ગણેશ ચતુર્થી સાથે ભગવાન ગણેશના સ્વાગત માટે દરેક ઘરમાં તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. આ સમય દરમિયાન, ભક્તો ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ ઘરે લાવે છે અને યોગ્ય વિધિઓ સાથે તેની સ્થાપના કરે છે. આ સમય દરમિયાન, પૂજાની યોગ્ય પદ્ધતિ અને નિયમોનું પાલન કરવું મહત્વપૂર્ણ છે. આ વર્ષે, 10 દિવસનો ગણેશ ઉત્સવ સોમવાર, 14 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈ રહ્યો છે. ચાલો જાણીએ કે ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવાની સાચી પદ્ધતિ અને કઈ મહત્વપૂર્ણ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

મૂર્તિ પસંદ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

વાસ્તુ માન્યતાઓ અનુસાર, ગણેશજીની મૂર્તિ ડાબી બાજુ વાળેલી રાખવી શુભ માનવામાં આવે છે. તે સુખ અને આનંદ સાથે સંકળાયેલી છે. જોકે, જમણી બાજુ વાળેલી સૂંઢવાળી મૂર્તિની પૂજા કરતી વખતે ખાસ નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ. ગણેશજીની બેઠેલી મૂર્તિ પણ ઘર માટે શુભ માનવામાં આવે છે. આને લલિતાસન મુદ્રા કહેવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ઘરમાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ જાળવવામાં મદદ કરે છે.

ગણેશ સ્થાપનાની વિધિ

૧. સ્નાન અને પૂજાની તૈયારી: ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે, સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. પછી, ઘરના સ્વચ્છ વિસ્તારમાં પૂજાની તૈયારી કરો.

૨. પ્લેટફોર્મ: પૂર્વ તરફ મુખ કરીને બેસો. લાકડાના પ્લેટફોર્મ પર સ્વચ્છ લાલ કે પીળો કપડું ફેલાવો.

૩. સ્વસ્તિક: એક થાળી લો અને તેના પર ચંદન અથવા કુમકુમથી સ્વસ્તિક દોરો. હવે, આ સ્વસ્તિકની ઉપર ભગવાન ગણેશજીની મૂર્તિ મૂકો.

૪. રિદ્ધિ-સિદ્ધિની સ્થાપના: રિદ્ધિ-સિદ્ધિના પ્રતીક તરીકે ગણેશ મૂર્તિની બંને બાજુ સોપારી મૂકો.

૫. કળશ સ્થાપના: ગણેશની જમણી બાજુ માટી, તાંબુ અથવા પિત્તળનો કળશ મૂકો. તેમાં પાણી ભરો અને ઉપર કેરીના પાનથી નાળિયેર મૂકો.

૬. ગણપતિનું ધ્યાન: હાથમાં આખા અનાજ લઈને ભગવાન ગણેશનું ધ્યાન કરો અને પછી તેમને તેમના ચરણોમાં અર્પણ કરો.

૭. પૂજા સામગ્રી અને પ્રસાદ: ગણપતિ બાપ્પાને ફૂલો, દુર્વા ઘાસ, હળદર, પવિત્ર દોરો, ચંદન અને નારિયેળની માળા અર્પણ કરો. ભગવાન ગણેશને મોદક અથવા લાડુ અર્પણ કરો.

૮. મંત્રનો જાપ કરો: ત્યારબાદ, ઘીનો દીવો અને ધૂપ પ્રગટાવો અને ભગવાન ગણેશના મંત્રનો જાપ કરો. પૂજા દરમિયાન આ મંત્રનો જાપ કરો:

વક્રતુંડ મહાકાય સૂર્યકોટી સંપ્રભા:

નિર્વિઘ્નમ્ કુરુ મે દેવ: સર્વકાર્યેષુ સર્વદા.

9. ચાલીસા અને આરતી: છેલ્લે, ગણેશ ચાલીસાનો પાઠ કરો અને નિર્ધારિત વિધિઓ અનુસાર ભગવાન ગણેશની આરતી કરો.

ગણેશ સ્થાપના માટેના મહત્વપૂર્ણ નિયમો

ઘરમાં ડાબી બાજુ વાળેલી ગણેશની મૂર્તિ રાખવી શુભ માનવામાં આવે છે.

બેસવાની મુદ્રામાં ગણેશની મૂર્તિ ઘર માટે શુભ માનવામાં આવે છે.

ગણેશ પૂજા દરમિયાન તુલસીના પાન ન ચઢાવવા જોઈએ.

પૂજા દરમિયાન કેતકીના ફૂલો, તૂટેલા કે સૂકા ચોખાના દાણા ન ચઢાવો.

પૂજા સ્થળની સ્વચ્છતા અને શુદ્ધતા જાળવવાનું ખાસ ધ્યાન રાખો.

સવારે અને સાંજે ભગવાન ગણેશને ભોજન અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.

ભગવાનને પાણીનો વાસણ અર્પણ કરવાનું ભૂલશો નહીં.

ઘરમાં ગણેશની હાજરીના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન દિવસમાં બે વાર આરતી કરો.

ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ મૂકતી વખતે ઘરને સંપૂર્ણપણે ખાલી ન છોડો.

માનવામાં આવે છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન ઘરમાં ડુંગળી અને લસણનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ.

ભગવાન ગણેશની મૂર્તિને અશુદ્ધ હાથથી સ્પર્શ કરશો નહીં.

હંમેશા પૂર્ણ ભક્તિભાવથી અને ઉતાવળ કર્યા વિના પૂજા કરો.