સવારના જ્યારે આખું જગત મીઠી ઊંઘમાં હોય છે, ત્યારે જો પગ નીચેની ધરતી અચાનક ધ્રૂજવા લાગે તો માણસનો જીવ તાળવે ચોંટી જાય છે. પડોશી દેશ નેપાળમાં આજે વહેલી સવારે એક આવી જ ભયાનક ક્ષણ આવી, જ્યારે ભૂકંપના આંચકાથી લોકોમાં ભારે અફડાતફડી મચી ગઈ હતી. માત્ર નેપાળ જ નહીં, પણ ભારતના અરુણાચલ પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશ સહિત મ્યાનમારમાં પણ આજે ધરતી ધ્રૂજી હોવાના સમાચાર સામે આવ્યા છે.
ક્યાં અને કેટલા વાગે આવ્યો ભૂકંપ?
નેપાળના રાષ્ટ્રીય ભૂકંપ મોનિટરિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (NEMRC) અનુસાર:
સમય અને તીવ્રતા: ભૂકંપ સ્થાનિક સમય મુજબ વહેલી સવારે ૪:૪૦ વાગ્યે આવ્યો હતો અને તેની તીવ્રતા ૪.૨ નોંધાઈ હતી.
એપિસેન્ટર (કેન્દ્રબિંદુ): ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ રાજધાની કાઠમંડુથી આશરે ૯૦૦ કિલોમીટર દૂર પશ્ચિમમાં આવેલા બાજહાંગ જિલ્લાના કોટદેવાલ વિસ્તાર નજીક જમીનમાં હતું.
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો: બાજહાંગ ઉપરાંત પડોશી જિલ્લા બાજુરા અને દાર્ચુલામાં પણ આ ધ્રુજારો અનુભવાયો હતો.
ભારતના અરુણાચલ અને મધ્ય પ્રદેશમાં પણ અનુભવાયા આંચકા
આજે માત્ર નેપાળ જ નહીં, પણ ભારતના અલગ-અલગ રાજ્યો અને સરહદી દેશ મ્યાનમારમાં પણ ભૂગર્ભીય હલચલ જોવા મળી હતી:
૧. અરુણાચલ પ્રદેશ: સવારે ૯:૩૭ વાગ્યે અરુણાચલના બિચોમ વિસ્તારમાં ૨.૮ ની તીવ્રતાનો આંચકો આવ્યો હતો, જેનું કેન્દ્રબિંદુ ૩૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતું.
૨. મધ્ય પ્રદેશ: તેના અડધા કલાક બાદ, સવારે ૧૦:૧૧ વાગ્યે એમપીના કટની જિલ્લામાં ૩.૬ ની તીવ્રતાનો આંચકો નોંધાયો હતો, જે જમીનથી માત્ર ૧૦ કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતો.
૩. મ્યાનમાર: ભારતની પૂર્વ સરહદે આવેલા મ્યાનમારમાં પણ સવારે ૧૧:૪૮ વાગ્યે ૩.૬ ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.
નેપાળમાં કેમ વારંવાર આવે છે ભૂકંપ?
હિમાલયની ગોદમાં વસેલું નેપાળ કુદરતી રીતે જ ભૂકંપના અત્યંત સંવેદનશીલ એવા ઝોન ૪ અને ઝોન ૫ માં આવે છે. પૃથ્વીના પેટાળમાં રહેલી 'ઇન્ડિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટ' અને 'યુરેશિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટ' સતત એકબીજા સાથે અથડાતી રહે છે અને દબાણ ઊભું કરે છે. આ ભૌગોલિક સ્થિતિના કારણે જ નેપાળ અને આસપાસના હિમાલયન વિસ્તારોમાં વારંવાર આંચકા આવતા રહે છે.