ભારતને ટૂંક સમયમાં એક નહીં, પરંતુ છ સબમરીન મળશે. આ સબમરીન લાંબા સમયથી વિલંબિત પ્રોજેક્ટનો ભાગ છે. અહેવાલો અનુસાર, 75(I) સબમરીન કાર્યક્રમ ફરીથી કેબિનેટ સમિતિ સમક્ષ લાવવાની તૈયારીમાં છે. આ સબમરીન જર્મની સાથેના ₹70,000 કરોડના કરારનો ભાગ છે. અહેવાલો અનુસાર, આ સબમરીન મુંબઈમાં માઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ ખાતે બનાવવામાં આવશે, જેમાં જર્મનીની થિસેનક્રુપ મરીન સિસ્ટમ્સ (TKMS) સહાય પૂરી પાડશે. આ સોદા અંગે વાટાઘાટો ઘણા સમયથી ચાલી રહી છે, જોકે તેમને વ્યાપારી શરતો અને તકનીકી મુદ્દાઓ અંગે અનેક અવરોધોનો સામનો કરવો પડ્યો છે. હવે, એવી આશા છે કે કેબિનેટ સમિતિની મંજૂરી પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવશે.

જર્મન કંપની સક્રિય થઈ ગઈ છે

દરમિયાન, કેબિનેટ દ્વારા કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવે તે પહેલાં જ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થઈ ગયું છે. NDTVના અહેવાલ મુજબ, TKMS શાંતિથી ભારતીય ભાગીદારોનું નેટવર્ક બનાવી રહ્યું છે. જર્મન કંપનીનું આ પગલું પાણીની અંદર યુદ્ધ ક્ષેત્ર માટે ભારતના લાંબા ગાળાના વિઝનને અનુરૂપ છે. જર્મન કંપનીએ હૈદરાબાદ સ્થિત VEM ટેક્નોલોજીસ સાથે હેવીવેઇટ ટોર્પિડો વિકસાવવા, ઉત્પાદન કરવા, એકીકૃત કરવા અને આધુનિક બનાવવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. નોંધપાત્ર રીતે, TKMS ની પેટાકંપની, એટલાસ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ પણ તેમાં સામેલ છે. VEM ભારતીય બાજુ પર એકીકરણ અને પરીક્ષણનું સંચાલન કરી રહી છે. આ ભાગીદારી હવે ટેક ટ્રાન્સફર અને મેક-ઇન-ઇન્ડિયા ટોર્પિડો પ્રોજેક્ટને આવરી લેતા ટીમ કરારમાં વિકસિત થઈ છે. TKMS એ સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ પ્રણાલીઓ પર મુંબઈ સ્થિત CFF ફ્લુઇડ કંટ્રોલ સાથે પણ ભાગીદારી કરી છે અને DRDO સાથે વધુ જોડાણો પર નજર રાખી રહી છે.

ભારત માટે આ સોદો શું અર્થ ધરાવે છે

ભારત માટે, આ સોદો ક્યારેય છ સબમરીન ખરીદવા વિશે નહોતો. હકીકતમાં, ભારત આ સોદા દ્વારા મોટા લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, બાંધકામ, જાળવણી અને અપગ્રેડ દ્વારા સ્થાનિક ક્ષમતાઓમાં વધારો કરવો, અને પછીના તબક્કે, આપણી પોતાની ડિઝાઇન ક્ષમતાઓ વિકસાવવી. આ સબમરીનમાં હવા-સ્વતંત્ર પ્રોપલ્શન હોવાની અપેક્ષા છે, જે તેમને પરંપરાગત ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક સબમરીન કરતાં વધુ સમય સુધી પાણીની અંદર રહેવાની મંજૂરી આપે છે. તેઓ આધુનિક સેન્સર, ટોર્પિડો, મિસાઇલો અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓથી પણ સજ્જ હોઈ શકે છે. ભારતીય અધિકારીઓ હજુ સુધી નક્કી કરી શક્યા નથી કે આ સોદો સ્થાનિક શિપયાર્ડ્સ અને કંપનીઓને ખરેખર શીખવા અને આગળ વધવાની તક પૂરી પાડે છે કે નહીં.

જો આ સોદો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે તો ભારતને ફાયદો થશે

ભારતીય નૌકાદળ છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેના પરંપરાગત સબમરીન કાફલાની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. તે જ સમયે, હિંદ મહાસાગરમાં ચીની સબમરીન પ્રવૃત્તિમાં પણ વધારો થયો છે. આ સોદાથી ભારતને નોંધપાત્ર ફાયદો થશે. આ છ નવી સબમરીનનો હેતુ તેમની પાણીની અંદર સહનશક્તિ, ફાયરપાવર, સર્વેલન્સ અને સ્ટ્રાઇક ક્ષમતાઓને વધારવાનો છે. તેમની હવા-સ્વતંત્ર પ્રોપલ્શન સિસ્ટમનો અર્થ એ છે કે તેઓ લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહી શકે છે, જે તેમને હિંદ મહાસાગરમાં લાંબા પેટ્રોલિંગ અને દરિયાઈ નિયંત્રણ કામગીરી માટે ઉપયોગી બનાવે છે.