સુપ્રીમ કોર્ટે CBSEને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ હાલમાં ધોરણ 6માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને ત્રણ ભાષા નીતિમાંથી તે જ મુક્તિ આપે જે પહેલાથી જ ધોરણ 7, 8 અને 9ના વિદ્યાર્થીઓને ઉપલબ્ધ છે. કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે તે ધોરણ 6માં મુક્તિ આપવાના પક્ષમાં નથી અને લગભગ 99% CBSE શાળાઓ આ નીતિ લાગુ કરવા માટે તૈયાર છે. આમ છતાં, સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓને પણ મુક્તિ આપવામાં આવે.

વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે 2026-27ના સત્રથી ધોરણ 6 માં ત્રણ ભાષા નીતિ લાગુ કરવામાં આવી.

આ નીતિ 1 એપ્રિલ, 2027થી લાગુ કરવામાં આવશે

અગાઉ, સુપ્રીમ કોર્ટે CBSEને 2027થી શરૂ થતા આગામી શૈક્ષણિક સત્રથી ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓ માટે બે ભારતીય ભાષાઓ સહિત ત્રણ ભાષાઓનો અભ્યાસ ફરજિયાત બનાવવાની નીતિ લાગુ કરવા પર વિચાર કરવા કહ્યું હતું. CBSE નું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચને જણાવ્યું હતું કે બોર્ડ આ સૂચન પર વિચાર કરશે.

જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓને રાહત આપવા માટે, CBSEએ આગામી શૈક્ષણિક સત્રથી ત્રણ ભાષા નીતિનો અમલ મુલતવી રાખવાનો વિચાર કરવો જોઈએ. જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે જો હાલમાં ધોરણ 6 માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ આ વર્ષથી ત્રણ ભાષાઓનો અભ્યાસ કરવા માંગે છે, તો તેમને તેમ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે. ભાટીએ જણાવ્યું હતું કે CBSE આ સૂચન પર વિચાર કરશે અને આ મુદ્દા પર એક નવી નોંધ રજૂ કરશે.

ત્રણ ભાષા નીતિ વિવાદ શું છે?

CBSEની નવી સિસ્ટમ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખા હેઠળ ત્રણ ભાષાઓના શિક્ષણ સાથે સંબંધિત છે. R1, R2 અને R3 હેઠળ ધોરણ 6 થી વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્રણ ભાષા નીતિ લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. CBSE માર્ગદર્શિકા ઓછામાં ઓછી બે ભારતીય ભાષાઓનો સમાવેશ ફરજિયાત બનાવે છે.

નવા શૈક્ષણિક વર્ષમાં વર્તમાન ધોરણ 6 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી ત્યારે વિવાદ ફાટી નીકળ્યો. અરજદારોએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ 4 થી તેમની પસંદગીની ભાષાઓનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે, અને ધોરણ 6 માં અચાનક ભાષા પરિવર્તન તેમને સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. જો કે, કોર્ટે અગાઉ આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.