સેન્ટ્રલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સિસ (CAPF)ના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને કર્મચારીઓ 7 નવેમ્બરથી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે ભૂખ હડતાળ પર છે. તેઓ તાજેતરમાં લાગુ કરાયેલા સેન્ટ્રલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સિસ (જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન) એક્ટ, 2026 સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે, જે CRPF અને CISF સહિત તમામ કેન્દ્રીય દળોને લાગુ પડે છે. તે આ વર્ષની 9 એપ્રિલથી અમલમાં આવ્યો હતો. કર્મચારીઓ જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ને પુનઃસ્થાપિત કરવાની અને ડેપ્યુટેશન પર IPS અધિકારીઓના વધતા વર્ચસ્વની પણ માંગ કરી રહ્યા છે. આ વિરોધ ઓલ એક્સ-પેરામિલિટરી ફોર્સિસ વેલ્ફેર એસોસિએશનના બેનર હેઠળ આયોજિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.

એસોસિએશનના સેક્રેટરી રણબીર સિંહે આરોપ લગાવ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર લાંબા સમયથી તેમની માંગણીઓને અવગણી રહી છે, જેના કારણે તેમની પાસે વિરોધ કરવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. તેમણે તેને કાળો કાયદો પણ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું, "અમે 7 નવેમ્બરથી આ કઠોર કાયદાને રદ કરવા અને જૂની પેન્શન યોજનાને પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગણી સાથે ભૂખ હડતાળ પર જઈશું. આ કાયદાને રદ કરવાની માંગણી કરતો ગૃહમંત્રી અમિત શાહને પત્ર લખવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ સરકાર તરફથી કોઈ સકારાત્મક પ્રતિભાવ મળ્યો નથી."

રણબીર સિંહ કહે છે કે જ્યારે ડેપ્યુટેશન પરના અમલદારોને આપણા અનુભવ અને કુશળતા કરતાં વધુ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે, ત્યારે સૈનિકો અને અધિકારીઓ માટે ગૌરવ સાથે સેવા આપવી અશક્ય બની જશે.

સેન્ટ્રલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સિસ એક્ટ 2026 શું છે?

આ કાયદો 9 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ અમલમાં આવ્યો. આ કાયદા હેઠળ, CRPF અને CIPF સહિત કેન્દ્રીય દળોમાં વરિષ્ઠ હોદ્દાઓ પર IPS અધિકારીઓની નિમણૂકને કાયદેસર રીતે માન્યતા આપવામાં આવી છે. નવા કાયદા હેઠળ, CAPF માં કુલ IG પદોમાંથી 50 ટકા IPS અધિકારીઓ માટે અનામત રહેશે. ADG પદોના ઓછામાં ઓછા 67 ટકા ડેપ્યુટેશન પરના IPS અધિકારીઓ દ્વારા ભરવામાં આવશે. CAPF માં તમામ સ્પેશિયલ ડિરેક્ટર જનરલ અને ડિરેક્ટર જનરલ પદો ફક્ત IPS કેડર માટે અનામત રહેશે. ગ્રુપ A CAPF અધિકારીઓ માટે DIG પદો પર 50 ટકાની મર્યાદા દૂર કરવામાં આવી છે. આનાથી IPS અધિકારીઓની સંખ્યામાં વધુ વધારો થશે. પહેલાં, આવી નિમણૂકો એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા કરવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તેમને વૈધાનિક દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનું પાલન ન કરવાના આરોપો

એસોસિએશનનો આરોપ છે કે સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના આદેશને રદ કરવા માટે આ નવો કાયદો ઘડ્યો છે. ગયા વર્ષે, સુપ્રીમ કોર્ટે ગૃહ મંત્રાલયને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે પાંચેય CAPF પાંખો: BSF, CRPF, CISF, ITBP અને SSB માં IG સ્તર સુધીના IPS અધિકારીઓના ડેપ્યુટેશનને બે વર્ષની અંદર ધીમે ધીમે ઘટાડવું અને છ મહિનાની અંદર કેડર સમીક્ષા પૂર્ણ કરવી.

રણબીર સિંહ કહે છે કે કોર્ટના આદેશનો અમલ કરવાને બદલે, ગૃહ મંત્રાલયે IPS અધિકારીઓનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખવા અને CAPF કેડર અધિકારીઓ માટે પ્રમોશનનો માર્ગ રોકવા માટે આ કાયદો લાગુ કર્યો. વિરોધમાં, ભૂતપૂર્વ સૈનિકો અને અધિકારીઓ હવે લડાઈના મૂડમાં છે.