નેપાળની સેન્ટ્રલ બેંકે આજે દેશનો સુધારેલો નકશો દર્શાવતી નવી 100 રૂપિયાની નોટો જારી કરી. નકશામાં કાલાપાની, લિપુલેખ અને લિમ્પિયાધુરાના વિવાદિત વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે, જેને ભારતે નેપાળનો ભાગ જાહેર કરવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ભારત આ વિસ્તારોને પોતાનો દાવો કરે છે.

મળતી માહિતી મુજબ, નેપાળની કેન્દ્રીય બેંક, નેપાળ રાષ્ટ્ર બેંક (NRB) દ્વારા જારી કરાયેલી નવી નોટ પર ભૂતપૂર્વ ગવર્નર મહાપ્રસાદ અધિકારીની સહી છે. આ નોટ પર ઇશ્યૂ તારીખ 2081 બીસી છે, જે ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર મુજબ 2024 વર્ષ સાથે સુસંગત છે.

વડાપ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર દરમિયાન, નેપાળે સંસદીય મંજૂરી પછી મે 2020માં તેનો નકશો અપડેટ કર્યો હતો. નેપાળનો નકશો અપડેટ ખૂબ જ વિવાદાસ્પદ રહ્યો હતો કારણ કે તેમાં કાલાપાની, લિપુલેખ અને લિમ્પિયાધુરાનો સમાવેશ થતો હતો.

નેપાળ નવી નોટ વિશે શું કહી રહ્યું છે?

નકશાના નવા સંસ્કરણ અંગે, નેપાળ સેન્ટ્રલ બેંકના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે જૂની 100 રૂપિયાની નોટ પર પણ નકશો હાજર હતો, પરંતુ સરકારના નિર્ણય મુજબ તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.

તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે 10, 50, 500 અને 1000 રૂપિયા જેવી અન્ય નોટોમાં નકશો નથી; ફક્ત 100 રૂપિયાની નોટમાં દેશનો નકશો દર્શાવવામાં આવ્યો છે.

ભારતનો દાવો છે કે લિપુલેખ, કાલાપાની અને લિમ્પિયાધુરા તેના ક્ષેત્રમાં આવે છે.

ભારતે 2020માં નેપાળના સુધારેલા નકશા પર કડક પ્રતિક્રિયા આપી હતી, તેને "એકપક્ષીય પગલું" ગણાવ્યું હતું અને ચેતવણી આપી હતી કે આવા "કૃત્રિમ વિસ્તરણ" સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.

નેપાળની નવી નોટ કેવી છે?

નેપાળની નવી 100 રૂપિયાની નોટમાં ડાબી બાજુ માઉન્ટ એવરેસ્ટની છબી છે, જ્યારે જમણી બાજુ નેપાળના રાષ્ટ્રીય ફૂલ, લાલ રોડોડેન્ડ્રોનનો વોટરમાર્ક છે.

નોટની મધ્યમાં આછા લીલા રંગમાં નેપાળનો નકશો છાપેલો છે. નકશાની નજીક અશોક સ્તંભ પણ છાપેલો છે, જેની નીચે લખેલું છે: "લુમ્બિની - ભગવાન બુદ્ધનું જન્મસ્થળ."

નોટની પાછળની બાજુએ એક શિંગડાવાળા ગેંડાનું ચિત્ર છે. નોટમાં એક સુરક્ષા દોરો અને એક એમ્બોસ્ડ કાળો ટપકું પણ છે જે દૃષ્ટિહીન લોકોને તેને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.

નેપાળ ભારત સાથે 1,850 કિલોમીટરથી વધુ લાંબી સરહદ ધરાવે છે, જે સિક્કિમ, પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે.