ઓમાનના કો-પાયલોટે દુબઈથી તેલ અવીવ જતી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ એફઝેડ1073ને 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ભારતીય પાયલટ સ્મિત મચ્છરે આ પ્રયાસને નિષ્ફળ બનાવ્યો હતો. સ્મિત મચ્છર પર હુમલો કર્યા પછી ઓમાની કો-પાયલોટનો ફ્લાઇટને તેલ અવીવની એક ઇમારત સાથે અથડાવાનો પ્લાન હતો. આ પ્લાન નિષ્ફળ ગયા પછી, તેણે બોઇંગ 737ના એન્જિન બંધ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આથી ફરી 9/11ની ઘટના થતા રહી ગઈ છે.

ઇટાલિયન અખબાર કોરીએર ડેલા સેરાના એક અહેવાલમાં 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ પાયલટ્સે સુરક્ષા તપાસ પૂર્ણ કરી અને મુસાફરો વિમાનમાં ચઢવા લાગ્યા ત્યારથી જ ફેલાયેલી અરાજકતાનો મિનિટ-દર-મિનિટનો અહેવાલ આપવામાં આવ્યો છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કો-પાયલોટ, જેની ઓળખ 29 વર્ષીય હમ્મામ અલ-હમામી તરીકે થઈ છે, તેના વર્તનમાં કંઈ શંકાસ્પદ નહોતું, જેના પિતા ઓમાની છે અને માતા સીરિયન છે.

અલ-હમામીએ પહેલા કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર કુહાડીથી હુમલો કર્યો, પછી યોક પર નિયંત્રણ મેળવીને અને પછી બંને એન્જિન બંધ કરીને વિમાનને ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, સ્મિત મચ્છર બાકીના ક્રૂ સભ્યોને વિમાનને સુરક્ષિત કરવામાં અને પરિસ્થિતિને નિયંત્રણમાં લાવવામાં મદદ કરીને એક મોટી હવાઈ દુર્ઘટના ટાળવામાં સફળ રહ્યા હતા.

ઇઝરાયેલી ગુપ્તચર માહિતીને ટાંકીને અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે અલ-હમામીએ પહેલા કેપ્ટનને મારી નાખવાની અને પછી ફ્લાઇટનું નિયંત્રણ લેવાનો પ્લાન બનાવ્યો હતો, જેને તેલ અવીવ લઈ જવામાં આવશે, જ્યાં તે શહેરની સૌથી ઊંચી ઇમારતોમાં અથડાઈ જશે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે તેણે એટલી ઝડપથી કાર્યવાહી કરવાનો પ્લાન બનાવ્યો હતો કે ફાઇટર જેટ પાસે વિમાનને અટકાવવાનો અને રોકવાનો સમય ન હોય અને અધિકારીઓ પાસે વાટાઘાટો કરવાનો સમય ન હોય.

સ્મિત મચ્છરે ગઈકાલે ઈઝરાયલના વડા પ્રધાન નેતન્યાહૂ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, કો-પાયલટ હમામીએ નમાજ કરવા ઉભો થયો હતો અને બાદમાં પાછળથી હુમલો કર્યો હતો. ગંભીર ઈજાઓ હોવા છતાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળ રહ્યા હતા. 

ફ્લાયદુબઈના સહ-પાયલટ હમામ અલ-હમામીએ દાવો કર્યો હતો કે તેણે નોકરી મળતા પહેલાં જ આ હુમલાનું આયોજન કર્યું હતું, જે અરાજકતા ફેલાવવાના તેના પૂર્વ-આયોજિત ઈરાદાને દર્શાવે છે.

કટ્ટરપંથી વિચારોને કારણે ઓમાન એરમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં, યોગ્ય બેકગ્રાઉન્ડની તપાસ વિના ફ્લાયદુબઈ દ્વારા આ કો-પાયલટની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, જેનાથી ઉડ્ડયન સુરક્ષા પ્રોટોકોલ અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

ગુપ્તચર અને સુરક્ષા એજન્સીઓ કો-પાયલટની યોગ્ય તપાસ કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી, જેના પરિણામે તેની બેક ગ્રાઉન્ડની ચકાસણીમાં વ્યવસ્થિત ખામીઓ રહી ગઈ અને તેને ઇઝરાયેલી મુસાફરો સાથેની ફ્લાઇટ ચલાવવાની મંજૂરી મળી ગઈ.

હા, આ ઘટનાએ સુરક્ષા પ્રોટોકોલમાં નોંધપાત્ર ખામીઓ ઉજાગર કરી છે, જે સૂચવે છે કે પાયલટો માટે, ખાસ કરીને એવા દેશોના પાયલટો માટે કે જેમના ગંતવ્ય દેશ સાથે રાજદ્વારી સંબંધો નથી, વધુ કડક બેકગ્રાઉન્ડ તપાસ જરૂરી છે.

૩૦ સપ્ટેમ્બરની ઘટના બાદથી સંયુક્ત આરબ અમીરાત, ઇઝરાયેલ અને સાઉદી અરેબિયા (જ્યાં વિમાને કટોકટીના સમયે ઉતરાણ કર્યું હતું) માં તપાસ ચાલી રહી છે અને દરરોજ નવી વિગતો સામે આવી રહી છે.

ચેનલ ૧૩ના અહેવાલ મુજબ, અલ-હમામીએ કથિત રીતે સ્વીકાર્યું હતું કે તે એરલાઇન્સમાં કામ કરવા માંગતો હતો. તેણે કહ્યું, મેં તપાસ કરી કે કઈ એરલાઇન્સ તેલ અવીવ માટે ઉડાન ભરે છે. તેથી જ મેં ફ્લાયદુબઈ પસંદ કરી. નોકરી મળતા પહેલાં જ મેં તેનું આયોજન કરી લીધું હતું. તેણે શરૂઆતમાં જુલાઈમાં આયોજન કરવાનું વિચાર્યું હતું. જોકે, ક્રૂ મેમ્બર સાથે મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધ વિકસ્યા પછી અલ-હમામીએ જુલાઈના તેના આયોજનમાં ફેરફાર કર્યો હતો. જો તે ઇઝરાયેલ પહોંચવામાં અસમર્થ રહે તો તેણે જોર્ડનમાં આવેલા યુએસ લશ્કરી મથક પર વિમાનને ક્રેશ કરવાનું કથિત રીતે આયોજન કર્યું હતું.

અહેવાલો અનુસાર, આ હુમલો ત્યારે થયો જ્યારે વિમાન જોર્ડન ઉપરથી ઉડી રહ્યું હતું અને અલ-હમામીએ તેના નિયંત્રણોમાં પણ દખલગીરી કરી હતી. અહેવાલો અનુસાર, તેણે એન્જિન બંધ કરી દીધા અને રડાર (વિમાનની દિશા નિયંત્રિત કરનાર ભાગ)ને આગળની તરફ ધકેલ્યા, જેના કારણે વિમાન એક મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં ૧૬,૦૦૦ ફૂટ નીચે આવી ગયું.

ઇઝરાયેલી સૂત્રોને ટાંકીને પ્રકાશિત કરાયેલા અહેવાલો મુજબ, અલ-હમામીએ કદાચ 'લોન વુલ્ફ' તરીકે કામ કર્યું હોઈ શકે છે. જોકે, હુમલા પાછળનો હેતુ જાણવા માટે તપાસ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. સમાન નામ ધરાવતી એક લિંક્ડઈન પ્રોફાઇલ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે તેણે ઓમાન એરમાં સાત વર્ષ સુધી કામ કર્યું હતું અને ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં ત્યાંથી નોકરી છોડી દીધી હતી. ત્યારબાદ જૂન ૨૦૨૫માં તે મોરોક્કન એરલાઇન 'રોયલ એર મારોક'માં જોડાયો હતો. એક સૂત્રને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે આ પ્રોફાઇલ તે 'ફ્લાયદુબઈ'ના કો-પાયલોટની છે જેના પર આ ઘટનામાં સંડોવણીનો આરોપ છે.

એક નિવેદનમાં 'રોયલ એર મારોક'એ જણાવ્યું હતું કે શંકાસ્પદ વ્યક્તિએ ગયા વર્ષે નોકરીમાં ભરતી પૂર્વેની પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે એરલાઇન સાથે ત્રણ મહિના સુધી તાલીમ લીધી હતી, પરંતુ તેની પસંદગી કરવામાં આવી ન હતી.

અલ-હમામીએ, જેના ભૂતકાળ અને કટ્ટરપંથી વિચારો હવે તપાસ હેઠળ છે, તેણે કથિત રીતે કોકપીટની અંદર ઇમરજન્સી હેચેટથી મચ્છર પર હુમલો કર્યો હતો. કારણ કે તેણે 174 મુસાફરો અને છ ક્રૂ સભ્યોને લઈ જતા જેટને ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, ગંભીર રીતે ઘાયલ ભારતીય પાયલટ કોકપીટમાં રહેલા ક્રૂ અને કેટલાક મુસાફરો સુધી પહોંચવામાં સફળ રહ્યો, જેમણે કો-પાયલટને કાબુમાં લઈ ગયા અને લગભગ ૧૬,૦૦૦ ફૂટ નીચે પડી ગયેલા વિમાનને ૩૦ સેકન્ડમાં સ્થિર કરી દીધું હતું.

વિમાને સાઉદી અરેબિયાના તાબુકમાં કટોકટી ઉતરાણ કર્યું, જ્યાંથી મુસાફરોને તેલ અવીવ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. અલ-હમામીને સાઉદી અધિકારીઓ દ્વારા પૂછપરછ માટે લઈ જવામાં આવ્યો અને બાદમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત લઈ જવામાં આવ્યો, જ્યાં તે હાલમાં અટકાયતમાં છે.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, તેલ અવીવના ટેક્સ ઓથોરિટીએ પુષ્ટિ કરી છે કે ફ્લાઇટ ઉડાન ભરે તે પહેલાં તમામ મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યોના નામ સત્તાવાળાઓને આપવામાં આવ્યા હતા. તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે સુરક્ષા તપાસ અંગેના જવાબો આપવાની જવાબદારી પરિવહન મંત્રાલયની છે.

આ ઉપરાંત, ઓસ્ટ્રેલિયન ફેડરલ પોલીસ પણ અલ-હમ્મામીના તે દેશ સાથેના સંબંધોની તપાસ કરી રહી છે.​​​​​​​

યુએઈએ પહેલાથી જ ક્રૂ અને મુસાફરોની યાદી ઇઝરાયલને સોંપી હતી

યુએઇના અધિકારીઓએ ફ્લાયદુબઈ ફ્લાઇટમાં બનેલી ઘટના અંગે ઇઝરાયલ સાથે મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સની યાદી શેર કરી હતી, જેમાં એક પાયલોટે ઇઝરાયલ જતી વિમાનનો નિયંત્રણ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને તેને ક્રેશ કરવાનો પ્રયાસ હતો. પ્રાદેશિક અધિકારીઓએ ગઈકાલે આ માહિતી આપી હતી, જેનાથી હુમલાખોર સુરક્ષા તપાસમાંથી કેવી રીતે પસાર થઈ શક્યો તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. યુએઇના પ્રાદેશિક અધિકારીઓએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે અમીરાતના અધિકારીઓએ મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો વિશેની માહિતી શેર કરી હતી, જેમાં તેમની રાષ્ટ્રીયતાનો પણ સમાવેશ થાય છે. અધિકારીઓએ ઉમેર્યું હતું કે ઇઝરાયલે કોઈપણ મુસાફર કે ક્રૂ સભ્ય અંગે કોઈ વાંધો ઉઠાવ્યો નથી.

કો-પાયલટે બંને એન્જિનનું ઇંધણ બંધ કર્યાની શંકા

તપાસકર્તાઓને શંકા છે કે કો-પાયલટે બંને એન્જિનનો ઇંધણ પુરવઠો બંધ કરી દીધો હતો. રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વિમાનની અંદર ઇમરજન્સી લાઇટ્સ ઝબકતી જોવા મળી હતી. આનાથી તપાસકર્તાઓને શંકા જાય છે કે કો-પાયલટે બંને એન્જિન માટે ફ્યુઅલ સપ્લાય સ્વીચ પણ બંધ કરી દીધા હશે. જોકે, આ મુદ્દાની હજુ તપાસ ચાલી રહી છે. ઇટાલિયન અખબાર કોરીએર ડેલા સેરા અનુસાર, અલ-હમામીને ખ્યાલ આવ્યો કે તેની મૂળ યોજના પૂર્ણ થઈ શકશે નહીં, તેથી તેણે વિમાનને રણમાં ક્રેશ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તેણે વિમાનનો ઓટોપાયલટ મોડ બંધ કરી દીધો અને કંટ્રોલ સ્ટીક દબાવ્યો. આના કારણે વિમાન 30 સેકન્ડમાં લગભગ 16,000 ફૂટ નીચે ઉતરી ગયું હતું.