ડીએનએની રચના શોધનાર અમેરિકન નોબેલ પારિતોષિક વિજેતા વૈજ્ઞાનિક જેમ્સ વોટસનનું 97 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે. 1953માં, તેમણે બ્રિટિશ વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ ક્રિક સાથે મળીને ડીએનએની ડબલ-હેલિક્સ રચના ઓળખી કાઢી, જે 20મી સદીની સૌથી મોટી વૈજ્ઞાનિક શોધોમાંની એક હતી.જોકે, જાતિ અને લિંગ અંગેના તેમના નિવેદનોએ તેમની પ્રતિષ્ઠાને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું. એક ટીવી કાર્યક્રમમાં, તેમણે વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી કરી હતી કે કાળા અને શ્વેત લોકો વચ્ચેના આઇક્યુ સ્કોર્સમાં તફાવત માટે જનીનો જવાબદાર હોઈ શકે છે.

ડીએનએની શોધ કઈ રીતે થઈ

કોલ્ડ સ્પ્રિંગ હાર્બર લેબોરેટરી દ્વારા વોટસનના મૃત્યુની પુષ્ટિ બીબીસીને કરવામાં આવી છે, જ્યાં તેમણે ઘણા દાયકાઓ સુધી કામ કર્યું અને સંશોધન કર્યું. વોટસનને ડીએનએની ડબલ હેલિક્સ રચના શોધવા બદલ 1962 માં મૌરિસ વિલ્કિન્સ અને ફ્રાન્સિસ ક્રિક સાથે નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. તે સમયે, તેમણે જાહેર કર્યું, કે આપણે જીવનનું રહસ્ય શોધી કાઢ્યું છે.બાદમાં, જાતિ પરના તેમના વિવાદાસ્પદ નિવેદનોને કારણે તેઓ વૈજ્ઞાનિક સમુદાયથી દૂર થઈ ગયા. 2007 માં, જ્યારે તેઓ અગાઉ કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીની કેવેન્ડિશ લેબમાં કામ કરતા હતા, ત્યારે તેમણે ધ ટાઇમ્સ અખબારને કહ્યું હતું કે તેઓ "આફ્રિકાના ભવિષ્ય વિશે નિરાશાવાદી" હતા કારણ કે "આપણી બધી નીતિઓ એવી ધારણા પર આધારિત છે કે આફ્રિકનો પાસે આપણા જેટલી જ બુદ્ધિ છે. જ્યારે બધા પરીક્ષણો તેનાથી વિપરીત દર્શાવે છે. આ નિવેદન બાદ, તેમને ન્યૂ યોર્કમાં કોલ્ડ સ્પ્રિંગ હાર્બર લેબના ચાન્સેલર તરીકેના તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા અને લેબે તેમની તમામ પદવીઓ છીનવી લીધી હતી જેમાં ચાન્સેલર એમેરિટસ, પ્રોફેસર એમેરિટસ અને માનદ ટ્રસ્ટીનો સમાવેશ થાય છે.લેબે જણાવ્યું હતું કે, "ડૉ. વોટસનના નિવેદનો ખોટા છે અને વિજ્ઞાન દ્વારા સમર્થિત નથી." ડીએનએ 1869 માં મળી આવ્યું હતું, પરંતુ તે સમયે વૈજ્ઞાનિકોને તેની રચના ખબર નહોતી.

વૈજ્ઞાનિક સમુદાયથી અલગ પડી જતા નોબેલ પુરસ્કાર વેચી માર્યો

2014માં, વોટસને તેમનો નોબેલ પુરસ્કાર સુવર્ણ ચંદ્રક હરાજીમાં 4.8 મિલિયન ડોલર (આશરે 3.6 મિલિયન પાઉન્ડ) માં વેચી દીધો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જાતિ અંગેના તેમના નિવેદનો પછી તેઓ વૈજ્ઞાનિક સમુદાયથી અલગ પડી ગયા હોવાથી તેઓ મેડલ વેચી રહ્યા હતા.એક રશિયન અબજોપતિએ મેડલ 4.8 મિલિયન ડોલરમાં ખરીદ્યો અને તરત જ તે વોટ્સનને પાછો આપી દીધો.

કેમ્બ્રિજમમાં સંશોધનમાં મહત્વનો સમય પસાર કર્યો

વોટસનનો જન્મ એપ્રિલ 1928 માં શિકાગોમાં થયો હતો. તેમના માતાપિતા, જીન અને જેમ્સ, ઇંગ્લેન્ડ, સ્કોટલેન્ડ અને આયર્લેન્ડના વસાહતીઓના વંશજો હતા. 15 વર્ષની ઉંમરે, તેમને શિકાગો યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા માટે શિષ્યવૃત્તિ મળી. તેઓ ડીએનએની રચના પર સંશોધન ચાલુ રાખવા માટે કેમ્બ્રિજ ગયા, જ્યાં તેઓ ફ્રાન્સિસ ક્રિકને મળ્યા. સાથે મળીને, તેઓએ શક્ય ડીએનએ માળખાના મોટા મોડેલ બનાવવાનું શરૂ કર્યું.1968 માં, વોટસને ન્યૂ યોર્ક રાજ્યની કોલ્ડ સ્પ્રિંગ હાર્બર લેબોરેટરી - એક જૂની સંસ્થાનો હવાલો સંભાળ્યો. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, તે વિશ્વના સૌથી અગ્રણી વૈજ્ઞાનિક સંશોધન કેન્દ્રોમાંનું એક બન્યું.