ગાંધીજીના પૌત્ર સ્વર્ગસ્થ કાનુ ગાંધી અને તેમના પત્ની શિવા ગાંધીની માલિકીની જમીન અંગે અમેરિકન કોર્ટમાં ચાલી રહેલો વિવાદ ૨૦ મહિનાની કાનૂની લડાઈ બાદ ઉકેલાઈ ગયો છે. આ જમીન, જે કાનુ ગાંધીના પરિવારની હતી, તેના પર વર્જિનિયાના એક રહેવાસીએ ગેરકાયદેસર કબજો જમાવ્યો હતો. હવે અમેરિકન કોર્ટે ગાંધી પરિવારની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો છે અને વર્જિનિયાના તે વ્યક્તિને મિલકત ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.

વર્જિનિયાના વોરેન કાઉન્ટીમાં શેનાન્ડોઆ નેશનલ પાર્કની બાજુમાં આવેલો ૩૦ એકરનો પ્લોટ ગાંધી દંપતીએ ૧૯૮૭માં ખરીદ્યો હતો. દક્ષિણ ગુજરાતમાં વિતાવેલા તેમના જીવનના અંતિમ વર્ષો દરમિયાન, આ દંપતીએ એક ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી અને પોતાની સંપત્તિ તેમાં હસ્તાંતરિત કરી દીધી હતી. હાલમાં પરિમલ દેસાઈ તેના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે.

સુરતના પરિમલ દેસાઈના નેતૃત્વમાં ૨૦ મહિના સુધી ચાલેલી કાનૂની લડાઈ બાદ, કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે, જેના પરિણામે વર્જિનિયામાં આવેલી ૩૦ એકરની મિલકત ગાંધી પરિવારને પાછી મળી છે.

કાનુ ગાંધી અને શિવા ગાંધી ૨૦૧૩માં ભારત પરત ફર્યા હતા અને તેમનું બાકીનું જીવન દક્ષિણ ગુજરાતમાં વિતાવ્યું હતું. નવેમ્બર ૨૦૧૬માં સુરતમાં કાનુ ગાંધીનું અવસાન થયું; તેમની વસિયતનામની શરતો મુજબ, તેમની સંપત્તિ તેમના પત્ની શિવા ગાંધીને મળી હતી.

૨૦૧૮માં, શિવા ગાંધીએ ધ ડૉ. શિવા એન્ડ કાનુ રામદાસ મોહનદાસ ગાંધી ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી અને પોતાનું વસિયતનામું નોંધાવ્યું. ૨૦૨૦માં તેમના અવસાન બાદ, તે વસિયતનામું અમલમાં આવ્યું અને દેસાઈએ મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો. ટ્રસ્ટને મિલકતો અને નાણાકીય સંપત્તિઓ પ્રાપ્ત થઈ, જેનો ઉપયોગ પરોપકારી હેતુઓ માટે કરવાનો હતો.

અહેવાલ મુજબ, પરિમલ દેસાઈએ જણાવ્યું હતું કે, આ બધું ત્યારે શરૂ થયું જ્યારે ગ્રેગરી બ્લેક નામના એક અમેરિકન નાગરિકે ૧૦ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ના રોજ મારા ઘરે એક કાનૂની નોટિસ મોકલી. દેસાઈએ ઉમેર્યું, બ્લેકે વર્જિનિયાના એડવર્સ પઝેશનના નિયમ હેઠળ જમીન પર પોતાનો દાવો રજૂ કર્યો હતો. આ નિયમ મુજબ, જો પાંચ ચોક્કસ શરતોનું પાલન થાય, તો કોઈ વ્યક્તિ ૧૫ વર્ષ સુધી જમીન પર કબજો રાખ્યા પછી તેનો માલિક બની શકે છે. જોકે તે જમીન પર વિશિષ્ટ અને વાસ્તવિક કબજો તેમજ વિરોધી દાવો સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગયો.

દેસાઈએ સમજાવ્યું, વર્જિનિયામાં આવેલી આ જમીન વિશે જાણકારી મળ્યા બાદ, હું ૨૦૨૪માં ત્યાં ગયો અને જમીનનું સર્વેક્ષણ કરાવ્યું. ટ્રસ્ટ આ મિલકતનો ઉપયોગ કરી શકે તે માટે, તે ટ્રસ્ટના કબજામાં હોવી આવશ્યક હતી. ૨૦૨૫માં, મેં અમેરિકન કોર્ટમાં વસિયતનામાને કાયદેસર રીતે પ્રમાણિત (probate) કરાવ્યું અને ટ્રસ્ટના નામે જમીનનો માલિકી હક મેળવ્યો.

દેસાઈએ જણાવ્યું, આ કેસ જીતવા માટે, મેં અમેરિકામાં વકીલો રોક્યા અને ભારતથી રહીને પણ કામ કર્યું. મેં આ દાવાનો સામનો કરવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ ઘડવા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કર્યો. ૮ થી ૧૧ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યોજાયેલી અંતિમ સુનાવણીમાં, મેં કોર્ટને જણાવ્યું કે કાનુ ગાંધી મહાત્મા ગાંધીના પૌત્ર હતા. તેમણે અને તેમના પત્નીએ આ મિલકત ટ્રસ્ટને દાનમાં આપી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગાંધીવાદી વિચારોનો પ્રસાર કરવાનો છે.