કેન્સરની સારવારના ઊંચા ખર્ચ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે નોન-શેડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવ અંગે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે આવી બધી કેન્સર વિરોધી દવાઓના વેપાર માર્જિન પર 30% મર્યાદા લાદવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ સરકારી પગલાથી કેન્સર દવાઓના ભાવ પર સીધી અસર પડી શકે છે, જેમાં ઘણીવાર ઉત્પાદકોથી લઈને વિતરકો અને છૂટક વેપારીઓ સુધી વિવિધ સ્તરે નોંધપાત્ર માર્જિન શામેલ હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નિર્ણયથી કેટલીક દવાઓની MRP 70% સુધી ઘટી શકે છે. આનાથી કેન્સરના દર્દીઓને સારવાર ખર્ચમાંથી રાહત મળવાની આશા વધી ગઈ છે.
બ્રાન્ડેડ હોય કે જેનેરિક, બધી દવાઓ આવરી લેવામાં આવે છે
સરકારનો નવો નિર્ણય ફક્ત એક પ્રકારની કેન્સર દવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે બ્રાન્ડેડ અને સામાન્ય બિન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ બંનેને આવરી લેશે. તેવી જ રીતે, આયાતી અને ઉત્પાદિત બંને દવાઓને આવરી લેવામાં આવશે. આ નિયમ પેટન્ટ અને પેટન્ટ વગરની દવાઓ બંનેને લાગુ પડશે. સરકાર જણાવે છે કે તેનો ધ્યેય દવાઓના વેચાણ અને વિતરણ દરમિયાન વસૂલવામાં આવતા અતિશય ટ્રેડ માર્ક-અપ્સને ઘટાડવાનો છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ઓછી કિંમતો હોવા છતાં બજારમાં જીવનરક્ષક કેન્સર દવાઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ છે.
દર્દીઓને વાર્ષિક આટલી મોટી બચત જોવા મળશે
સરકારી સરકારી અંદાજ મુજબ, આ નિર્ણય કેન્સરના દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે રૂ. 2,500 કરોડ બચાવી શકે છે. આનાથી ખાસ કરીને એવા દર્દીઓને ફાયદો થશે જેમને લાંબા સમય સુધી મોંઘી કેન્સરની દવાઓ લેવી પડે છે. ખરેખર, ઘણા કિસ્સાઓમાં કેન્સરની સારવાર લાંબા ગાળાની છે. સર્જરી, કીમોથેરાપી, રેડિયેશન અને દવાઓનો સંયુક્ત ખર્ચ પરિવારો પર નોંધપાત્ર નાણાકીય બોજ લાવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, દવાઓની MRP ઘટાડવાથી દર્દીઓના ખિસ્સામાંથી ખર્ચ ઘટવાની અપેક્ષા છે.
સરકારે 2019માં પણ આવું જ પગલું ભર્યું હતું
આ નિર્ણય પહેલી વાર નથી જ્યારે સરકારે ટ્રેડ માર્જિન પર આવી મર્યાદા લાદવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. અગાઉ, ફેબ્રુઆરી 2019 માં, NPPAએ 42 નોન-શેડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન મર્યાદા લાદી હતી. સરકારી માહિતી અનુસાર, આ પગલાને કારણે 526 બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં લગભગ 50% ઘટાડો થયો હતો. હવે, સરકારે આ મોડેલને બધી નોન-શેડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ સુધી વિસ્તારવાનો નિર્ણય લીધો છે.
શેડ્યુલ્ડ અને નોન-શેડ્યુલ્ડ દવાઓ વચ્ચે શું તફાવત?
શેડ્યુલ્ડ દવાઓ ડ્રગ્સ (કિંમત નિયંત્રણ) ઓર્ડર (DPCO) ના શેડ્યુલ I માં સૂચિબદ્ધ છે. સરકાર/NPPA આ દવાઓ માટે ટોચમર્યાદા કિંમત નક્કી કરી શકે છે. NPPA એ માર્ચ 2026 સુધી 131 શેડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે ટોચમર્યાદા કિંમતો નક્કી કરી છે.
તે દરમિયાન, નોન-શેડ્યુલ્ડ દવાઓ શેડ્યુલ I માં શામેલ નથી. તેમના કિસ્સામાં પણ, MRP સંપૂર્ણપણે મફત નથી. વર્તમાન સિસ્ટમ હેઠળ, ઉત્પાદક બિન-શિડ્યુલ્ડ દવાની MRP પાછલા 12-મહિનાની MRP કરતાં 10% થી વધુ વધારી શકતો નથી.