નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર આવેલા વિનાશક પૂરને ત્રણ દિવસ વીતી ગયા છે, પરંતુ હજુ પણ કાટમાળમાંથી મૃતદેહો મળી રહ્યા છે. મૃત્યુઆંક 469 પર પહોંચી ગયો છે. સૌથી ચિંતાજનક વાત એ છે કે, લગભગ 30 દેશોના નાગરિકો ગુમ થયાના અહેવાલ છે, જેમાં ભારત, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ચીન, બ્રિટન, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા અને યુક્રેનના પ્રવાસીઓ અને મજૂરોનો સમાવેશ થાય છે. નેપાળ પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, હેલિકોપ્ટર અને જમીન દ્વારા આશરે 1,600 લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, પરંતુ સેંકડો લોકોનો કોઈ હિસાબ નથી. અંદાજીત ૧૫૦૦ લોકો લાપત્તા છે

ચીની સત્તાવાળાઓના અનુમાન મુજબ, નવા બેરિયર તળાવમાં લગભગ 20 લાખ ઘનમીટર પાણી એકઠું થઈ ગયું હતું અને આગામી ત્રણ દિવસમાં લગભગ 30 લાખ ઘનમીટર વધુ પાણી પ્રવેશવાની અપેક્ષા છે. આનાથી કુદરતી આફતની ચિંતા વધી છે. આ તળાવ ચોચેન ખોલા અને પુરેપુ ત્સાંગપો નદીઓના સંગમ નજીક બનેલું છે. આ નદીઓ તિબેટમાંથી નીકળે છે અને નેપાળમાં ભોટે કોશી નદી પ્રણાલીનો ભાગ બનાવે છે.

નેપાળના જળવિજ્ઞાન અને હવામાન વિભાગે કહ્યું કે તેને આ તળાવ વિશે ચીનના અધિકારીઓ પાસેથી માહિતી મળી છે અને ભોટે કોશી અને ત્રિશુલી નદીના વિસ્તારોમાં પૂરનો ભય છે. વિભાગે લોકોને નદી કિનારાથી દૂર રહેવા અને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની અપીલ કરી છે. મુસાફરો, સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને સર્ચ એન્ડ રેસ્ક્યુ ટીમને પણ સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ચિતવાન જિલ્લામાં સૌથી વધુ 137 મૃતદેહો મળી આવ્યા છે, જ્યારે રાસુવા, નુવાકોટ, ધાડિંગ, ગોરખા, તાનાહુન અને નવલપરાસી જિલ્લામાંથી પણ મૃતદેહો મળી આવ્યા છે. પૂરના કારણે 35 પુલ, 45 ઝૂલતા પુલ અને આશરે 40 કિલોમીટરના રસ્તાઓ નાશ પામ્યા છે. ત્રિશુલી અને દેવીઘાટ જેવા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સને પણ નુકસાન થયું છે.

નેપાળના વડા પ્રધાન બાલેન શાહ ગુરુવારે નુવાકોટ જિલ્લાના બિદુર મ્યુનિસિપાલિટી પહોંચ્યા હતા અને પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું. આ દરમિયાન, ચીનના વડા પ્રધાન લી કેકિયાંગે પણ તિબેટના ગૈરોંગ પ્રદેશની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં ચીની સેનાની એક ખાસ ટીમ રાહત કાર્યમાં રોકાયેલી છે.

કેન્દ્રીય પ્રધાન શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કહ્યું કે ભારત નેપાળને શક્ય તેટલી બધી સહાય પૂરી પાડશે, અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતે નેપાળી નેતૃત્વ સાથે વાત કરી હતી અને અધિકારીઓને રાહત સામગ્રી મોકલવા સૂચના આપી હતી.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે અસરગ્રસ્ત લોકોને મદદ કરવા માટે 500,000 ડોલરની જાહેરાત કરી છે. બ્રિટને 5 મિલિયન પાઉન્ડના સહાય પેકેજ અને કટોકટી રાહત ટીમોની જાહેરાત કરી છે, કારણ કે અકસ્માતમાં આશરે 33 બ્રિટિશ નાગરિકો ગુમ છે. શ્રીલંકાએ પણ 1 મિલિયન ડોલર નાણાકીય સહાયનું વચન આપ્યું છે.

ભારતે અત્યાર સુધીમાં નેપાળમાં 47.5 ટન રાહત સામગ્રી મોકલી

ભારતે અત્યાર સુધીમાં નેપાળમાં 47.5 ટન રાહત સામગ્રી મોકલી છે, જેમાં દવાઓ અને ખાદ્ય પેકેટનો સમાવેશ થાય છે. વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરે પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે કાઠમંડુ અને બેઇજિંગમાં ભારતીય દૂતાવાસો સાથે બેઠક યોજી હતી. અત્યાર સુધીમાં, 84 ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, જેમાં ત્રિશુલી-1 જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટના 63 કામદારો અને તમિલનાડુના 21 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં હજુ પણ પૂરનો ભય

ભોટેકોશી નદી પ્રણાલીના સ્ત્રોત નજીક એક નવા જળસંચય તળાવના નિર્માણથી ડાઉનસ્ટ્રીમ વિસ્તારોમાં પૂરનો ભય ઉભો થયો છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો આ કુદરતી જળસંચય તૂટશે, તો નદી અને તેના જળસંચય વિસ્તારોમાં ફરીથી પાણી ભરાઈ શકે છે. નેપાળી અધિકારીઓએ 910 લોકો ગુમ થયાની જાણ કરી છે. બચાવ કાર્યકરો કાદવ અને કાટમાળથી ભરેલા નદીના પટમાં તેમને શોધી રહ્યા છે, અને મોટી સંખ્યામાં લોકો તેમના પ્રિયજનોને શોધવા માટે હોસ્પિટલોમાં પહોંચી રહ્યા છે.

84 ભારતીય નાગરિકોનો બચાવ

વિદેશ મંત્રાલયે અહેવાલ આપ્યો છે કે અત્યાર સુધીમાં 84 ભારતીય નાગરિકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. આમાં બાંધકામ હેઠળના ત્રિશુલી-એ-રિવર હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટમાં કામ કરતા 63 કામદારો અને તમિલનાડુના 21 લોકોનો સમાવેશ થાય છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, તિબેટીયન બાજુના આશરે 200 ભારતીય નાગરિકોએ સ્થળાંતર માટે સહાયની વિનંતી કરી છે.

અમારા સુરક્ષા દળો સંભાળી લેશે: નેપાળે વિદેશી બચાવ ટીમોની મદદ ઠુકરાવી

ભોટેકોશી પૂર બાદ નેપાળ સરકારે અનેક દેશો દ્વારા વિદેશી બચાવ ટીમો મોકલવાની કરાયેલી ઓફર નકારી કાઢી છે. સરકારે જણાવ્યું કે હાલ નેપાળની સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સ્થાનિક બચાવ દળો શોધ અને બચાવ કામગીરી અસરકારક રીતે સંભાળવા સક્ષમ છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સેનાદળ, પોલીસ અને અન્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે. અસરગ્રસ્ત લોકોની શોધખોળ, સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવાનું કામ ચાલુ છે. સરકારે પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી છે અને જરૂરિયાત ઊભી થાય તો આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય અંગે વિચાર કરવામાં આવશે તેમ જણાવ્યું છે.

નવા સરોવર નિર્માણથી ખતરો અને યુપી-બિહારમાં એલર્ટ

ભોટેકોશી નદીના ઉપરી ભાગમાં ચોચેન ખોલા અને પુરેપુ ત્સાંગપો નદીઓના સંગમ પર કાટમાળ જમા થવાથી એક નવું સરોવર બની ગયું છે, જેમાં ૩૦ લાખ ઘન મીટર પાણી જમા થઈ ચૂક્યું છે. જો આ કુદરતી બંધ તૂટશે તો નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ફરી પૂર આવી શકે છે. આ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને ઉત્તર પ્રદેશના મહારાજગંજ અને કુશીનગરમાં હાઇ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. બિહારના વાલ્મીકિનગર બેરેજના તમામ 36 દરવાજા ખોલી દેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ પણ 13 સંવેદનશીલ ગ્લેશિયર તળાવો પર સતત નજર રાખવાના નિર્દેશ આપ્યા છે.