મનોરંજનનો શોખ સામાન્ય માણસના ગજા બહાર પહોચી રહ્યો છે. ટિકિટ ઉપરાંત, મલ્ટિપ્લેક્સમાં પોપકોર્ન, કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને પાણી જેવી સામાન્ય વસ્તુઓના ભાવ પણ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં મલ્ટિપ્લેક્સના મનસ્વી ભાવો પર કડક ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે ચેતવણી આપી હતી કે જો આ પરિસ્થિતિ ચાલુ રહેશે તો સિનેમા હોલ ખાલી થઈ જશે. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને ન્યાયાધીશ સંદીપ મહેતાની બનેલી સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચ કર્ણાટક સરકારના ફિલ્મ ટિકિટના ભાવ ૨૦૦ રૂપિયા સુધી મર્યાદિત કરવાના નિર્ણયની સુનાવણી કરી રહી હતી. મલ્ટિપ્લેક્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયાએ આ નિર્ણયને પડકાર્યો છે.
સુનાવણી દરમિયાન, ન્યાયાધીશ નાથે કહ્યું, "પાણીની બોટલ માટે 100 રૂપિયા અને કોફી માટે 700 રૂપિયા વસૂલવામાં આવી રહ્યા છે. આ કિંમતો નિયંત્રિત થવી જોઈએ. સિનેમા હોલ પહેલાથી જ ઘટી રહ્યા છે. કિંમતો વાજબી રાખો જેથી લોકો મુલાકાતનો આનંદ માણી શકે, નહીં તો હોલ ખાલી થઈ જશે.મલ્ટિપ્લેક્સ વતી વરિષ્ઠ વકીલ મુકુલ રોહતગીએ દલીલ કરી. તેમણે કહ્યું, "તાજ હોટેલમાં કોફીનો ખર્ચ 1000 રૂપિયા છે. શું તે પણ નક્કી થશે? તે પસંદગીનો વિષય છે. હોલ ખાલી થવા દો. આ ફક્ત મલ્ટિપ્લેક્સ માટે છે. લોકો સામાન્ય સિનેમા હોલમાં જઈ શકે છે. અહીં શા માટે આવે છે?
મુકુલ રોહતગીની દલીલ પર પ્રતિક્રિયા આપતા, ન્યાયાધીશ નાથે કહ્યું, "હવે સામાન્ય હોલ ક્યાં બાકી છે? અમે ડિવિઝન બેન્ચ સાથે સંમત છીએ; ટિકિટનો ભાવ 200 રૂપિયા રાખવો જોઈએ. આ કેસ મલ્ટિપ્લેક્સ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા એન્ડ અદર્સ વિરુદ્ધ કર્ણાટક સ્ટેટ ફિલ્મ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ અદર્સ છે. કર્ણાટક હાઈકોર્ટના રાજ્ય સરકારના ₹200 ટિકિટ ભાવ મર્યાદાને સમર્થન આપતા આદેશને મલ્ટિપ્લેક્સ માલિકો પડકારી રહ્યા છે. કર્ણાટક સરકારનો ધ્યેય જનતા માટે ફિલ્મ જોવાની સુવિધા સુલભ બનાવવાનો છે, કારણ કે ખર્ચ વધી રહ્યો છે. હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે ટિકિટ મર્યાદાને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરી દીધી છે, પરંતુ કડક શરતો લાદી છે.
હાઈકોર્ટે આ કડક શરતો લાદી
કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે મલ્ટિપ્લેક્સે દરેક ટિકિટના ઓડિટેબલ રેકોર્ડ રાખવા, ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન ખરીદીઓ પર નજર રાખવી અને સમયાંતરે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ પાસે એકાઉન્ટ્સ ચકાસવા પડશે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો રાજ્ય કેસ જીતે છે, તો ગ્રાહકોને રિફંડ મળશે. રોહતગીએ હાઈકોર્ટની શરતોને "અવ્યવહારુ" ગણાવતા કહ્યું, "ન્યાયાધીશો માને છે કે ટિકિટ કાઉન્ટર પર વેચાય છે. ટિકિટ બુક માય શો દ્વારા વેચાય છે; તેમની પાસે વિગતો છે. મારી પાસે આઈડી નથી. ટિકિટ ખરીદવા માટે આઈડી કાર્ડ કોણ રાખે છે?" રાજ્યના વકીલે બચાવ કર્યો કે આ શરતો ફક્ત "રિફંડ મિકેનિઝમ" માટે હતી. જો કોઈ આજે ₹1,000 ચૂકવે છે અને રાજ્ય કાલે જીતે છે, તો તેમને ₹800 પાછા મળશે.
ઊંચા ભાવ સામે પહેલા પણ હોબાળો થયો હતો
આ પહેલી વાર નથી જ્યારે મલ્ટિપ્લેક્સના ભાવે વિવાદ ઉભો કર્યો હોય. સોશિયલ મીડિયાથી લઈને પાનની દુકાનો સુધી તેની ચર્ચા થઈ રહી છે. લોકો ફરિયાદ કરે છે કે બહાર ₹50 નો કોલ્ડ ડ્રિંક અંદર ₹400 વત્તા ટેક્સમાં વેચાય છે. અડધા લિટર પાણીની બોટલ ₹100 ની છે. ટિકિટ પર ₹400 થી ₹1,200 ખર્ચ કર્યા પછી, આ ભાવો આનંદ છીનવી લે છે. મુંબઈ સ્થિત ટ્રેડ વિશ્લેષક હિમેશ માંકડે લખ્યું, "મલ્ટીપ્લેક્સ ચેઇન સામાન્ય માણસની સિનેમા જોવાની આદતને મારી રહી છે. મોટાભાગના લોકો કિંમતોથી મૂંઝાઈ જાય છે. મોટા પડદા પર પ્રેક્ષકોને આમંત્રિત કરવાને બદલે, તેઓ તેમને ઊંચા ભાવે ભગાડી રહ્યા છે.
સેલિબ્રિટીઓએ પણ ફરિયાદ કરી હતી
માત્ર સામાન્ય લોકો જ નહીં, પરંતુ સેલિબ્રિટીઓએ પણ ફરિયાદ કરી છે. ફિલ્મ નિર્માતા અને નિર્માતા કરણ જોહરે ગયા વર્ષે કહ્યું હતું કે ચાર લોકો માટે ફિલ્મ જોવા માટે હવે ₹10,000 ખર્ચ થાય છે. કોન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રીના 2023ના ગ્રાહક સર્વે મુજબ, મલ્ટિપ્લેક્સમાં પ્રતિ વ્યક્તિ સરેરાશ ખર્ચ ₹1,800 છે. આના કારણે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો મલ્ટિપ્લેક્સથી દૂર રહ્યા છે, અને મહામારી પછી લોકોની સંખ્યામાં 15%નો ઘટાડો થયો છે. ફિલ્મ ઉદ્યોગ નેટફ્લિક્સ, ડિઝની+હોટસ્ટાર અને ડઝનબંધ ઓટીટી પ્લેટફોર્મ સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ અવલોકનથી આગામી વર્ષોમાં ફિલ્મો જોવાનું ઓછું બોજ બની શકે છે.