દિલ્હી અને તેની આસપાસના એનસીઆર (NCR) વિસ્તારમાં હવામાનમાં આવી રહેલા સતત બદલાવ અને ભેજવાળા વાતાવરણના કારણે H1N1 (સ્વાઇન ફ્લૂ) તથા શ્વાસ સંબંધિત અન્ય ચેપી રોગોના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે. મળતી માહિતી અનુસાર, ચાલુ વર્ષે દિલ્હીમાં H1N1ના અત્યાર સુધીમાં ૧,૭૭૭ જેટલા કન્ફર્મ કેસો નોંધાઈ ચૂક્યા છે. ગત વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન નોંધાયેલા ૨૨૯ કેસોની સરખામણીએ આ આંકડો આશરે આઠ ગણો વધુ છે. ચોમાસાની ઋતુમાં વાઇરલ ઇન્ફેક્શન ઝડપથી ફેલાતું હોવાના કારણે સરકારી તેમજ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ફ્લૂના લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની લાંબી લાઈનો જોવા મળી રહી છે.

સ્થિતિ કેટલી ગંભીર છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે દિલ્હીની એક મુખ્ય સરકારી હોસ્પિટલના વડા (Head of Department) સહિત કેટલાક તબીબો પણ H1N1 વાઇરસની ઝપેટમાં આવી ગયા છે. હોસ્પિટલમાં સારવાર અર્થે આવી રહેલા કેટલાક દર્દીઓમાં શ્વાસ લેવામાં તીવ્ર તકલીફ અને શરીરમાં ઓક્સિજનનું સ્તર એકાએક ઘટી જવાની ગંભીર સમસ્યાઓ સામે આવી રહી છે, જેને પગલે આરોગ્ય તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. જોકે, દિલ્હી સરકારના આરોગ્ય વિભાગે નાગરિકોને આશ્વાસન આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ હેઠળ છે અને લોકોએ ખોટો ગભરાટ રાખવાની જરૂર નથી.

આરોગ્ય ક્ષેત્રે ઊભી થયેલી આ સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે દિલ્હી આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા એમસીડી (MCD) અને વિવિધ હોસ્પિટલોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે તાકીદની બેઠક યોજવામાં આવી હતી. આ બેઠકમાં તમામ વિસ્તારમાં સર્વેલન્સ કામગીરી સઘન બનાવવા અને જરૂરી હેલ્થ પ્રોટોકોલનું અમલીકરણ કરવાનો સ્પષ્ટ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં સ્વાઇન ફ્લૂના વધતા સંક્રમણ અંગે ચર્ચા કરવા અને આગળની વ્યૂહરચના ઘડવા માટે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા, દિલ્હીના આરોગ્ય મંત્રી અને આરોગ્ય મંત્રાલયના ઉચ્ચ અધિકારીઓ વચ્ચે પણ એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજાશે.

તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, H1N1 વાઇરસના મુખ્ય લક્ષણોમાં અચાનક સખત તાવ આવવો, સૂકી ઉધરસ, આખા શરીરમાં કળતર અને દુખાવો, સતત માથું દુખવું, ગળામાં ખરાશ થવી અને ભારે થાક લાગવાનો સમાવેશ થાય છે. દર્દીને જો શ્વાસ ચડવાની તકલીફ થાય, છાતીમાં દુખાવો અનુભવાય કે તાવ સતત જળવાઈ રહે તો તાત્કાલિક નિષ્ણાત તબીબની સલાહ લેવી અત્યંત જરૂરી છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, નાના બાળકો, ગર્ભવતી મહિલાઓ તેમજ ડાયાબિટીસ અને હૃદયરોગ જેવી ગંભીર બીમારી ધરાવતા હાઇ-રિસ્ક દર્દીઓ માટે સમયસર સારવાર લેવી જીવનરક્ષક બની શકે છે.

નિષ્ણાતો વધુમાં જણાવે છે કે રોગના શરૂઆતના તબક્કા (પ્રથમ ૨૪ થી ૪૮ કલાક)માં જ આપવામાં આવતી ઓસેલ્ટામિવીર (Oseltamivir) દવા આ વાઇરસ સામે ખૂબ જ અસરકારક નીવડે છે. સ્વાઇન ફ્લૂ અને વાઇરલ સંક્રમણથી બચવા માટે લોકોએ પોતાના હાથ વારંવાર સાબુથી ધોવા, છીંક કે ઉધરસ ખાતી વખતે મોં અને નાક ઢાંકવું, ભીડભાડવાળી જગ્યાએ માસ્કનો ઉપયોગ કરવો તેમજ ફ્લૂની રસી (Flu Vaccine) લેવી હિતાવહ છે.