આર્થિક રીતે અત્યંત સમૃદ્ધ અને વિકાસશીલ ગણાતું ગુજરાત રાજ્ય હાલ સ્વાસ્થ્યના મોરચે એક અત્યંત ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ તરફ ધકેલાઈ રહ્યું છે. ભારત સરકારના તાજેતરના એક સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, રાજ્યમાં ૧૯.૨ ટકા લોકો માત્ર તમાકુના ગંભીર બંધાણી બની ચૂક્યા છે. સૌથી આંચકાજનક બાબત તો એ છે કે પંજાબ, દિલ્હી, ગોવા અને આંધ્ર પ્રદેશ જેવા અન્ય મોટા રાજ્યોની સરખામણીમાં પણ ગુજરાતમાં તમાકુનો વપરાશ નોંધપાત્ર રીતે વધુ છે, જે સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં વ્યસનનું પ્રમાણ કેટલી હદે વકર્યું છે. તમાકુના આ બેફામ વધતા વપરાશને પગલે રાજ્યના નાગરિકો પર ઓરલ કેન્સર (મોઢાનું કેન્સર)નો મોટો ખતરો મંડાઈ રહ્યો છે.
૪૫થી ૬૫ વર્ષની વયજૂથના લોકો સૌથી વધુ શિકાર, પરિવાર પર આર્થિક સંકટ
રિપોર્ટના આંકડા મુજબ ૧૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના યુવાનોથી લઈને વડીલો સુધીના તમામ વર્ગના લોકો આ જીવલેણ વ્યસનની ચપેટમાં આવ્યા છે. તેમાં પણ ખાસ કરીને ૪૫ થી ૬૫ વર્ષની વયજૂથના લોકોમાં તમાકુનું વ્યસન સૌથી વધુ જોવા મળ્યું છે. ઘરના મુખ્ય મોભી ગણાતા આ વયના લોકો જો કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીનો ભોગ બને, તો તેની સીધી અને વિપરીત અસર સમગ્ર પરિવારના આર્થિક અને સામાજિક માળખા પર પડે છે. આ ઉપરાંત, રિપોર્ટમાં એવો પણ ચોંકાવનારો ઉલ્લેખ કરાયો છે કે ગુજરાતમાં તમાકુ ઉપરાંત બીડી અને સિગારેટનો ઉપયોગ કરનારા લોકોની ટકાવારી પણ વધીને ૨૫.૧ જેટલી ઊંચી રહી છે.
ગુટખા અને ચાવવાની તમાકુ બની રહી છે મોંના કેન્સરનું મુખ્ય કારણ
ગુજરાતમાં બીડી અને સિગારેટ પીનારાઓની સંખ્યામાં વધારો તો થયો જ છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે અહીં ગુટખા અને વિવિધ પ્રકારની મિશ્રિત તમાકુ ખાનારાઓનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે. તેની સરખામણીએ સિગાર અને છીંકણીનો ઉપયોગ પ્રમાણમાં ઓછો નોંધાયો છે. આ પ્રકારની ચાવવાની તમાકુ સીધી મોંની અંદરની પેશીઓના સંપર્કમાં આવતી હોવાથી તે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ રહી છે. તમાકુ અને ગુટખાના આ આડેધડ વપરાશનું ભયાનક પરિણામ હવે રાજ્યની હોસ્પિટલોના વોર્ડમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહ્યું છે.
હોસ્પિટલોમાં વધતા કેસો અને તાકીદની જાગૃતિની જરૂરિયાત
રાજ્યમાં મોંના કેન્સરનું પ્રમાણ ચિંતાજનક હદે વધી ગયું છે. કેન્સર હોસ્પિટલોમાં સારવાર માટે આવતા ઓરલ કેન્સરના દર્દીઓમાં મોટાભાગના કેસો ગુટખા અને તમાકુના અતિસેવનના કારણે જ હોવાનું સામે આવ્યું છે. અનેક લોકો પ્રારંભિક લક્ષણોને અવગણે છે, જેના કારણે આ બીમારી પાછળથી જીવલેણ સાબિત થાય છે. સમય رہتے જો યોગ્ય જાગૃતિ નહીં લાવવામાં આવે, તો રાજ્યની આવનારી પેઢી કેન્સર જેવા અસાધ્ય રોગની ભયાનક ગર્તામાં ધકેલાઈ જશે.