ભારતમાં, વનપ્લસ, નથિં, રેડમી, રિયલમી, મોટારોલા અને અન્ય ઘણી બ્રાન્ડ્સે સાયલન્ટલી તેમના ફોનના ભાવ વધારવાનું શરૂ કરી દીધું છે. કેટલાક ફોનના ભાવમાં 2,000 રૂપિયા સુધીનો વધારો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે કેટલાક ફ્લેગશિપ મોડેલ 5,000 થી 6,000 રૂપિયા સુધી મોંઘા થઈ ગયા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ફક્ત શરૂઆત છે. આગામી મહિનાઓમાં સ્માર્ટફોનના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.

પ્રશ્ન એ છે કે ભારતમાં સ્માર્ટફોનના ભાવ અચાનક આટલા ઝડપથી વધવાનું કારણ શું છે? આ આખી કહાની પાછળ એક શબ્દ છુપાયેલો છે જે સરેરાશ યુઝર્સ કદાચ પહેલી વાર સાંભળી રહ્યા છે અને તે છે રામગેડોન. ટેક ઉદ્યોગ હાલમાં રેમ અને સ્ટોરેજ ચિપ્સની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે. દરેક સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ગેમિંગ કન્સોલ અને સર્વરમાં ઉપયોગમાં લેવાતી એ જ રેમ અને નાન્ડ ચિપ્સ. પરંતુ હવે આ ચિપ્સ માટે સૌથી મોટી લડાઈ મોબાઇલ કંપનીઓ અને એઆઇ કંપનીઓ વચ્ચે છે.

ઓપનએઆઈ, ગૂગલ, માઈક્રોસોફ્ટ, મેટા અને અન્ય એઆઈ કંપનીઓ વિશ્વભરમાં મોટા પાયે એઆઈ ડેટા સેન્ટર બનાવી રહી છે. આ ડેટા સેન્ટરોને ચલાવવા માટે મોટી સંખ્યામાં હાઇ-એન્ડ મેમરી ચિપ્સની જરૂર પડે છે.

અગાઉ સ્માર્ટફોન માટે રેમ અને સ્ટોરેજ બનાવતી ફેક્ટરીઓ હવે તેમના કામનો મોટો ભાગ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઉદ્યોગ તરફ ખસેડી રહી છે. પરિણામે, સ્માર્ટફોન કંપનીઓને જરૂરી ચિપ્સ વધુ મોંઘા થઈ ગયા છે. સીઇઓ કાર્લ પેઈએ થોડા મહિના પહેલા ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે ડ્રેમ અને નાન્ડ મેમરીના ભાવ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, જેના કારણે કંપનીઓ પાસે ગ્રાહકો પર બોજ નાખવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. અહેવાલો અનુસાર, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં કેટલીક મેમરી ચિપ્સના ભાવ અનેક ગણા વધી ગયા છે.

તેની અસર હવે ભારતીય બજારમાં સીધી જોવા મળી રહી છે. જ્યારે વનપ્લસ 15 લોન્ચ થયો ત્યારે તેની શરૂઆતની કિંમત લગભગ રૂ.72,999 હતી. હવે, તે જ ફોન રૂ.77,999 પર પહોંચી ગયો છે, જે થોડા મહિનામાં જ રૂ.5,000નો વધારો દર્શાવે છે. વનપ્લસ 15આર પણ તેની લોન્ચ કિંમતથી લગભગ રૂ.5,000 મોંઘો થઈ ગયો છે.

નથિંગ ફોન ફોરએ પ્રોની કિંમત પણ રૂ.39,999થી વધીને લગભગ રૂ.44,999 થઈ ગઈ છે. રેડમી અને રિયલમીના ઘણા મોડેલ પણ રૂ.2,000થી રૂ.5,000 સુધી મોંઘા થયા છે. ફ્લેગશિપથી લઈને મિડ-રેન્જ ફોન સુધી, કિંમત વધી રહી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે માત્ર ફ્લેગશિપ ફોન જ નહીં, પણ મિડ-રેન્જ અને બજેટ ફોન પણ પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે. અગાઉ, રૂ.20,000થી રૂ.30,000 સેગમેન્ટમાં આક્રમક કિંમત જોવા મળતી હતી, પરંતુ હવે કંપનીઓને તે જ કિંમત જાળવી રાખવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.

ઇતિહાસ દર્શાવે છે કે ભારતમાં સ્માર્ટફોન સતત સસ્તા થયા છે. 2016 અને 2023ની વચ્ચે વધુ રેમ, વધુ સ્ટોરેજ અને વધુ સારા કેમેરા ઓછી કિંમતે ઉપલબ્ધ થયા હતા. રૂ.10,000થી ઓછી કિંમતના ફોનમાં પણ ફાઈવ-જી અને 8જીબી રેમ ઓફર કરવાનું શરૂ થયું હતું. પરંતુ તે યુગનો અંત આવી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.

કાઉન્ટરપોઇન્ટ રિસર્ચ મુજબ, 2026માં સ્માર્ટફોનનું સરેરાશ વેચાણ મૂલ્ય લગભગ સાત ટકા વધી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે કંપનીઓ ધીમે ધીમે દરેક સેગમેન્ટમાં કિંમતો વધારી રહી છે.

આ ફક્ત નવા લોન્ચ પર અસર કરશે નહીં. આગામી મહિનાઓમાં જૂના મોડેલો પણ વધુ મોંઘા થઈ શકે છે, કારણ કે સ્ટોક સમાપ્ત થયા પછી નવા સ્ટોક વધુ કિંમતે ઉપલબ્ધ થશે. ઘણા રિટેલર્સ પહેલાથી જ અહેવાલ આપી રહ્યા છે કે કંપનીઓ નવા પુરવઠાને વધુ કિંમતે મોકલી રહી છે.

હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું ફોન 40 ટકા સુધી મોંઘા થઈ શકે છે? કેટલાક અહેવાલો દાવો કરે છે કે જો રેમ અને નાન્ડની અછત લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે, તો આગામી એક કે બે વર્ષમાં ઘણા ઉપકરણોની કિંમતો 20 થી 40 ટકા સુધી પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને વધુ રેમ અને સ્ટોરેજવાળા ફોન. કારણ કે આજે, ફ્લેગશિપ સ્માર્ટફોન 12જીબી, 16જીબી અને 512જીબી સુધી સ્ટોરેજ સાથે સામાન્ય બની ગયા છે. આ સૌથી મોંઘા ઘટકો બની ગયા છે.

 વધતા ખર્ચને મેનેજ કરવાનું વધુ મુશ્કેલઃ  સેમસંગ મોબાઈલના હેડ

સેમસંગના મોબાઇલ હેડ ટીએમ રોહે પણ જણાવ્યું છે કે એઆઇ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને કારણે સ્માર્ટફોનના ઘટકોના ભાવ વધી રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે એઆઇ ફક્ત સોફ્ટવેરમાં ફેરફાર જ નથી કરી રહ્યું, પરંતુ તમારા આગામી ફોનની કિંમત પણ નક્કી કરી રહ્યું છે. બીજો મોટો ફેરફાર એ હોઈ શકે છે કે કંપનીઓ ઓછા ખર્ચવાળા મોડેલનું ઉત્પાદન કરે છે. કારણ કે ઓછા માર્જિનવાળા બજેટ ફોનમાં વધતા ખર્ચને મેનેજ કરવાનું વધુને વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે ભવિષ્યમાં, કંપનીઓ વધુ પ્રીમિયમ ફોન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, અને બજેટ સેગમેન્ટ નબળું પડી શકે છે.

બજેટ સેગમેન્ટ સમાપ્ત થઈ ગયું

દર વર્ષે ઓછી કિંમતે વધુ સુવિધાઓ પ્રદાન કરવાનો યુગ હવે ધીમો પડી શકે છે. આ ખાસ કરીને ભારત જેવા બજારોમાં નોંધપાત્ર રહેશે, જ્યાં મોટાભાગના લોકો 15,000થી 30,000 રૂપિયાની કિંમતના ફોન ખરીદે છે. જો આ સેગમેન્ટમાં 4,000-5,000 રૂપિયાનો વધારો થાય છે તો ખરીદીનો નિર્ણય મુલતવી રાખવામાં આવી શકે છે. આ જ કારણ છે કે, અહેવાલો અનુસાર, ભારતના સ્માર્ટફોન બજારમાં વેચાણ ધીમું પડી રહ્યું છે. ઘણા લોકો હવે તેમના જૂના ફોનનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. નવા ફોન મોંઘા થતા જતા રિફર્બિશ્ડ ફોન માર્કેટ પણ ઝડપથી વિકસી શકે છે. હાલમાં સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે આ કટોકટી ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થતી નથી. મેમરી કંપનીઓ નવી ફેક્ટરીઓ બનાવી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે પુરવઠો સામાન્ય થવામાં 2027 સુધી કે તેથી વધુ સમય લાગી શકે છે.