સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં ચાલી રહેલા હોબાળા અને મડાગાંઠનો અંત લાવવા માટે, સરકારે વિપક્ષ તરફ વાટાઘાટોનો હાથ લંબાવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ સંકેતો આપ્યા છે કે તે વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા બિલ (એફસીઆરએ)ની જોગવાઈઓને હળવા કરવા તૈયાર છે અને અગાઉના કેસ અથવા રોકાણોને અસર કરે તેવા કોઈપણ નિયમો લાગુ કરશે નહીં.

આ દરમિયાન, સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ ગઈકાલે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી સાથે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી. ચોમાસુ સત્ર 13 ઓગસ્ટ સુધી ચાલવાનું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સત્રમાં બિલ રજૂ કરવું એ વિપક્ષની ચર્ચા માટે તૈયારી પર આધાર રાખશે.

નાગરિક સમાજ અને ખ્રિસ્તી સંગઠનો સહિત અનેક ધાર્મિક જૂથોએએફસીઆરએ બિલમાં મિલકત-નિધિત્વ જોગવાઈઓ અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કેથોલિક બિશપ્સ કોન્ફરન્સ ઓફ ઈન્ડિયાના એક પ્રતિનિધિમંડળે પણ આ સંદર્ભમાં ગૃહમંત્રી સાથે મુલાકાત કરી હતી.

બિલની કલમ 14 બી એફસીઆરએ પ્રમાણપત્રોના સમાપ્તિની નવી વિભાવના રજૂ કરે છે. ટીકાકારો અને ખ્રિસ્તી સંગઠનોને ડર હતો કે જે સંસ્થાઓએ વિદેશી દાન સ્વીકારવાનું બંધ કર્યું છે તેમના પ્રમાણપત્રો સમાપ્ત કરવામાં આવશે અને તેમની મિલકતો, જેમ કે શાળાઓ, હોસ્પિટલો અથવા ચર્ચ, જે વિદેશી ભંડોળથી બનેલી છે તે સરકાર દ્વારા નિયુક્ત સત્તાધિકારીના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવશે.

એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ સ્પષ્ટતા કરી કે બિલનો હેતુ આવી પરિસ્થિતિમાં સંપત્તિ જપ્ત કરવાનો નથી, પરંતુ એફસીઆરએ નોંધણી સમાપ્ત થવા અથવા રદ થવાના કિસ્સામાં સંસ્થાના સરળ કાર્યને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આ ફક્ત એક વચગાળાનું સંચાલન બનાવશે, જે તેમના પરત ફર્યા પછી મૂળ માલિક અથવા સંસ્થાને પરત કરવામાં આવશે. વધુમાં, ધાર્મિક સંસ્થાઓનું સંચાલન તેમના પોતાના ધાર્મિક રિવાજો અનુસાર કરવામાં આવશે.

સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ ગઈકાલે રાહુલ ગાંધી સાથે 50 મિનિટની મુલાકાત કરી હતી જેથી સંસદનું સુગમ સંચાલન સુનિશ્ચિત થાય. બેઠક દરમિયાન, રિજિજુએ એફસીઆરએ સુધારા બિલ અને સીમાંકન સંબંધિત બંધારણીય સુધારા બિલ જેવા બાકી રહેલા કાયદાકીય કાર્યનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

રિજિજુએ જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો વચ્ચે મતભેદો હોવા છતાં, તેમણે વિપક્ષના નેતા સાથે વાતચીતનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે અને વિપક્ષના પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ બેઠકમાં, વિપક્ષે સરકારના કામકાજ અંગે સરકારને કોઈ નક્કર ખાતરી આપી નથી. વિપક્ષ તેની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગણીઓ પર અડગ છે. જેમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહે 20 જુલાઈના રોજ દિલ્હીમાં વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો સામે પોલીસ કાર્યવાહી અંગે સંસદમાં સત્તાવાર નિવેદન આપવું જોઈએ અને સંસદે અયોધ્યામાં રામ મંદિર માટે દાનની કથિત ચોરી અંગે ચર્ચા કરવી જોઈએ તેવી માંગણી કરી છે.

કોંગ્રેસના નેતૃત્વએ બેઠકમાં રિજિજુને સ્પષ્ટ કર્યું કે પાર્ટી હાલમાં સીમાંકનનો સખત વિરોધ કરે છે અને આ વલણમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. જોકે, રિજિજુએ તેમને તેમના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવા વિનંતી કરી છે. આ દરમિયાન, કોંગ્રેસે આ મુદ્દા પર એક સામાન્ય રણનીતિ બનાવવા માટે ડીએમકે સહિત ભારત ગઠબંધનની બહારના વિરોધ પક્ષો સાથે અનૌપચારિક ચર્ચાઓ પણ શરૂ કરી છે.

ભારતના પ્રસ્તાવિત એફસીઆરએ બિલથી યુએસમાં ચર્ચા શરૂ થઈ રહી છે. યુએસ કોંગ્રેસમેન રિલે મૂરે ભારતમાં બિન-સરકારી સંસ્થાઓ, ટ્રસ્ટ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ધાર્મિક સંગઠનોને વિદેશી દાનને નિયંત્રિત કરતા કાયદામાં પ્રસ્તાવિત સુધારાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે તે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને અસર કરી શકે છે.

પશ્ચિમ વર્જિનિયાના રિપબ્લિકન મૂરે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે વિદેશી યોગદાન (નિયમન) અધિનિયમમાં પ્રસ્તાવિત સુધારા ભારત સરકારને ચર્ચ અને ધાર્મિક સખાવતી સંસ્થાઓનું સંચાલન પોતાના હાથમાં લેવાની મંજૂરી આપશે, અને તે ખ્રિસ્તીઓ પર સ્પષ્ટ હુમલો હશે.

ઈસુ ખ્રિસ્તના પુનરુત્થાનના દાયકાઓ પછી જ સેન્ટ થોમસ ભારતના મલબાર કિનારે આવ્યા હતા અને ત્યારથી ખ્રિસ્તીઓ ભારતમાં હાજર છે, મૂરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર લખ્યું કે, આટલા લાંબા ઇતિહાસ છતાં, ભારતની સંસદ ફોરેન કોન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એમેન્ડમેન્ટ નિયમોમાં ફેરફાર પર વિચાર કરી રહી છે જે સરકારને ચર્ચ અને ધાર્મિક સખાવતી સંસ્થાઓનું સંચાલન સંભાળવાની મંજૂરી આપશે. તેમણે કહ્યું, આ ખ્રિસ્તીઓ પર સ્પષ્ટ હુમલો છે. જો આ બિલ તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં આગળ વધે છે તો તે ભારત સાથેના આપણા દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં ગંભીર ચિંતાનો વિષય હશે.