ગુજરાતમાં માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડી દેવાના પ્રમાણમાં એટલે કે ડ્રોપઆઉટ રેટમાં હજુ પણ મોટો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આ ગંભીર સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર અને ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને દૂરગામી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રે ડ્રોપઆઉટ રેટ ઘટાડવા માટે ઈતિહાસમાં પ્રથમવાર ઓપન સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક વિશેષ અને અલગ બોર્ડ પરીક્ષા યોજવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

આ ખાસ બોર્ડ પરીક્ષા આગામી નવેમ્બર-ડિસેમ્બર મહિના દરમિયાન યોજાવાની છે, જે ખાસ કરીને ધોરણ ૧૦ અને ધોરણ ૧૨ સામાન્ય પ્રવાહમાં એક્સટર્નલ (બિન-નિયમિત) તરીકે અભ્યાસ કરવા ઈચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે હશે. હાલના તબક્કે બોર્ડ દ્વારા પરીક્ષાની ચોક્કસ તારીખો જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ તેનો વિગતવાર પરીક્ષા કાર્યક્રમ અધિકૃત રીતે જાહેર કરવામાં આવશે.

સરકાર દ્વારા અગાઉ ધોરણ આઠ અને ધોરણ દસ પછી રાજ્યમાં કેટલા બાળકો શાળા તથા શિક્ષણથી વંચિત રહી જાય છે તેની સઘન ચકાસણી માટે એક વ્યાપક સર્વે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. આ સર્વેના ચોંકાવનારા આંકડાઓ પરથી એવું સામે આવ્યું હતું કે અસંખ્ય વિદ્યાર્થીઓ ક્યારેય શાળાએ જ જતા નથી અથવા તો કોઈક કારણસર તેઓ પોતાનો અભ્યાસ અધવચ્ચે જ છોડી દેવા મજબૂર બને છે. આ સતત વધી રહેલા ડ્રોપઆઉટ રેટને નિયંત્રણમાં લાવવા માટે સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ હેઠળ ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ સામાન્ય પ્રવાહના એક્સટર્નલ વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ખાસ પરીક્ષા યોજવાનો માર્ગ અપનાવાયો છે. સરકારની સત્તાવાર મંજૂરી મળ્યા બાદ આ પરીક્ષા નવેમ્બર-ડિસેમ્બરમાં લેવામાં આવશે.

આ ખાસ બોર્ડ પરીક્ષામાં ભાગ લેવા માટે ઇચ્છુક વિદ્યાર્થીઓ માટે ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા હાલમાં જ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. જે વિદ્યાર્થીઓ આ વિશેષ પરીક્ષા આપવા માગતા હોય તેઓ આગામી ૧૦ ઓક્ટોબર સુધી ઓનલાઈન માધ્યમથી પોતાના આવેદનપત્ર (ફોર્મ) ભરી શકશે.

સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે રાષ્ટ્રીય સ્તરે નેશનલ ઓપન સ્કૂલિંગ દ્વારા ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ના વિદ્યાર્થીઓની બોર્ડ પરીક્ષા વર્ષમાં કુલ ત્રણ વખત લેવામાં આવે છે. આ જ પદ્ધતિને અનુસરીને ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડે પણ સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ હેઠળ ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ની પરીક્ષા વર્ષમાં બીજી વખત યોજવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલાના પરિણામે, એક્સટર્નલ તરીકે અભ્યાસ કરવા સજ્જ અને અગાઉના સમય સંજોગોને કારણે બોર્ડ પરીક્ષા આપવાથી વંચિત રહી ગયેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે હવે ફરી એકવાર પોતાની કારકિર્દી બનાવવાની સુવર્ણ તક ઊભી થઈ છે.