કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) તેના કરોડો સભ્યો માટે સેવાઓને વધુ સરળ અને હાઈટેક બનાવવા જઈ રહ્યું છે. EPFO 3.0 અંતર્ગત સમગ્ર સિસ્ટમમાં ધરખમ ફેરફારોની તૈયારીઓ તેજ કરી દેવામાં આવી છે. નવા ફેરફારોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત ટૂલ્સ, નવું અત્યાધુનિક પોર્ટલ અને સૌથી મહત્વનું એટલે કે UPI દ્વારા પૈસા ઉપાડવાની સુવિધાનો સમાવેશ થાય છે.
UPI થી PF ઉપાડ: કેવી રીતે કામ કરશે આ સુવિધા?
EPFO એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીમાં UPI આધારિત ઉપાડની સુવિધા શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ સિસ્ટમ હેઠળ:
ટ્રાન્સફર પ્રક્રિયા: સભ્યો તેમના PF ખાતામાં રહેલું બેલેન્સ જોઈ શકશે અને UPI પિન નાખીને સીધા બેંક ખાતામાં રકમ મેળવી શકશે.
ફ્રોઝન રકમ: મંત્રાલય એક એવા મોડલ પર કામ કરી રહ્યું છે જેમાં PF નો ચોક્કસ હિસ્સો સુરક્ષિત (ફ્રોઝન) રહેશે અને બાકીની રકમ જરૂરિયાત મુજબ UPI થી ઉપાડી શકાશે.
ઝડપ: અત્યારે જે પ્રક્રિયામાં દિવસો લાગે છે, તે UPI ના આગમનથી મિનિટોમાં પૂર્ણ થશે.
EPFO 3.0: આગામી મોટા ફેરફારો
સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, નવી ટેકનિકલ ફ્રેમવર્ક હેઠળ નીચે મુજબના અપડેટ્સ જોવા મળશે:
| સુવિધા | ફેરફારની વિગત |
| નવું પોર્ટલ | યુઝર ફ્રેન્ડલી ઇન્ટરફેસ અને ઝડપી બેકએન્ડ સોફ્ટવેર. |
| AI ટૂલ્સ | વિવિધ ભારતીય ભાષાઓમાં માહિતી અને પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે AI નો ઉપયોગ. |
| કોર બેન્કિંગ સિસ્ટમ | બેંકો જેવી કેન્દ્રિય વ્યવસ્થા, જેનાથી ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રોસેસ એકદમ ફાસ્ટ બનશે. |
| અસંગઠિત ક્ષેત્ર | નવા લેબર કોડ હેઠળ અસંગઠિત મજૂરોને પણ આ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવાશે. |
કેમ જરૂરી બન્યો આ ફેરફાર?
EPFO હાલમાં વિશ્વની સૌથી મોટી સામાજિક સુરક્ષા સંસ્થાઓમાંની એક છે. તેની પાસે ડેટા અને ફંડનું કદ ખૂબ મોટું છે:
EPFO ના આંકડા:
સક્રિય સભ્યો: આશરે ૮ કરોડ
કુલ ફંડ: આશરે ૨૮ લાખ કરોડ રૂપિયા
હેતુ: ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમમાં થતા વધારાને પહોંચી વળવા અને પારદર્શિતા વધારવા માટે આ ડિજિટલ રિવૅમ્પ (Revamp) અનિવાર્ય છે.
સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ સિસ્ટમનો ફાયદો
વર્તમાન સિસ્ટમમાં ઘણીવાર અલગ-અલગ પ્રાદેશિક ઓફિસો વચ્ચે સંકલનનો અભાવ જોવા મળે છે. નવું સિસ્ટમ પૂરેપૂરી રીતે સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ હશે. આનો અર્થ એ કે જો કોઈ કર્મચારી નોકરી બદલે અથવા બીજા રાજ્યમાં જાય, તો તેના ડેટાનું ટ્રાન્સફર અને ક્લેમ સેટલમેન્ટ જૂની સિસ્ટમ કરતા અનેકગણું ઝડપી બનશે.