દેશની પહેલી બુલેટ ટ્રેન પર કામ ખૂબ જ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. થોડા જ વર્ષોમાં, સ્વદેશી બુલેટ ટ્રેન પાટા પર દોડતી જોવા મળશે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ ભારતીય સ્પીડ ટ્રેનની મહત્તમ ગતિ 280 કિમી/કલાક છે, પરંતુ તે પાટા પર 250 કિમી/કલાકની ઝડપે દોડી શકશે. હાલમાં, વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ભારતમાં 180 કિમી/કલાકની ઝડપે દોડે છે. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું આ ટ્રેન નિયમિત પાટા પર દોડશે કે તેને ખાસ ડિઝાઇન કરેલા પાટાઓની જરૂર પડશે?

શું તે પાટા નીચે પથ્થરો મૂકવામાં આવશે અને તેમની વચ્ચે કેટલું અંતર હશે? ઉપરાંત, શું પાટા વચ્ચે લાકડાના કે સિમેન્ટના બ્લોક હશે? તો, ચાલો વિચાર કરીએ કે જે ટ્રેક પર 250 કિમી/કલાક (250 માઇલ પ્રતિ કલાક)ની ઝડપે ટ્રેનો દોડશે તે ટ્રેક કેવો હશે અને તેમાં શું ખાસ હશે...

બુલેટ ટ્રેનનો ટ્રેક કેવો હશે?

આ સામાન્ય ટ્રેક કરતા તદ્દન અલગ હશે. સૌથી મોટો તફાવત એ છે કે ટ્રેકની નીચે બેલાસ્ટ (પથ્થર) નાખવાને બદલે, એક મજબૂત કોંક્રિટ સ્લેબ બનાવવામાં આવશે. આ જ કારણ છે કે તેને બેલાસ્ટલેસ ટ્રેક કહેવામાં આવે છે. મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ સ્પીડ રેલ કોરિડોરમાં જાપાનની શિંકનસેન ટેકનોલોજી પર આધારિત J-સ્લેબ ટ્રેક હશે. ભારતમાં આ પહેલી વાર આવી J-સ્લેબ સિસ્ટમનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

શું ટ્રેક વધુ લેયરમાં બનાવવામાં આવશે?

આ ખાસ ટ્રેકમાં, પહેલા એક મજબૂત આધાર બનાવવામાં આવે છે, અને પછી તેના પર ટ્રેક નાખવામાં આવે છે. તળિયે એક મજબૂત કોંક્રિટ આધાર બનાવવામાં આવે છે, જે ટ્રેકને ટેકો પૂરો પાડે છે. કોંક્રિટ આધાર પર CAM નામનું એક ખાસ સિમેન્ટ અને ડામર મિશ્રણ લાગુ કરવામાં આવે છે. આ ખાતરી કરે છે કે સ્લેબ સમતલ અને યોગ્ય સ્થિતિમાં રહે છે. પછી તેની ઉપર પહેલાથી તૈયાર કોંક્રિટના મોટા સ્લેબ નાખવામાં આવે છે. આને સ્થળ પર નાખવાને બદલે, ચોક્કસ માપન અનુસાર ફેક્ટરીમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે. પછી બે લોખંડની રેલ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે, ખાસ ફાસ્ટનર્સ સાથે કોંક્રિટ સ્લેબ સાથે જોડાયેલી હોય છે. આ રેલ પર બુલેટ ટ્રેન ચાલશે.

વધુમાં, બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેકની પહોળાઈ પણ અલગ હશે. રેલ્વેમાં બે રેલ વચ્ચેનું અંતર ગેજ કહેવામાં આવે છે. ભારતમાં, સામાન્ય રેલ્વેમાં બ્રોડગેજનો ઉપયોગ મોટે ભાગે થાય છે. તેની પહોળાઈ 1,676 મિલીમીટર અથવા લગભગ 5.5 ફૂટ છે. જોકે, મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર સ્ટાન્ડર્ડ ગેજનો ઉપયોગ કરશે, જે ૧,૪૩૫ મિલીમીટર (લગભગ ૪.૭ ફૂટ) માપે છે.

આ ટ્રેક મેટ્રો જેવો જ હશે

મેટ્રોમાં પણ, એલિવેટેડ અને ભૂગર્ભ વિભાગો ઘણીવાર કોંક્રિટ બેઝનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં બેલાસ્ટ નથી. તેથી, તે બુલેટ ટ્રેન ટ્રેક જેવું જ દેખાઈ શકે છે. જો કે, તે J-સ્લેબ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરશે અને મજબૂતાઈની દ્રષ્ટિએ મેટ્રોથી નોંધપાત્ર રીતે અલગ હશે. બુલેટ ટ્રેન ટ્રેકની બીજી એક અનોખી વિશેષતા એ છે કે તેને હંમેશની જેમ નાના ટુકડાઓમાં એસેમ્બલ કરવામાં આવશે નહીં.

200-મીટર લાંબા પેનલ બનાવવા માટે ફ્લેશ બટ વેલ્ડીંગ મશીનોનો ઉપયોગ કરીને રેલ વિભાગોને જોડવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રક્રિયાને ફ્લેશ બટ વેલ્ડીંગ કહેવામાં આવે છે. રેલના છેડા ગરમ કરવામાં આવે છે અને દબાણ હેઠળ જોડવામાં આવે છે, જેનાથી મજબૂત સાંધા બને છે.