ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો આવ્યો છે. થોડા જ સમયમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 70થી વધીને 126 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ ગયા છે. આમ છતાં, દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે, પરંતુ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે 15 મે પહેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ દર મહિને આશરે રૂ.30,000 કરોડનું મોટું નુકસાન સહન કરી રહી છે.

જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ દરરોજ ભારે નુકસાન સહન કરી રહી છે, જેનો સંપૂર્ણ બોજ કંપની પર અથવા સરકારી તિજોરી પર પડે છે. પરિણામે, અઠવાડિયામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની ધારણા છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેમાંથી વિશ્વનો લગભગ 20 ટકા તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે અઠવાડિયાથી ગંભીર અસર પડી રહી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ સર્જાયું છે. ઘણા દેશોમાં ઇંધણની અછત જોવા મળી છે, અને કિંમતોમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

હોંગકોંગમાં પેટ્રોલના ભાવ પ્રતિ લિટર રૂ.295, સિંગાપોરમાં રૂ.240, નેધરલેન્ડ્સમાં રૂ.225, ઇટાલીમાં રૂ.210 અને યુકેમાં રૂ.195 છે. દરમિયાન, ભારતના ઘણા શહેરોમાં પેટ્રોલના ભાવ પ્રતિ લિટર રૂ.95ની આસપાસ યથાવત છે. ઊર્જા સંકટને પહોંચી વળવા માટે ઘણા દેશોએ પહેલાથી જ કટોકટીના પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે. બાંગ્લાદેશે ઇંધણ રેશનિંગ લાગુ કર્યું છે, શ્રીલંકાએ અઠવાડિયામાં ચાર દિવસના કાર્યની સિસ્ટમ લાગુ કરી છે, પાકિસ્તાને સરકારી કચેરીઓ માટે કામકાજના કલાકો ઘટાડ્યા છે અને દક્ષિણ કોરિયાએ દાયકાઓમાં પહેલીવાર ઇંધણના ભાવ પર મર્યાદા લાદી છે. જો કે, ભારતને ઇંધણની અછત, લાંબી કતારો અથવા રેશનિંગનો સામનો કરવો પડ્યો નથી.

સરકાર અને ઉદ્યોગ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કટોકટી શરૂ થતાં જ ભારતે ઝડપી પગલાં લીધાં. થોડા દિવસોમાં ઘરેલુ એલપીજી ઉત્પાદન 36,000 ટન પ્રતિ દિવસથી વધારીને 54,000 ટન પ્રતિ દિવસ કરવામાં આવ્યું છે. સરકારે વૈશ્વિક ભાવમાં વધારો થવાથી લોકોને રાહત આપવા માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની ટોચ પર, સરકાર અને તેલ ઉત્પાદક કંપનીઓ મળીને પેટ્રોલ પર આશરે રૂ.24 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ પર રૂ.30 પ્રતિ લિટરનો બોજ અસરકારક રીતે સહન કરી રહી હતી. એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડા પછી પણ, ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમને મળીને દર મહિને આશરે રૂ.30,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે.​​​​​​​

રિફાઇનરીઓ 100 ટકાથી વધુ ક્ષમતા પર કાર્યરત

ભારતે રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, પશ્ચિમ આફ્રિકા અને અન્ય પ્રદેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત વધારીને પુરવઠાને સ્થિર કરવામાં પણ સફળતા મેળવી છે. અહેવાલો અનુસાર, ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવા માટે રિફાઇનરીઓ 100 ટકાથી વધુ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે. જોકે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ પર દબાણ વધી રહ્યું છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની ટોચ પર, સરકાર અને તેલ ઉત્પાદક કંપનીઓ મળીને પેટ્રોલ પર આશરે રૂ.24 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ પર રૂ.30 પ્રતિ લિટરનો બોજ અસરકારક રીતે સહન કરી રહી હતી. એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડા પછી પણ, ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમને મળીને દર મહિને આશરે રૂ.30,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે.