નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ (LTCG) ટેક્સ પર રોકાણકારોના સૂચનો સાંભળવાનું વચન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બજેટ પહેલાની ચર્ચામાં ભારતીય અને વિદેશી રોકાણકારો બંનેના સૂચનો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. આજે નવી દિલ્હીમાં બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઇકોનોમી ફોરમમાં બોલતા, નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે શેરબજારમાં LTCG ટેક્સ અને સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. જોકે, નાણામંત્રીએ હજુ સુધી કર દૂર કરવાની કે તેના દરોમાં ફેરફાર કરવાની કોઈ યોજના જાહેર કરી નથી. હાલમાં, સરકાર આ મુદ્દા પર વિવિધ હિસ્સેદારો પાસેથી સાંભળવા માટે ખુલ્લી છે.
નાણામંત્રીએ LTCG કર વિશે શું કહ્યું?
નિર્મલા સીતારમણના મતે, શેરબજારમાં લાદવામાં આવતા સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) અને વિવિધ પ્રકારના રોકાણો માટે કર પ્રણાલી અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. રોકાણકારો વિવિધ સંપત્તિ વર્ગો પર કર લગાવવાના નિયમો પર પણ વિચાર કરવા માંગે છે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે બજેટ પરામર્શ દરમિયાન આ મુદ્દાઓ પર વિવિધ મંતવ્યો સાંભળવામાં આવશે.
હાલમાં કેટલો LTCG કર લાગુ છે?
LTCG, અથવા લાંબા ગાળાનો મૂડી લાભ કર, ચોક્કસ સમયગાળા કરતાં વધુ સમય માટે રાખેલા રોકાણને વેચીને મેળવેલા નફા પર વસૂલવામાં આવે છે. લાયક લિસ્ટેડ ઇક્વિટી શેર અને ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યુનિટ એક વર્ષથી વધુ સમય માટે રાખ્યા પછી મેળવેલા નફા પર 12.5% LTCG કર લાગુ પડે છે. જોકે, નાણાકીય વર્ષમાં આવા રોકાણોમાંથી પ્રથમ ₹1.25 લાખનો પાત્ર નફો મુક્ત છે. આનાથી અલગ STT છે, જે શેરબજારમાં ચોક્કસ વ્યવહારો પર લાદવામાં આવે છે.
શું સામાન્ય રોકાણકારો માટે કર નાબૂદ કરવામાં આવશે?
હાલમાં તે સ્પષ્ટ નથી. નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ 20 જુલાઈના રોજ લોકસભામાં જણાવ્યું હતું કે સરકાર હાલમાં સ્થાનિક અને નાના રોકાણકારો માટે LTCG કર નાબૂદ કરવાની કોઈ યોજના ધરાવતી નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે બજેટ અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓના આધારે કર દરોની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. આ સૂચવે છે કે નાણામંત્રીનું તાજેતરનું નિવેદન ચોક્કસપણે આ મુદ્દા પર ચર્ચાની શક્યતા સૂચવે છે, પરંતુ કર ઘટાડા અંગે હજુ સુધી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
SBI રિસર્ચે કર ઘટાડાની માંગ કેમ કરી?
SBI રિસર્ચે પોતાના અહેવાલમાં શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારોના સતત ઉપાડ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. અહેવાલ મુજબ, 2026 માં અત્યાર સુધીમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs)એ ભારતીય શેરબજારમાંથી રૂ.2.61 લાખ કરોડથી વધુ ઉપાડ કર્યા છે. અગાઉ, 2025માં આશરે રૂ.1.66 લાખ કરોડનો ઉપાડ નોંધાયો હતો. અહેવાલમાં ઇક્વિટી રોકાણો માટે હોલ્ડિંગ સમયગાળો બે થી ત્રણ વર્ષ સુધી વધારવા અને વિદેશી રોકાણને આકર્ષક બનાવવા અને બજારમાં લાંબા ગાળાની મૂડી આકર્ષવા માટે શેર પર LTCG ટેક્સ દૂર કરવાનું વિચારવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.
વિદેશી રોકાણકારોને કર મુક્તિ ક્યાંથી મળી?
સરકારે 2026 માં સરકારી સિક્યોરિટીઝમાં રોકાણ કરતા વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો માટે વ્યાજ અને મૂડી લાભ પર કર મુક્તિ આપી છે, જે ચોક્કસ શરતોને આધીન છે. આ મુક્તિ 1 એપ્રિલ, 2026 પછી કરવામાં આવેલા રોકાણોને લાગુ પડે છે. સરકારનો ધ્યેય પેન્શન ફંડ્સ, વીમા કંપનીઓ અને સોવરિન વેલ્થ ફંડ્સ જેવા મોટા રોકાણકારોને આકર્ષવાનો છે. જો કે, આ મુક્તિ સરકારી સિક્યોરિટીઝ સુધી મર્યાદિત હોવાથી, તેને શેરબજારમાં LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવાના નિર્ણય તરીકે અર્થઘટન ન કરવું જોઈએ