વિશ્વના સૌથી સમૃદ્ધ દેશોમાં ગણાતા સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં વ્યક્તિદીઠ દેવાનો બોજ પણ દુનિયામાં સૌથી વધુ હોવાનું એક નવા વિશ્લેષણમાં બહાર આવ્યું છે. વિઝ્યુઅલ કેપિટલિસ્ટ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી ૩૯ અર્થવ્યવસ્થાઓની યાદીમાં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ પ્રથમ સ્થાને છે. ત્યાં પ્રત્યેક રહેવાસીદીઠ કુલ દેવું ૩,૪૨,૨૪૦ ડોલર એટલે કે આશરે રૂ. ૩.૨૫ કરોડ જેટલું છે.
આ યાદીની વિશેષતા એ છે કે તેમાં માત્ર સરકારનું દેવું ગણવામાં આવ્યું નથી. દેશની સરકાર, પરિવારો અને બિનનાણાકીય કંપનીઓએ લીધેલાં કુલ દેવાનો સરવાળો કરીને તેને વસ્તી વડે ભાગવામાં આવ્યો છે. આ રીતે દરેક દેશ માટે વ્યક્તિદીઠ દેવાનો આંક મેળવવામાં આવ્યો છે.
આ વિશ્લેષણ વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાના આંકડા પર આધારિત છે. બેન્ક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સના દેવાનાં આંકડા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વસ્તીઅંદાજનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં કુલ વ્યક્તિદીઠ દેવું ૩,૪૨,૨૪૦ ડોલર છે. તેમાં ઘરગથ્થુ ક્ષેત્રનું દેવું ૧,૫૩,૧૩૮ ડોલર અને બિનનાણાકીય કંપનીઓનું દેવું ૧,૫૭,૧૦૮ ડોલર છે. સરકારી દેવું વ્યક્તિદીઠ ૩૧,૯૯૪ ડોલર છે.
આમ, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં કુલ દેવાના ૯૦ ટકાથી વધુ હિસ્સા માટે પરિવારો અને કંપનીઓ જવાબદાર છે. તેનો અર્થ એવો નથી કે દેશના દરેક નાગરિકે વ્યક્તિગત રીતે આટલી રકમ ઉધાર લીધી છે.
યાદીમાં નોર્વે બીજા સ્થાને છે. ત્યાં વ્યક્તિદીઠ કુલ દેવું ૨,૭૩,૮૫૬ ડોલર છે. નેધરલેન્ડ્સમાં આ આંકડો ૨,૨૪,૧૫૭ ડોલર અને અમેરિકામાં ૨,૨૪,૦૩૨ ડોલર છે. ડેન્માર્ક લગભગ ૧,૯૫,૩૬૫ ડોલર સાથે પાંચમા ક્રમે છે.
અમેરિકાની સ્થિતિ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડથી અલગ છે. અમેરિકામાં વ્યક્તિદીઠ સરકારી દેવું ૯૯,૧૦૩ ડોલર છે, જે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના સરકારી દેવા કરતાં ઘણું વધારે છે. અમેરિકામાં ઘરગથ્થુ દેવું વ્યક્તિદીઠ ૬૦,૧૦૩ ડોલર અને કંપનીઓનું દેવું ૬૪,૮૨૬ ડોલર છે.
આ યાદીમાં ભારત સૌથી નીચે છે. ભારતમાં વ્યક્તિદીઠ કુલ દેવું ૪,૭૦૮ ડોલર એટલે કે આશરે રૂ. ૪.૪૭ લાખ ગણવામાં આવ્યું છે.
વ્યક્તિદીઠ દેવું એટલે શું?
વ્યક્તિદીઠ દેવું એટલે દેશના પ્રત્યેક નાગરિકના નામે વ્યક્તિગત રીતે એટલું દેવું છે એવો અર્થ થતો નથી. સરકાર, પરિવારો અને બિનનાણાકીય કંપનીઓનાં કુલ દેવાંનો સરવાળો કરીને તેને દેશની વસ્તી વડે ભાગવામાં આવે છે. તેનાથી વ્યક્તિદીઠ દેવાનો સરેરાશ આંક મળે છે.