જો તમે દરિયા કિનારે કોઈ વિચિત્ર માછલી પડેલી જુઓ તો તેને સ્પર્શ કરશો નહીં, ભલે તે મરી ગઈ હોય. પ્રખ્યાત બ્રિટિશ બીચ પર આવી જ એક માછલી મળી આવતાં હંગામો મચી ગયો છે. આ કોઈ સામાન્ય માછલી નથી, પણ પફરફિશ છે. તેના શરીરમાં એક ઝેરી પદાર્થ હોય છે જે સાયનાઇડ કરતાં 1000 ગણો વધુ ખતરનાક હોઈ શકે છે. માછલીનું ઝેર તેના મૃત્યુ પછી પણ ઘાતક રહે છે.
બીચ પર પફરફિશ મૃત હાલતમાં મળી આવી
ધ સન અનુસાર, આ ઘટના યુકેના ડોર્સેટના સ્ટડલેન્ડમાં નોલ બીચ પર બની હતી. ઓવેન બૂટી નામના એક માણસે બીચ પર લગભગ 17 ઇંચ લાંબી એક વિચિત્ર વસ્તુ જોઈ. શરૂઆતમાં, તેણે વિચાર્યું કે તે એક નાનું બોય, દરિયામાં વપરાતું માર્કિંગ ડિવાઇસ અથવા પ્લાસ્ટિક બેગ છે. પણ જ્યારે તે નજીક ગયો, ત્યારે તેને ખબર પડી કે તે એક મૃત માછલી હતી. તેનું શરીર ફુગ્ગાની જેમ ફૂલેલું હતું. ઓવેને વિદેશમાં ડાઇવિંગ કરતી વખતે પફરફિશ પહેલા જોઈ હતી, તેથી તેને લાગ્યું કે તે એ જ માછલી હશે.
જોકે, પુષ્ટિ કરવા માટે, તેઓએ ડોર્સેટ વાઇલ્ડલાઇફ ટ્રસ્ટ અને દરિયાઈ નિષ્ણાતને ફોટા મોકલ્યા. તપાસ પછી, તેને પફરફિશ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું.
આ માછલી સાયનાઇડ કરતાં 1000 ગણી વધુ ઝેરી કેમ છે?
પફરફિશનું સૌથી ખતરનાક લક્ષણ તેનું ઝેર છે, જે એક અત્યંત શક્તિશાળી ન્યુરોટોક્સિન છે જે શરીરના નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરે છે. તે સ્નાયુઓની નિષ્ફળતાનું કારણ બની શકે છે અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં, શ્વસન નિષ્ફળતાનું કારણ બની શકે છે, જે મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે.
માછલીમાં તેના શરીરના અમુક ભાગોમાં, ખાસ કરીને તેના યકૃત, અંડાશય, આંતરડા અને ત્વચામાં ઝેર હોઈ શકે છે. આ તેને સ્પર્શ કરવા અથવા ખાવાનું અત્યંત જોખમી બનાવે છે. જો પફરફિશને યોગ્ય રીતે સાફ કરવામાં ન આવે, તો તેના ઝેરી અંગોમાંથી ઝેર ખાદ્ય માંસમાં પણ પ્રવેશી શકે છે. તેથી, તેને ખાવાથી ગંભીર ખોરાકમાં ઝેર આવી શકે છે. ઘણા દેશોમાં, તેને ખાવાની મંજૂરી ખૂબ જ કડક નિયમો અને ખાસ તાલીમ સાથે જ છે.
ખતરો ફક્ત ખાવાથી જ નહીં, પણ તેને સ્પર્શ કરવાથી પણ
પફરફિશને સ્પર્શ કરવાથી સંકળાયેલા ભયને અવગણી શકાય નહીં. તેના શરીરમાં નાના, તીક્ષ્ણ કાંટા હોઈ શકે છે. જો આ કાંટા ત્વચાને વીંધી નાખે અને ઝેર શરીરમાં પ્રવેશ કરે, તો તે ગંભીર સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
આથી, જો તમને દરિયા કિનારે આવી માછલી દેખાય, તો સૌથી સુરક્ષિત ઉપાય એ છે કે તેનાથી દૂર રહેવું. મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે માછલીના મૃત્યુ પછી પણ તેના શરીરમાં રહેલું ઝેર અદૃશ્ય થતું નથી.
આ માછલી બ્રિટનના દરિયા કિનારે કેવી રીતે પહોંચી?
પફરફિશ સામાન્ય રીતે ગરમ સમુદ્રમાં જોવા મળે છે. તેમનું નિવાસસ્થાન મુખ્યત્વે હિંદ મહાસાગર, પેસિફિક મહાસાગર અને એટલાન્ટિક મહાસાગરના ગરમ પાણી છે. બ્રિટનના ઠંડા કિનારે તેને શોધવું ખૂબ જ અસામાન્ય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તાજેતરના વાવાઝોડા ઓસ્ટન અને બોઆલોએ આ માછલીને તેના સામાન્ય નિવાસસ્થાનથી સેંકડો માઇલ દૂર લઈ ગયા હશે. જો કે, બ્રિટનના દરિયા કિનારે તેના આગમનનું ચોક્કસ કારણ પુષ્ટિ થયેલ નથી.
પફરફિશનું નામ તેની અનોખી સંરક્ષણ પદ્ધતિ પરથી પડ્યું છે. જ્યારે તે શિકારીથી ભય અનુભવે છે, ત્યારે તે તેના શરીરને ફુગ્ગાની જેમ ફુલાવે છે, તેને પાણી અથવા હવાથી ભરી દે છે. આ તેને વિશાળ બનાવે છે, જેના કારણે શિકારીઓ માટે તેને ગળી જવાનું મુશ્કેલ બને છે. તેનું શરીર ફૂલીને ગોળાકાર બોલ જેવું લાગે છે, જે તેનું સૌથી વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
લોકોએ માછલીથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી
ઓવેન બૂટીએ સમજાવ્યું કે તે ડોર્સેટના પાણીમાં ઘણો સમય વિતાવે છે અને દરિયાઈ દુનિયાથી ગાઢ રીતે પરિચિત છે. જોકે, તેણે ક્યારેય સ્થાનિક બીચ પર પફરફિશ જોવાની અપેક્ષા રાખી ન હતી.
ડોર્સેટ વાઇલ્ડલાઇફ ટ્રસ્ટના પ્રવક્તાએ પણ તેને બ્રિટનના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં એક દુર્લભ દૃશ્ય ગણાવ્યું. સંસ્થાએ લોકોને સલાહ આપી હતી કે જો તેઓ બીચ પર ક્યાંય પણ પફરફિશ જુએ છે, તો તેમણે તેને સ્પર્શ કરવાનું ટાળવું જોઈએ અને સંબંધિત સંસ્થાને તેની જાણ કરવી જોઈએ. દરમિયાન, સ્ટડલેન્ડ બીચની માલિકી ધરાવતા નેશનલ ટ્રસ્ટે જણાવ્યું હતું કે તેમને માછલીની શોધ વિશે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર માહિતી મળી નથી. એકંદરે, બીચ પર જોવા મળતી આ માછલી નાની અને વિચિત્ર લાગી શકે છે, પરંતુ તેમાં રહેલું ઝેર અત્યંત જોખમી હોઈ શકે છે. તેથી, જિજ્ઞાસાથી આવી માછલીનો સંપર્ક કરવો અથવા તેને સંભાળવું જીવલેણ બની શકે છે.