પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયે ગઈકાલે જાહેરાત કરી હતી કે નાણા મંત્રાલયે ધ્રુવીય સંશોધન જહાજ ખરીદવા માટે રૂ.2,689 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. વધુ ખરીદી પ્રક્રિયાઓ હવે શરૂ થશે. આ સંશોધન જહાજ એન્ટાર્કટિક ખંડમાં સંશોધન કરશે. મૂળ કિંમત રૂ.400 કરોડ હતી, પરંતુ ખરીદીમાં વિલંબને કારણે હવે કિંમત વધીને રૂ.2,600 કરોડ થઈ ગઈ છે. મંત્રાલયે એક સ્પષ્ટતા જારી કરીને જણાવ્યું હતું કે આ પરિસ્થિતિ વહીવટી વિલંબને કારણે નહીં પરંતુ અનેક અનિવાર્ય, અણધાર્યા અને કાયદેસર બાહ્ય પરિબળોને કારણે ઊભી થઈ છે.

મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે 2010માં, આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ પીઆરવી માટે રૂ.490 કરોડ મંજૂર કર્યા હતા. ત્યારબાદ, મંત્રાલયે ખરીદી પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. 2013માં પ્રારંભિક ટેન્ડર પ્રક્રિયા દરમિયાન, સૌથી ઓછી બોલી લગાવનારની કિંમત મંજૂર બજેટ કરતાં વધી ગઈ હતી. આથી, ખર્ચ સમિતિએ રૂ.૧૦૫૧ કરોડના સુધારેલા ખર્ચની ભલામણ કરી, જેને સરકારે ૨૦૧૪માં મંજૂર કરી હતી. ઉદ્દેશ પત્ર જારી કર્યા પછી, જહાજ નિર્માતાએ ટેન્ડર શરતોમાં કેટલાક સુધારા કરવાની વિનંતી કરી, જે સરકારને સ્વીકાર્ય ન હતા.

ભારતીય મેરીટાઇમ યુનિવર્સિટી (આઈએમયુ)ને વર્તમાન બજાર પરિસ્થિતિઓના આધારે જહાજની કિંમતનો અંદાજ લગાવવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. આઈએમયુએ ૨૬૪ મિલિયન યુએસ ડોલરના સુધારેલા મૂળ ખર્ચની ભલામણ કરી, જેને સ્વીકારવામાં આવી. ઓળખાયેલી જરૂરિયાતો માટે ૨૦% વધારાના ખર્ચનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારત મોટાભાગે એન્ટાર્કટિકા અને અન્ય ધ્રુવીય અભિયાનો માટે ચાર્ટર્ડ આઇસ-ક્લાસ જહાજો પર આધાર રાખે છે. સરકારના મતે, આ જહાજોનો ઉપયોગ ધ્રુવીય પ્રદેશોમાં વૈજ્ઞાનિકો, સાધનો અને આવશ્યક પુરવઠો પરિવહન કરવા માટે થાય છે. પોતાનું જહાજ હોવાથી આ નિર્ભરતા ઓછી થશે અને વધુ લવચીક આયોજન અને વૈજ્ઞાનિક પ્રવૃત્તિઓ માટે પરવાનગી મળશે.

પ્રસ્તાવિત પીઆરવી ફક્ત કાર્ગો જહાજ નહીં હોય. તેમાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને ધ્રુવીય પરિસ્થિતિઓમાં સંચાલન કરવાની ક્ષમતા માટે પ્રયોગશાળાઓ હશે. તેની બરફ તોડવાની ક્ષમતા તેને દરિયાઈ બરફવાળા વિસ્તારોમાં પણ કાર્યરત કરવાની મંજૂરી આપશે. આ દરખાસ્તમાં વૈજ્ઞાનિકો અને સહાયક સ્ટાફ માટે વિશિષ્ટ રહેઠાણ, હેલીડેક અને ભારે સાધનોને હેન્ડલ કરવા માટે ક્રેન જેવી સુવિધાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

આ પ્રોજેક્ટ આબોહવા પરિવર્તન અને ચોમાસા સંબંધિત સંશોધન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. એક સંસદીય સમિતિએ જણાવ્યું છે કે ધ્રુવીય પ્રદેશોમાં થતા ફેરફારોની સીધી અસર વૈશ્વિક આબોહવા પ્રણાલી, સમુદ્રી પ્રવાહો, સમુદ્ર સ્તર અને હવામાન પેટર્ન પર પડે છે. સમિતિએ ધ્રુવીય સંશોધનના વિસ્તરણમાં ભારત પાસે પોતાના બરફ-વર્ગના જહાજના અભાવને મુખ્ય અવરોધ તરીકે ટાંક્યો હતો.