માલ પર 245% સુધીની ટેરિફ લાદીને આર્થિક દબાણ વધાર્યું છે. આ પગલાથી માત્ર ચીનની અર્થવ્યવસ્થા પર અસર પડી રહી નથી, પરંતુ શી જિનપિંગને પોતાને બાહ્ય દુશ્મન તરીકે રજૂ કરવાની તક પણ મળી રહી છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે બેઇજિંગને આ ટેરિફની કિંમત ચૂકવવી પડશે, અને તે તેમની "સૌથી સફળ પ્રથમ 100 દિવસ" નીતિનો એક ભાગ છે. બીજી તરફ, ચીનના સરકારી મીડિયા ટ્રમ્પના સંરક્ષણવાદી વલણ સામે પ્રાદેશિક એકીકરણ અને બહુપક્ષીયતાના પ્રમોટર તરીકે શી જિનપિંગની છબીને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે.

આર્થિક દબાણ અને જાહેર અસંતોષ

ચીનનું અર્થતંત્ર પહેલાથી જ મંદીનો સામનો કરી રહ્યું છે. નિકાસ-આધારિત આ અર્થતંત્ર માટે, યુએસ બજારમાં પ્રવેશ ગુમાવવો એ એક મોટો ફટકો છે. તે જ સમયે, સ્થાનિક બજારની નબળાઈ અને મિલકત ક્ષેત્રની નબળી સ્થિતિએ શી જિનપિંગ સામે નવા પડકારો ઉભા કર્યા છે. શહેરી મધ્યમ વર્ગની વધતી અપેક્ષાઓ અને બેરોજગારીના ભયથી જાહેર અસંતોષ વધી શકે છે, જે સામ્યવાદી પક્ષની કાયદેસરતા માટે જોખમી બની શકે છે.