સોના-ચાંદીના દાગીના બનાવવાની કળામાં નિપુણ ગણાતા બંગાળી કારીગરો આજની વધતી મોંઘવારીના કારણે ભારે આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. એક સમય હતો જ્યારે તેમને દાગીનાના ઘડતરની મજૂરી પેટે આઠ ટકા સુધીનું મહેનતાણું મળતું હતું, જે હવે ઘટીને માત્ર બે ટકા જેટલું થઈ ગયું છે. આટલી ઓછી આવક મળવાને કારણે કારીગરો માટે પોતાના ઘરનું ગુજરાન ચલાવવું અને બાળકોને યોગ્ય શિક્ષણ અપાવવું અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયું છે. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે કારીગરો દ્વારા હવે વેપારીઓ સમક્ષ મજૂરી વધારીને ચાર ટકા કરી આપવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.   

ગુજરાતમાં અમદાવાદના કોટ વિસ્તાર અને ખાસ કરીને ખાડિયામાં સોના-ચાંદીના ઘરેણાં બનાવવાનું કામ મોટા પ્રમાણમાં ચાલે છે. અમદાવાદ ઉપરાંત સુરત, વડોદરા, રાજકોટ જેવા મોટા શહેરો અને વિવિધ નાના સેન્ટરોમાં કુલ મળીને આશરે છ લાખ જેટલા બંગાળી કારીગરો આ ઘરેણાં બનાવવાની કામગીરી સાથે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે જોડાયેલા છે. આ તમામ કારીગરોની રોજીરોટી ઘડતર કામ પર જ નિર્ભર હોવાથી આર્થિક મંદી અને ઓછી મજૂરી તેમને પાયમાલ કરી રહી છે.   

અમદાવાદના સમસ્ત બંગાળી સમાજ અસોસિએશન દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે હાલમાં 100 ગ્રામ સોનાના ઘરેણાં તૈયાર કરવા પર (જેની બજાર કિંમત આશરે 15 લાખ રૂપિયા હોય છે) કારીગરોને માત્ર બે ટકા લેખે ફક્ત 30,000 રૂપિયા મજૂરી ચૂકવવામાં આવે છે. આ મજૂરીની રકમમાંથી કારીગરે પોતાના હેઠળ કામ કરતા અન્ય કામદારોના પગાર, ગેસનો ખર્ચ, દુકાનનું ભાડું અને પોતાના ઘરખર્ચ વગેરે તમામ પ્રકારના ખર્ચાઓ કાઢવાના હોય છે. વર્તમાન સમયની તોતિંગ મોંઘવારીમાં આ ખર્ચાઓને પહોંચી વળવું અશક્ય બનતું હોવાથી ઘણા કારીગરો મજબૂર થઈને આ પરંપરાગત વ્યવસાય છોડી રહ્યા છે.   

સોના, ચાંદી અને હીરાના આકર્ષક ઘરેણાં તૈયાર કરનાર કુશળ બંગાળી કારીગરોને અત્યારે માત્ર બે ટકા જેટલી ઓછી મજૂરી આપવામાં આવે છે. તેની સામે સોની વેપારીઓ ગ્રાહકો પાસેથી આ જ ઘડતર મજૂરી પેટે 10થી 18 ટકા સુધીની તોતિંગ રકમ વસૂલ કરી રહ્યા છે. કારીગરોની આ વ્યાજબી માંગણી છે કે જો ઘડતરની આ ટકાવારી વધારીને ચાર ટકા કરી આપવામાં નહીં આવે, તો આ કળા સાથે જોડાયેલા કારીગરોનું ભવિષ્ય અંધકારમય બની જશે.