સરકાર દેશના લોકો માટે વિવિધ યોજનાઓ ચલાવે છે, જેનો લાખો નાગરિકોને લાભ થાય છે. આ યોજનાઓનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કોઈને સારવાર, શિક્ષણ અને મૂળભૂત જરૂરિયાતો માટે પોતાના ખિસ્સા ખાલી ન કરવા પડે. ખાસ કરીને આરોગ્ય સંબંધિત યોજનાઓ ગરીબ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો માટે નોંધપાત્ર રાહત સાબિત થઈ છે. આમાં સૌથી અગ્રણી પ્રધાનમંત્રી આયુષ્માન ભારત યોજના છે.

આ યોજના હેઠળ જારી કરાયેલ આયુષ્માન કાર્ડ લાખો પરિવારો માટે તબીબી સારવારની ગેરંટી બની ગયું છે. જો કે, લોકો હજુ પણ રૂ.5 લાખની મર્યાદા કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, દર વર્ષે કેટલા લોકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની મંજૂરી છે અને આ યોજના હેઠળ ક્યાં રોગોને આવરી લેવામાં આવે છે તે અંગે મૂંઝવણમાં છે. ચાલો આ પ્રશ્નોના જવાબો સમજાવીએ.

આયુષ્માન કાર્ડ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?

આયુષ્માન કાર્ડ 2018માં શરૂ કરાયેલ આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના હેઠળ જારી કરવામાં આવે છે. તે એક ડિજિટલ આરોગ્ય કાર્ડ છે જે પાત્ર પરિવારોને દેશભરમાં યોજના હેઠળ સૂચિબદ્ધ સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં વાર્ષિક રૂ.5 લાખ સુધીની મફત સારવાર મેળવવાની મંજૂરી આપે છે. આ સુવિધા ફક્ત એક વ્યક્તિ માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર પરિવાર માટે છે. કાર્ડ મેળવવા માટે કોઈ એજન્ટની જરૂર નથી અને આખી પ્રક્રિયા ઓનલાઈન છે. એકવાર કાર્ડ ડાઉનલોડ થઈ જાય, પછી તમે તેનો ઉપયોગ સારવાર માટે કરી શકો છો. આ યોજના ખાસ કરીને એવા પરિવારો માટે બનાવવામાં આવી છે જેમને મોંઘી તબીબી સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવવો મુશ્કેલ લાગે છે.

વર્ષમાં કેટલી વાર સારવાર ઉપલબ્ધ થશે?

લોકો ઘણીવાર વિચારે છે કે આયુષ્માન કાર્ડ આખા વર્ષ દરમિયાન અમર્યાદિત મફત સારવાર પૂરી પાડે છે. સત્ય થોડું અલગ છે. રૂ.5 લાખની મર્યાદા આખા પરિવારને લાગુ પડે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો પરિવારમાં પાંચ કે છ સભ્યો હોય તો તેઓ દર વર્ષે રૂ.5 લાખ સુધીની સારવાર મેળવી શકે છે. જોકે, હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સંખ્યા પર કોઈ મર્યાદા નથી. તમને વર્ષમાં ઘણી વખત દાખલ કરી શકાય છે, જો કે કુલ ખર્ચ રૂ.5 લાખથી વધુ ન હોય. એકવાર આ મર્યાદા પહોંચી ગયા પછી, તમારે બાકીના ખર્ચાઓ જાતે ઉઠાવવા પડશે.

ક્યાં રોગોની સારવાર કરવામાં આવે છે?

ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે આયુષ્માન કાર્ડ અત્યંત ફાયદાકારક છે. આમાં હાર્ટ વાલ્વ રિપ્લેસમેન્ટ, પેસમેકર ઇમ્પ્લાન્ટ, પ્રોસ્ટેટ કેન્સર, સ્પાઇન સર્જરી, સ્કલ બેઝ સર્જરી, કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અને કોર્નિયલ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી મુખ્ય સારવારોનો સમાવેશ થાય છે. આ કિસ્સાઓમાં, દર્દીઓને હોસ્પિટલના બિલ ચૂકવવાની જરૂર નથી. જોકે, બહારના દર્દીઓની સારવાર, નિયમિત દવા, એક્સ-રે અથવા રક્ત પરીક્ષણો આવરી લેવામાં આવતા નથી. આ યોજના આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો, અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકો, 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો અને ESIC અને PF લાભોથી બાકાત રહેલા લોકો માટે છે. પાત્ર વ્યક્તિઓ mera.pmjay.gov.in અથવા નજીકના CSC કેન્દ્ર પર સરળતાથી આયુષ્માન કાર્ડ મેળવી શકે છે.