હોર્મુઝ કટોકટી વચ્ચે ટ્રમ્પનો બીજો એક નિર્ણય હવે વિશ્વભરમાં તેલના ભાવમાં વધારો કરવાની તૈયારીમાં છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આ વધારાથી ભારત સહિત વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને અન્ય ઉર્જા સ્ત્રોતોના ભાવમાં વધારો થશે, જેનાથી ફુગાવાનું જોખમ વધશે. હકિકતમાં, વૈશ્વિક તેલ સંકટ વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી પરના કામચલાઉ પ્રતિબંધને આપવામાં આવેલી મુક્તિને રીન્યૂ કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પરિણામે, આ મુક્તિ હવે સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. આ ભારત માટે એક મોટો ફટકો માનવામાં આવે છે, જે મધ્ય પૂર્વ કટોકટી દરમિયાન રશિયા પાસેથી અવિરત તેલ મેળવી રહ્યું હતું.

આ વૈશ્વિક તેલ બજાર માટે પણ એક મોટો ફટકો છે, કારણ કે રશિયા ક્રૂડ ઓઇલનો મુખ્ય નિકાસકાર છે, જેના કારણે વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને અન્ય ઇંધણના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થવાની ધારણા છે.

અમેરિકાએ કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા 

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે, અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશોએ રશિયન તેલ પર અનેક કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. જોકે, માર્ચ 2026 માં ઈરાન યુદ્ધ ફાટી નીકળવાથી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઓફ નાકાબંધીને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલની તીવ્ર અછત સર્જાઈ હતી. બજારને સંતુલિત કરવા માટે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે માર્ચમાં એક ખાસ છૂટ આપી હતી, જે 16 મે સુધી લંબાવવામાં આવી હતી. આ છૂટ ફક્ત દરિયામાં ટેન્કરો પર ભરેલા તેલ પર લાગુ પડતી હતી.

જોકે, યુરોપિયન દેશોએ ત્યારથી આ છૂટનો સતત વિરોધ કર્યો છે. તેઓ માને છે કે તેલના વેચાણમાંથી મળેલી આવક રશિયાના યુદ્ધ ભંડોળને મજબૂત બનાવી રહી છે. આ વિરોધને પગલે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે શનિવારે આ છૂટનો અંત લાવ્યો.

યુરોપમાંથી ભારતની તેલ આયાત

માર્ચ 2026 અને એપ્રિલ 2026 વચ્ચે યુરોપમાંથી ભારતની તેલ આયાત વધુ રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયા કટોકટી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઓફ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવને કારણે માર્ચ 2026 માં ભારતે રશિયન તેલ આયાતમાં નોંધપાત્ર વધારો જોયો હતો.

માર્ચ ૨૦૨૬માં, ભારતે દરરોજ આશરે ૪.૫ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી હતી. આમાં રશિયાનો હિસ્સો આશરે ૫૦% હતો, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાંથી પુરવઠો ૬૧% ઘટ્યો હતો. નોંધનીય છે કે એપ્રિલ ૨૦૨૬માં રશિયા ભારતનો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયર રહ્યો. ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ફેબ્રુઆરી કરતાં આશરે ૮૫% વધુ રહી. એપ્રિલમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત આશરે ૧.૫૭ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી ગઈ, જે માર્ચ કરતાં આશરે ૨૦% ઓછી છે.

ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે

થોડા દિવસો પહેલા, ભારતે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. ૩ નો વધારો કર્યો હતો. સીએનજીના ભાવમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, નિષ્ણાતો કહે છે કે જો તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ફરી વધી શકે છે.