હિન્દુ ધર્મમાં તુલસી વિવાહનું વિશેષ મહત્વ છે. દર વર્ષે કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષ (વધતા ચંદ્ર)ની દ્વાદશી તિથિએ તુલસી વિવાહ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે દેવી તુલસી અને ભગવાન શાલિગ્રામના લગ્ન વિધિઓ કરવામાં આવે છે. આ ખાસ પ્રસંગે, ઘરોમાં તુલસીના છોડને દુલ્હનની જેમ શણગારવામાં આવે છે, અને લગ્નની વિધિઓ સંપૂર્ણ રીતરિવાજ સાથે કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે લગ્ન જેવા શુભ પ્રસંગો તુલસી વિવાહ પછી શરૂ થાય છે. તો ચાલો જાણીએ કે આ વર્ષે તુલસી વિવાહ ક્યારે છે, પૂજા માટેનો શુભ સમય શું હશે અને તેનું મહત્વ શું છે.
તુલસી વિવાહ 2026 ક્યારે છે?
કેલેન્ડર મુજબ, આ વર્ષે કાર્તિક શુક્લ દ્વાદશી તિથિ 21 નવેમ્બરના રોજ સવારે 6:30 વાગ્યે શરૂ થશે. આ તિથિ 22 નવેમ્બરના રોજ સવારે 4:56 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. તેથી, ઉદયતિથિ અનુસાર, આ વર્ષે તુલસી વિવાહ 21 નવેમ્બર, 2026, શનિવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. દરમિયાન, દેવઉઠની એકાદશી 20 નવેમ્બર, 2026, શુક્રવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
તુલસી વિવાહ 2026 પૂજા માટે શુભ મુહૂર્ત
તુલસી વિવાહ માટે સાંજને શુભ માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, સાંજના સમયે તુલસી વિવાહ કરવો શ્રેષ્ઠ છે. આ વર્ષે, 21 નવેમ્બરના રોજ, ગોધૂળીનો સમય સાંજે 5:25 થી 5:52 વાગ્યા સુધીનો રહેશે.
તુલસી વિવાહનું ધાર્મિક મહત્વ
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તુલસી વિવાહ કરવાથી ઘરમાં શાંતિ, સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે પરિવાર પર ભગવાન વિષ્ણુ અને દેવી લક્ષ્મીના આશીર્વાદ વરસાવે છે. જેમના લગ્નમાં વિલંબ થાય છે અથવા વારંવાર અવરોધોનો સામનો કરવો પડે છે તેમના માટે પણ તુલસી વિવાહ શુભ માનવામાં આવે છે.
એવું પણ માનવામાં આવે છે કે તુલસી અને શાલિગ્રામ સાથે લગ્ન કરવાથી પુત્રીને લગ્નમાં આપવા જેટલું પુણ્ય મળે છે. આ જ કારણ છે કે લોકો આ દિવસે તેમના ઘરોમાં તુલસી વિવાહ ઉજવે છે અને સંપૂર્ણ વિધિઓ સાથે વિધિઓ કરે છે.
વૃંદાની આ પૌરાણિક કથા તુલસી વિવાહ સાથે સંકળાયેલી છે
માતા તુલસીને દેવી લક્ષ્મી સાથે સંકળાયેલી માનવામાં આવે છે. શાલિગ્રામને ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર કહેવામાં આવે છે. વૃંદા અને ભગવાન વિષ્ણુ સાથે સંબંધિત એક લોકપ્રિય પૌરાણિક કથા તુલસી વિવાહ પાછળ છે. દંતકથા અનુસાર, વૃંદા ભગવાન વિષ્ણુની એક મહાન ભક્ત હતી. તેમની તપસ્યા અને ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને, ભગવાન વિષ્ણુએ તેમને તુલસી તરીકે પૂજવાનું વરદાન આપ્યું. ત્યારથી, તુલસીને પવિત્ર અને પૂજનીય માનવામાં આવે છે.