કોવિડ-૧૯ મહામારી બાદ, ભારતીય રેલ્વેએ તેની ટ્રેન સેવાઓનો વિસ્તાર કર્યો છે. રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે લોકસભામાં માહિતી આપી હતી કે મહામારી પહેલા દૈનિક ટ્રેનોની સંખ્યા ૧૧,૨૮૩ થી વધીને નવેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧૧,૭૪૦ થઈ ગઈ છે. મેલ/એક્સપ્રેસ ટ્રેનોની સંખ્યા પણ ૧,૭૬૮ થી વધીને ૨,૨૩૮ થઈ ગઈ છે. રેલ્વે મંત્રીએ બહુપ્રતિક્ષિત વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન વિશે પણ અપડેટ આપ્યું હતું. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન તૈયાર છે અને બે રેક ટ્રાયલ પર છે.

રેલ્વે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે લાંબા અને મધ્યમ અંતરની રાત્રિ મુસાફરી દરમિયાન આરામ આપવા માટે વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન માટે સ્વદેશી ડિઝાઇન વિકસાવવામાં આવી છે. બે રેક પૂર્ણ થઈ ગયા છે અને હાલમાં ટ્રાયલ અને કમિશનિંગ હેઠળ છે. એ નોંધવું જોઈએ કે મોદી સરકારની મુખ્ય ટ્રેન, વંદે ભારત, હાલમાં ભારતીય રેલ્વે નેટવર્ક પર ૧૬૪ વંદે ભારત ચેર કાર સેવાઓ ચલાવે છે.

રેલ્વે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન કવચ સલામતી સિસ્ટમ સહિત અનેક મુખ્ય તકનીકી અને સલામતી સુવિધાઓથી સજ્જ હશે, જેની ડિઝાઇન ગતિ 180 કિમી/કલાક અને કાર્યકારી ગતિ 160 કિમી/કલાક હશે. વધુમાં, ટ્રેનમાં ક્રેશ-પ્રૂફ કારબોડી છે અને તે ઇએન ધોરણોનું પાલન કરે છે. અગ્નિ સલામતી માટે, તે ઇએન -45545 એચએલ-3 અગ્નિ સલામતી ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે. દરેક કોચના પાછળના છેડે ફાયર બેરિયર દરવાજા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. કેબિનેટ અને શૌચાલયોમાં અદ્યતન અગ્નિ શોધ અને દમન પ્રણાલીઓ અને પુનર્જીવિત બ્રેકિંગ સિસ્ટમ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.

બહુપ્રતિક્ષિત વંદે ભારત ટ્રેનમાં યુવી-સી લેમ્પ-આધારિત જીવાણુ નાશકક્રિયા સિસ્ટમ, કેન્દ્રીય રીતે નિયંત્રિત સ્વચાલિત પ્લગ દરવાજા અને સીલબંધ પહોળા ગેંગવે સાથે આધુનિક એર કન્ડીશનીંગ હશે. બધા કોચ સીસીટીવી, કટોકટીની સ્થિતિમાં મુસાફરો માટે ઇમરજન્સી ટોક-બેક યુનિટ, મુસાફરોની સુવિધાઓ પર નજર રાખવા માટે કેન્દ્રીયકૃત કોચ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને ઉપરના બર્થ પર ચઢવા માટે એર્ગોનોમિકલી ડિઝાઇન કરેલી સીડીઓ અને અપંગ મુસાફરો માટે ખાસ શૌચાલયોથી સજ્જ છે.

વિશ્વની સૌથી લાંબી અને શક્તિશાળી દેશની પહેલી હાઇડ્રોજન ટ્રેન પણ તૈયાર

ભારતીય રેલ્વેએ દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેન ચલાવવા તરફ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્રીય રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે લોકસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે દેશના પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન સેટનું નિર્માણ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. આ ટ્રેન સેટ રિસર્ચ, ડિઝાઇન અને સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર વિકસાવવામાં આવ્યા છે. ટ્રેનના સંચાલન માટે જરૂરી હાઇડ્રોજન પૂરો પાડવા માટે હરિયાણાના જીંદમાં ઇલેક્ટ્રોલિસિસ પ્રક્રિયા પર આધારિત ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ હાઇડ્રોજન ટ્રેન સેટ સૌથી લાંબો અને સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન સેટ છે. તે સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન અને વિકસાવવામાં આવ્યો છે, જે ભારતીય રેલ્વેની આત્મનિર્ભર ભારત પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે