ઈરાનમાં વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે પરિસ્થિતિ દિવસેને દિવસે બગડી રહી છે. અમેરિકા પણ ઈરાન પર દબાણ વધારી રહ્યું છે. ઈરાને પોતાનું હવાઈ ક્ષેત્ર પણ બંધ કરી દીધું છે. આ દરમિયાન, એક મોટો યુએસ કાફલો દક્ષિણ ચીન સમુદ્રથી મધ્ય પૂર્વ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, જે પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સુરક્ષા પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી રહ્યો છે. અમેરિકા હુમલો કરે છે કે ફક્ત દબાણયુક્ત યુક્તિઓનો આશરો લે છે તે આગામી દિવસોમાં જોવા મળશે. જોકે, એ લગભગ નિશ્ચિત લાગે છે કે યુએસ શાસન ઈરાનમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન ઇચ્છી રહ્યું છે.
તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, એક મોટું યુએસ નેવી કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર છોડીને મધ્ય પૂર્વ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વ પહેલેથી જ અસંખ્ય સંવેદનશીલ મુદ્દાઓથી ભરેલો પ્રદેશ છે, જેમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. અમેરિકાના કઠોર નિવેદનો અને ચેતવણીઓએ આ તણાવને વધુ વધાર્યો છે. ઈરાનના હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થવાથી એ પણ સંકેત મળે છે કે તે સંભવિત લશ્કરી ખતરા માટે તૈયાર છે.
આ કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના ઓપરેશનલ એરિયામાં આગળ વધી રહ્યું છે, જે મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ લશ્કરી કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરે છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે યુએસ કોઈપણ અણધારી ઘટના માટે તૈયાર રહેવા માટે તેની લશ્કરી હાજરીને મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
બીજી બાજુ, ઈરાનના આ પગલાની માત્ર લશ્કરી ક્ષેત્ર પર જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન પર પણ ગંભીર અસર પડી છે. ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઈન્સને તેમના રૂટ બદલવા પડ્યા છે, જેનાથી પ્રાદેશિક અસ્થિરતામાં વધુ વધારો થયો છે. રાજદ્વારી સૂત્રો હાલમાં આ વધેલી લશ્કરી પ્રવૃત્તિને એક મજબૂત સંદેશ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. હાલની યુએસ લશ્કરી હાજરી અને ઈરાનના હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થવાને વૈશ્વિક સુરક્ષા અંગે ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
ઇટાલીએ તેના નાગરિકોને ઇરાન છોડવાની અપીલ કરી
ઇરાનમાં બગડતી સુરક્ષા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ઇટાલીએ તેના નાગરિકોને દેશ છોડવા માટે ભારપૂર્વક વિનંતી કરી છે. ઇટાલીના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં ઇરાનમાં આશરે 600 ઇટાલિયન નાગરિકો હાજર છે, જેમાંથી મોટાભાગના તેહરાનમાં રહે છે. અહેવાલ મુજબ, વિદેશ મંત્રાલયે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં 900 થી વધુ ઇટાલિયન લશ્કરી કર્મચારીઓ તૈનાત છે. આમાં ઇરાકમાં આશરે 500 અને કુવૈતમાં આશરે 400નો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ લશ્કરી કર્મચારીઓની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ખાસ સાવચેતીનાં પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
ઇરાનના હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પ્રભાવિત થઇ
ઇરાનના હવાઈ ક્ષેત્ર અચાનક બંધ થવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પ્રભાવિત થઈ છે. ઇન્ડિગો એરલાઇન્સે મુસાફરો માટે એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે. ઇરાનમાં ઝડપથી વિકસતી પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે, અને હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ પર સીધી અસર પડી છે. એર ઇન્ડિયાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે મુસાફરોની સલામતી તેમની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. તેથી, ઈરાનના હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ થયા પછી, ઘણી ફ્લાઇટ્સ વૈકલ્પિક રૂટ દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ નવા રૂટ ફ્લાઇટના સમયમાં વધારો કરી શકે છે, જેના પરિણામે મુસાફરો માટે વિલંબ થઈ શકે છે. જોકે, હાલમાં અમુક રૂટ શક્ય ન હોવાથી કેટલીક ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે. એર ઇન્ડિયાએ મુસાફરોને બિનજરૂરી અસુવિધા અને ભીડ ટાળવા માટે એરપોર્ટ જતા પહેલા તેમની ફ્લાઇટની સ્થિતિ તપાસવા વિનંતી કરી છે.
પ્રદર્શનકારી ઇરફાન સોલ્તાનીની ફાંસી મુલતવી
માનવ અધિકાર સંગઠનોએ દાવો કર્યો છે કે 26 વર્ષીય ઈરાની પ્રદર્શનકારી ઇરફાન સોલ્તાનીની ફાંસી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. નોર્વે સ્થિત હેંગો રાઇટ્સ ગ્રુપને ટાંકીને AFP એ અહેવાલ આપ્યો છે કે સોલ્તાનીની ફાંસી, જે બુધવારે નક્કી કરવામાં આવી હતી, તેના પરિવાર તરફથી મળેલી માહિતી બાદ મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. જોકે, અધિકાર જૂથે ચેતવણી આપી હતી કે સોલ્તાનીના જીવન માટેનો ખતરો સંપૂર્ણપણે ટળ્યો નથી અને તેની સુખાકારી અંગે ગંભીર અને સતત ચિંતાઓ હજુ પણ છે.
પ્રદર્શનકારી ઇરફાન સુલ્તાનીની ફાંસી મુલતવી
માનવ અધિકાર સંગઠનોએ દાવો કર્યો છે કે 26 વર્ષીય ઈરાની પ્રદર્શનકારી ઇરફાન સુલ્તાનીની ફાંસી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. નોર્વે સ્થિત હેંગો રાઇટ્સ ગ્રુપને ટાંકીને એએફપીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે સોલતાનીની ફાંસી, જે બુધવારે નક્કી કરવામાં આવી હતી, તેના પરિવાર તરફથી મળેલી માહિતી બાદ મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. જેના કારણે ઈરાન પ્રત્યે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ નરમ પડતું દેખાય છે. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વસનીય સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાને વિરોધીઓને ફાંસી આપવાની યોજનાઓ બંધ કરી દીધી છે. જોકે, તેહરાને આવા કોઈ સંકેત આપ્યા નથી. તેના બદલે, તે વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક ટ્રાયલ અને કઠોર સજાની વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યું છે.
ઈરાનમાં હત્યાઓ બંધ થઈ રહી છે: ટ્રમ્પ
ટ્રમ્પે કહ્યું, અમને કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈરાનમાં હત્યાઓ બંધ થઈ રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું, વધુ ફાંસી આપવાની કોઈ યોજના નથી, ન તો કોઈને ફાંસી આપવામાં આવશે - મેં વિશ્વસનીય સૂત્રો પાસેથી આ જાણકારી પ્રાપ્ત થઇ છે. રાષ્ટ્રપતિની ટિપ્પણીઓ ટૂંકી હતી અને ઈરાની અધિકારીઓના જાહેર સંકેતોની વિરોધાભાસી હતી, જેમણે રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ ચાલુ રહેતા ફાસ્ટ-ટ્રેક ટ્રાયલ અને સંભવિત ફાંસીની ચેતવણી આપી છે.
ઈરાનમાં ચાલી રહેલા રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકીઓએ મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધનો ભય ઉભો કર્યો છે. ટ્રમ્પે વારંવાર ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકી આપી છે, જ્યારે તેહરાને અમેરિકાને ટેકો આપતા પડોશી દેશોને ચેતવણી આપી છે કે જો વોશિંગ્ટન હુમલો કરશે તો તે મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ બેઝ પર હુમલો કરશે.
ચુપ રહેવાથી ખતરો ઘટશે નહીં પણ વધશે: ઈરાન
ઈરાની દૂતાવાસે એક્સ પર પોસ્ટ કર્યું હતું કે યુએસના નિયમો ભંગ સામે દુનિયાના દેશો ચુપ રહેશે તો ખતરો ઘટશે નહીં છે. ઈરાની દૂતાવાસે જણાવ્યું હતું કે, યુએસએ હાલના વૈશ્વિક વ્યવસ્થા સામે અસંખ્ય એકપક્ષીય પગલાં લીધાં છે, જેમાં અન્યાયી ટેરિફ લાદવાનો અને 66 આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાંથી ખસી જવાનો સમાવેશ થાય છે. આમ કરીને, યુએસએ વિશ્વને વૈશ્વિક નિયમોના ભંગાણ તરફ ધકેલી દીધું છે. દેશોની મૌન અને નિષ્ક્રિયતા આ જોખમોને ઘટાડતી નથી, પરંતુ તેમને વધુ તીવ્ર બનાવે છે. આ નીતિઓ વહેલા કે મોડા બધા દેશો માટે તેમના કદ અથવા આર્થિક શક્તિને ધ્યાનમાં લીધા વિના પરિણામો લાવશે.
પ્રદર્શનો પાછળ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલનો હાથ: ઈરાન
ઈરાનની સ્થાનિક ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ઈરાનના પેરામિલિટ્રી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના કમાન્ડર મોહમ્મદ પાકપુરે કોઈ પુરાવા આપ્યા વિના ફરી એકવાર આરોપ લગાવ્યો કે આ વિરોધ પ્રદર્શનો પાછળ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલનો હાથ છે. તેમણે કહ્યું કે આ બંને દેશો જ પ્રદર્શનકારીઓ અને સુરક્ષા દળોના અસલી હત્યારા છે અને તેમને યોગ્ય સમયે જવાબ આપવામાં આવશે.