વિશ્વભરમાં વર્ષ 2027 દરમિયાન લોન અને દેવા સંબંધિત નાણાકીય સ્થિતિ નબળી પડવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સી મૂડીઝ રેટિંગ્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, વધતી ઉધારીની કિંમત, ઊર્જાના ઊંચા ભાવ અને આર્થિક વિકાસની ધીમી ગતિને કારણે કંપનીઓ તથા સરકારો પર નાણાકીય દબાણ વધી શકે છે. ખાસ કરીને વધુ દેવું ધરાવતી અને નજીકના સમયમાં જૂની લોનનું રિફાઇનાન્સિંગ કરવાની જરૂરિયાત ધરાવતી કંપનીઓ માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.

મૂડીઝના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ ધિરાણનો વધતો ખર્ચ, ઊર્જા પાછળનો ખર્ચ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રમાં રોકાણની ગતિ ધીમી પડવાથી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં નાણાકીય દબાણ વધી શકે છે.

ઓછા વ્યાજે લીધેલી લોન હવે બનશે પડકાર

મૂડીઝના જણાવ્યા અનુસાર, 2027માં પ્રવેશ સાથે વૈશ્વિક ક્રેડિટની સ્થિતિ નબળી પડી શકે છે. જોકે, તેની અસર તમામ કંપનીઓ અને સરકારો પર એકસરખી નહીં થાય. કંપની પાસે કેટલું દેવું છે, તેની આવક અને રોકડ પ્રવાહ કેટલો મજબૂત છે તથા જૂની લોનનું રિફાઇનાન્સિંગ કેટલા સમયમાં કરવાનું છે તેના આધારે અસર નક્કી થશે.

ખાસ કરીને 2019થી 2021 દરમિયાન ઓછા વ્યાજદરે લોન લેનારી કંપનીઓ પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. વર્ષ 2027થી 2029 વચ્ચે પાકતી મુદત ધરાવતા વિશ્વના 60 ટકાથી વધુ હાઇ-યીલ્ડ બોન્ડ 2019થી 2021 દરમિયાન જારી કરવામાં આવ્યા હતા. હવે નવા હાઇ-યીલ્ડ બોન્ડ આશરે 100 બેસિસ પોઇન્ટ ઊંચા વ્યાજદરે જારી થઈ રહ્યા છે. પરિણામે જૂના દેવાને બદલે નવી લોન લેતી કંપનીઓએ વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.

મોટા પાયે ડિફોલ્ટ વધવાની શક્યતા નહીંવત્

મૂડીઝે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સટ્ટાકીય શ્રેણીના દેવામાં મોટા પાયે ડિફોલ્ટ વધવાની શક્યતા હાલ દેખાતી નથી. જે કંપનીઓનો રોકડ પ્રવાહ મજબૂત છે, પૂરતી તરલતા ધરાવે છે અને દેવાનો બોજ ઓછો છે તેઓ વધતા વ્યાજખર્ચનો સામનો સારી રીતે કરી શકશે. જોકે, ખાનગી ધિરાણ બજારમાં પણ દબાણ વધવાની શક્યતા છે. લોન આપવાના નિયમો કડક બનવા અને રોકાણકારો વધુ સાવચેત વલણ અપનાવવાને કારણે આ ક્ષેત્ર પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

AI ક્ષેત્રમાં રોકાણ વધશે, પરંતુ ગતિ ધીમી પડશે

મૂડીઝના અંદાજ મુજબ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્રમાં મોટા પાયે રોકાણ ચાલુ રહેશે. વર્ષ 2027માં અમેરિકાની અગ્રણી ટેક્નોલોજી કંપનીઓનો મૂડી ખર્ચ આશરે એક ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, AI ક્ષેત્રમાં રોકાણ વધવાની ગતિ ધીમી પડવાની શક્યતા છે.

AIમાં કરવામાં આવતા મોટા રોકાણ સામે કંપનીઓને અપેક્ષા મુજબ વળતર મળી રહ્યું છે કે નહીં તે આગામી સમયમાં મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. હાલ ઉત્પાદકતા અને કમાણીમાં એટલો મોટો વધારો જોવા મળ્યો નથી, જે આટલા મોટા રોકાણને સંપૂર્ણ રીતે યોગ્ય ઠેરવી શકે.

ઊર્જા સુરક્ષા અને સરકારી નીતિઓથી પણ ખર્ચ વધશે

મૂડીઝના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ટેરિફ, નિકાસ નિયંત્રણો અને સરકારી નિયમોમાં ફેરફારને કારણે રોકાણ તથા સ્પર્ધા પર અસર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત ઊર્જા સુરક્ષા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, સંરક્ષણ અને માળખાકીય સુવિધાઓ પાછળ વધતો ખર્ચ પણ વિવિધ ઉદ્યોગો માટે નાણાકીય બોજ વધારી શકે છે.

મજબૂત રોકડ પ્રવાહ, લાંબા ગાળાનું દેવું અને ઊર્જાના ભાવમાં થતા ફેરફારો સામે ઓછું જોખમ ધરાવતી કંપનીઓની સ્થિતિ પ્રમાણમાં સારી રહી શકે છે. જ્યારે વધુ દેવું ધરાવતી અને ટૂંક સમયમાં જૂની લોનનું રિફાઇનાન્સિંગ કરવાની જરૂરિયાત ધરાવતી કંપનીઓ માટે વર્ષ 2027 પડકારજનક બની શકે છે.